Mam w swojej firmie pracownicę, z którą zawarłem umowę na czas określony. Za kilka dni czas umowy się kończy. Problem w tym, że pracownica jest w czwartym miesiącu ciąży. Chciałbym się dowiedzieć, jakie ta sytuacja rodzi konsekwencje?
- Kobieta, która zawarła umowę o pracę na czas określony, lub na czas wykonania określonej pracy, podlega szczególnej ochronie. Zachowuje ona bowiem status pracownicy do czasu porodu, jednakże tylko pod warunkiem, że umowa, jaką podpisała, uległaby rozwiązaniu po upływie trzeciego miesiąca ciąży. Jeśli spełnione są te przesłanki, sto- sunek pracy ulega auto- matycznie wydłużeniu i kobieta traci status pracownicy dopiero w dniu porodu (artykuł 177, paragraf 3 kodeksu pracy).
Jeśli jednak umowa, jaką zawarła kobieta, ulegałaby rozwiązaniu przed upływem trzeciego miesiąca ciąży, nie jest ona objęta ochroną i nie przysługuje jej status pracownicy do dnia porodu. Dana umowa będzie wtedy rozwiązana z upływem okresu, na jaki została zawarta.
Warto zwrócić także uwagę na przypadek kobiety, która jest zatrudniona na okres próbny. Jeśli nie przekracza on miesiąca, stosunek pracy takiej kobiety nie podlega przedłużeniu do dnia porodu. Jednakże, jeśli kobieta jest na okresie próbnym przekraczającym jeden miesiąc, podlega ona dokładnie tym samym regułom jakie przewidziano dla ochrony kobiet zatrudnionych na umowę o pracę na czas określony lub na czas wykonania określonej pracy (artykuł 177, paragraf 3 kodeksu pracy).
Warto również wskazać, że zasada wydłużenia stosunku pracy do dnia porodu nie obejmuje tych ciężarnych pracownic, które zatrudniono, aby zastąpić nieobecnego pracownika. Dlatego, że umowa o pracę na czas określony — zawarta w celu zastąpienia pracownika na czas jego nieobecności w pracy — jest stosowana głównie wtedy, gdy pracownik przebywa na zwolnieniu chorobowym, urlopie wypoczynkowym, urlopie wychowawczym itp.
Wydłużenie stosunku pracy z tytułu ciąży ma jeszcze jedną konsekwencję z punktu widzenia kobiety zatrudnionej na umowę o pracę na czas określony, na czas wykonania określonej pracy lub na okres próbny przekraczający miesiąc. Otóż nie ma ona prawa do urlopu macierzyńskiego. Ma jednak zapewnione prawo do zasiłku macierzyńskiego. (art. 30 ust. 4 ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa).
Aleksandra Minkowicz-Flanek, prawnik w warszawskim biurze kancelarii prawniczej Salans