Transakcję ogłoszono w momencie, gdy rosyjscy, ukraińscy i amerykańscy negocjatorzy próbują wypracować porozumienie kończące wojnę w Ukrainie. Dla Łukoilu oznaczałoby to faktyczne zakończenie jego ambicji budowy globalnej pozycji. Strony nie ujawniły ceny, a finalizacja umowy wymaga zgody amerykańskiego urzędu nadzorującego reżim sankcyjny. Departament Skarbu USA dał firmie czas do 28 lutego na sprzedaż międzynarodowego portfela aktywów.
Sankcje po inwazji na Ukrainę uderzyły w rosyjski sektor naftowy
Firma Carlyle zapowiedziała, że jej priorytetem będzie utrzymanie ciągłości operacyjnej, ochrona miejsc pracy oraz stabilizacja działalności przejmowanych aktywów, wykorzystując doświadczenie w zarządzaniu projektami energetycznymi na rynkach międzynarodowych. Łukoil poinformował jednocześnie, że prowadzi rozmowy z innymi potencjalnymi nabywcami.
Rosja, odpowiadająca za około jedną dziesiątą światowej produkcji ropy, została objęta szerokimi sankcjami po rozpoczęciu inwazji na Ukrainę w lutym 2022 r. W październiku restrykcje rozszerzono m.in. na Łukoil oraz Rosnieft, w ramach polityki administracji prezydenta Donalda Trumpa mającej skłonić Moskwę do negocjacji. W ostatnich tygodniach rozmowy przyspieszyły, a wysłannicy USA sygnalizowali, że Zachód mógłby stopniowo znosić sankcje i ponownie integrować Rosję z globalną gospodarką w razie osiągnięcia porozumienia pokojowego.
Aktywa w Iraku, Europie i Afryce w pakiecie sprzedaży
Łukoil potwierdził, że porozumienie obejmuje sprzedaż spółki LUKOIL International GmbH, która zarządza zagranicznymi projektami koncernu. Wśród nich są m.in. udziały w irackim gigantycznym złożu West Qurna 2, rafinerie w Bułgarii i Rumunii oraz aktywa w Europie, na Bliskim Wschodzie, w Afryce, Azji Centralnej i Meksyku. Umowa nie ma charakteru wyłącznego i jest uzależniona od zgód regulacyjnych, w tym decyzji amerykańskiego biura OFAC (Office of Foreign Assets Control) przy Departamencie Skarbu USA.
Źródła rynkowe wskazują, że zainteresowanie aktywami Łukoilu wyraziło co najmniej kilkanaście podmiotów, w tym Exxon Mobil, Chevron, emiracki konglomerat IHC oraz saudyjska Midad Energy. Carlyle zarządza aktywami o wartości 474 mld USD i od dekad inwestuje w sektor energetyczny na całym świecie. Chevron prowadzi równolegle rozmowy z Irakiem dotyczące przejęcia złoża West Qurna 2, w którym Łukoil posiada 75-proc. udział.
Waszyngton zablokował wcześniejsze próby transakcji
Sprzedaż nie obejmuje aktywów Łukoilu w Kazachstanie. Władze tego kraju złożyły ofertę do USA na przejęcie udziałów w lokalnych projektach, w tym w konsorcjum Caspian Pipeline Consortium (CPC), głównym rurociągu eksportowym kazachskiej ropy, oraz na polu Tengiz. Departament Skarbu wcześniej wyłączył CPC, Tengiz i Karaczaganak z listy aktywów objętych obowiązkową sprzedażą.
Waszyngton zablokował już dwie wcześniejsze próby transakcji – z udziałem Gunvor oraz Xtellus Partners – co pokazuje, że proces wyprzedaży rosyjskich aktywów jest ściśle kontrolowany politycznie i regulacyjnie.