RYNEK POWIERZCHNI BIUROWYCH STABILIZUJE SIĘ
Najemcy nie powinni obawiać się wzrostu czynszów w najbliższych latach
Stabilizacja cen powierzchni biurowych powoli staje się faktem. W tym roku czynsze prawdopodobnie będą jeszcze nieznacznie spadać. Drastyczna obniżka czynszów, która nastąpiła w 1999 r. spowodowała, że część inwestorów wstrzymała swoje projekty.
Raporty na temat nieruchomości biurowych wydały ostatnio trzy międzynarodowe firmy: Jones Lang LaSalle, DTZ i Healey & Baker. Analitycy zgodnie twierdzą, że rynek nieruchomości biurowych stabilizuje się. W najbliższym okresie nie przewidują tu żadnych radykalnych zmian. Mimo że ceny nie spadły jeszcze do przewidywanego minimum, przedstawiciele międzynarodowych firm badających rynek nieruchomości prognozują już nieznaczny wzrost czynszów w połowie 2001 r.
Przyczyną ma być fakt, że podobno część inwestorów obserwując gwałtowny spadek czynszów powierzchni biurowych w 1999 r. (wg. Healey & Baker od grudnia 1998 do grudnia 1999 r. czynsze w centrum stolicy spadły o 5,56 proc., a poza nim aż o 16,67 proc.) wstrzymała się z budową nowych biurowców. Podaż nie będzie więc tak duża jak przewidywano wcześniej. Tymczasem dynamiczny rozwój firm z takich branż jak bankowość, konsulting, telekomunikacja czy informatyka ma ponownie ożywić popyt.
Raczej stabilizacja
Marek Stelmaszak, członek zarządu Polskiej Federacji Rynku Nieruchomości i szef firmy Euromark Nieruchomości, zauważa, że obecnie trudno jest przewidywać, co stanie się na rynku w ciągu najbliższych dwóch lat.
— Jeżeli planowane inwestycje w obiekty biurowe na lata 2000 i 2001 zostaną zrealizowane, to na pewno czynsze nie będą rosły. Uważam, że w ciągu najbliższych dwóch lat należy raczej spodziewać się stabilizacji czynszów, a jeśli podaż nadal będzie się pokaźnie zwiększać, to mogą one nawet jeszcze spadać — zauważa Marek Stelmaszak.
Jego zdaniem, przyszłość rynku powierzchni biurowych zależy od tego, jak postąpią inwestorzy, a ci będą się opierać na wskaźnikach polskiej gospodarki oraz na obrazie polskiej sceny politycznej, tj. na sposobie rządzenia krajem i jego wizerunku na arenie światowej. Tymczasem Richard Aboo, szef działu powierzchni biurowych Healey & Baker, międzynarodowej firmy doradców ds. nieruchomości, zauważa, że już można zaobserwować spadek zainteresowania ze strony inwestorów rynkiem biurowców.
— Wielu deweloperów zahamowało swoje inwestycje w tym sektorze. Nie będzie takiej podaży, jak się spodziewaliśmy, a co za tym idzie spadek cen nie będzie już tak gwałtowny. Moim zdaniem, można spodziewać się jeszcze nieznacznego spadku i być może w połowie 2001 r. czynsze za wynajem powierzchni biurowych zatrzymają się na średnim poziomie około 27 USD za mkw. miesięcznie — mówi Richard Aboo.
15 proc. bez najemców
Eksperci z firmy DTZ Zadlehoff Tie Leung szacują, że w stolicy, w latach 2000 i 2001 podaż nowoczesnych powierzchni biurowych będzie wahać się między 240 a 255 tys. mkw. Tymczasem analitycy z Jones Lang LaSalle przewidują większą podaż. W najnowszym raporcie „Rynek Nieruchomości w Warszawie” szacują, że podaż w centrum miasta wyniesie w 2000 r. 140 tys. mkw. i 180 tys. mkw. poza centrum, co daje łącznie 320 tys. mkw. Z raportu DTZ wynika, że procent nie wykorzystanej powierzchni biurowej w stolicy na początku 2000 r. wyniósł od 12 do 15 proc.
Przedstawiciele międzynarodowych firm działających na rynku powierzchni biurowych twierdzą, że stolicy nie grozi bardzo duża nadpodaż. Uważają, że obecna nadwyżka powierzchni biurowych zostanie wynajęta w latach 2000 i 2001.
— Uważam, że czas podpisywania największych umów najmu dopiero nadchodzi. Wiele dużych firm ma rozproszone siedziby. Prawdopodobnie, w celu zmniejszenia kosztów będą one wynajmować olbrzymie powierzchnie, w których będą mogły pomieścić wszystkie swoje działy — mówi Richard Aboo.
MAJĄ SZANSĘ: Richard Aboo, szef działu powierzchni biurowej Healey & Baker, zauważa, że starsze biurowce mają szansę na przyciągnięcie firm, które obecnie zajmują lokale w budynkach mieszkalnych, a także na instytucje budżetowe. fot. Borys Skrzyński
BEZ PANIKI: Marek Stelmaszak, szef firmy Euromark Nieruchomości, uważa, że w najbliższych latach należy spodziewać się stabilizacji czynszów powierzchni biurowych w stolicy. fot. MP