Rafako musi szukać nowych rynków zbytu
Działalność Fabryki Kotłów Rafako z siedzibą w Raciborzu, jak i jej grupy kapitałowej koncentruje się na rynku energetycznym. Spółka matka prawie 50 proc. przychodów osiąga z tytułu sprzedaży kotłów parowych, po około 20 proc. ze zbytu urządzeń ochrony powietrza oraz części zamiennych do kotłów i innych urządzeń energetycznych. Pozostały asortyment przedsiębiorstwa stanowią konstrukcje i usługi. Głównymi odbiorcami wszystkich tych dóbr są krajowe zakłady energetyki zawodowej i przemysłowej oraz zagraniczni dostawcy obiektów energetycznych. Niemal zawsze najwięcej od Rafako kupuje Elektrim Megadex, podmiot zależny od Elektrimu. Spośród zagranicznych odbiorców największe grono stanowią firmy mające swoje siedziby w państwach Unii Europejskiej.
Raciborska spółka dzięki funkcjonowaniu w ramach pionu energetycznego Elektrimu, w którym oprócz wyżej wymienionego Elektrimu Megadexu znajduje się jeszcze m.in. Elektrim Volt oraz Zespół Elektrowni Pątnów-Adamów-Konin, może realizować dużą część kontraktów, których sama zapewne nigdy by nie uzyskała. Działalność w jednej z najsilniejszych grup energetycznych w kraju na pewno pomaga osiągać stabilne wyniki, nie oznacza to jednak automatycznego wzrostu uzyskiwanych przychodów i zysków. Do realizacji takiego celu potrzebne są również działania na znacznie szerszym polu zarówno wewnątrz spółki, jak i w jej otoczeniu.
Z ostatnio opublikowanego raportu finansowego wynika, że trzeci kwartał 2000 roku był zdecydowanie gorszy dla Rafako niż analogiczny okres roku poprzedniego. Wprawdzie spółce udało się osiągnąć 1,6-proc. wzrost przychodów, ale nie wystarczyło to na osiągnięcie chociażby minimalnego zysku. Wygenerowanie straty 1,04 mln zł nie było jednak czymś niebezpiecznym, zwłaszcza gdy wziąć pod uwagę, że po dziewięciu miesiącach zysk netto wynosił 7,06 mln zł i był prawie trzykrotnie wyższy niż w 1999 roku. Gorzej za to po trzech kwartałach prezentowała się sprzedaż, co może spowodować nieosiągnięcie prognozowanych przez zarząd na koniec roku 354 mln zł przychodów.
Rafako co najmniej od sześciu lat osiąga przychody na zbliżonym poziomie od 330 do 370 mln zł. Powodów braku wyraźnej poprawy sprzedaży może być kilka. Jednym z nich jest zapewne trudna sytuacja w polskiej energetyce. W ocenie specjalistów, nie jest ona prywatyzowana w takim tempie jak zakładały pierwotne prognozy, co przyczynia się m.in. do wstrzymania procesów inwestycyjnych i modernizacyjnych realizowanych przez elektrownie i elektrociepłownie do momentu pojawienia się w nich inwestora strategicznego. Inną przyczyną braku wyraźnej poprawy wyników jest niewątpliwie ciągły wzrost konkurencji ze strony krajowych i zagranicznych przedsiębiorstw, również działających w tych samych segmentach rynku co Rafako.
Z drugiej jednak strony, spółka wykonuje czynności, które pozwalają jej sprostać rosnącym wymaganiom odbiorców. W przedsiębiorstwie wprowadzono system zapewnienia jakości według normy ISO 9001 i system zarządzania środowiskowego według normy ISO 14 001. Prowadzona jest działalność rozwojowa i modernizacyjna, której celem jest dostosowanie produkcji i usług do aktualnych potrzeb oraz dających się przewidzieć uwarunkowań i tendencji na rynku.
Ofertę spółki matki w dużym stopniu uzupełniają podmioty wchodzące w skład grupy kapitałowej, chociaż z drugiej strony w niektórych segmentach jest ona podobna lub nawet identyczna. I tak m.in. giełdowy ZREW koncentruje się obecnie na tworzeniu centrów serwisowych działających w obrębie dużych zakładów przemysłowych. ELWO rozszerza usługi dla innych gałęzi niż energetyka i powiększa usługi inżynierskie w ramach realizacji inwestycji pod klucz. Z kolei Energomontaż Południe opracowuje kompleksową ofertę dla małej energetyki oraz poszerza działalność o budownictwo ogólne i przemysłowe. Niezależnie od tych ruchów działalność całej grupy podlega restrukturyzacji. W ocenie części analityków dobrym rozwiązaniem byłoby tu jeszcze lepsze scalenie zbyt rozbudowanej grupy kapitałowej i określenie spójnej strategii jej rozwoju.