Morska energetyka wiatrowa stanowi jeden z głównych kierunków rozwoju nowoczesnej energetyki koncernu Orlen. We wrześniu 2023 r., udziałowcy projektu Baltic Power – Grupa Orlen i Northland Power, podjęli finalną decyzję inwestycyjną dotyczącą budowy pierwszej polskiej farmy wiatrowej na Bałtyku. W 2026 r. inwestycja włączy do polskiego systemu moc blisko 1,2 GW.
Inwestycje i oszczędności
Morska farma wiatrowa Baltic Power to najbardziej zaawansowany projekt offshore wind w Polsce. Zgodnie z wyznaczonym harmonogramem, uzyskał on niezbędne pozwolenia na budowę oraz kontrakty na wszystkie kluczowe komponenty. Baltic Power będzie jedną z pierwszych na świecie farm, na której zainstalowane zostaną turbiny wiatrowe o mocy 15 MW.
Farma będzie wytwarzać energię elektryczną odpowiadającą 4 000 GWh, czyli około 3 proc. obecnej produkcji energii elektrycznej w Polsce. Pomoże uniknąć emisji około 2,8 mln ton CO2 rocznie i zapewni czystą energię dla ponad 1,5 miliona gospodarstw domowych. Farma Baltic Power zlokalizowana będzie około 23 km od polskiego wybrzeża Bałtyku, na granicy polskiej strefy ekonomicznej, sięgającej 12 mil morskich od naszego wybrzeża.
Nowy obszar działalności
Baltic Power to dla Grupy Orlen kolejny milowy krok w kierunku rozwoju zielonej energetyki, a zarazem zupełnie nowy obszar działalności.
– Baltic Power to projekt przełomowy dla polskiej transformacji energetycznej. Jako pierwsi rozpoczynamy budowę w polskiej części Morza Bałtyckiego farmy wiatrowej, która jest obecnie największą inwestycją w odnawialne źródła energii w regionie – mówi Jarosław Dybowski, dyrektor wykonawczy ds. energetyki w Grupie ORLEN.
Wskazuje on, że to niezwykle złożone zadanie, które wymaga bardzo specjalistycznej wiedzy i doświadczenia. Dlatego Grupa Orlen realizuje je w partnerstwie z Northland Power. Orlen wnosi do projektu wiedzę i doświadczenie w zakresie wielkoskalowych inwestycji realizowanych w Polsce, Northland – ekspercką wiedzę na temat budowy morskich farm. Obie firmy korzystają na współpracy ucząc się od siebie wzajemnie. O tym jak skomplikowane są to inwestycje niech świadczy choćby jeden z wielu tylko elementów procesu budowy farmy. To ograniczona liczba tzw. jack-upów, czyli statków zdolnych do przewożenia i instalacji elementów 15-megawatowych turbin.
– Usługi takiego statku kontraktuje się na określoną liczbę miesięcy z niewielką rezerwą czasową. Jeżeli okaże się, że gdzieś następuje przesunięcie prac, może to zaburzyć logistykę całego projektu. Samo zakontraktowanie statków na wybrane terminy jest więc dużą sztuką – mówi dyrektor Dybowski.
Wyzwaniem jest też budowa samych wież i ich fundamentów, zwłaszcza dostarczenie na czas niezbędnych komponentów.
– To bardzo złożone zadanie logistyczne i trzeba bardzo dobrze znać ten sektor, wiedzieć, kiedy dostępne są wszelkie rodzaje niezbędnych statków, by płynnie przeprowadzić cały proces montażowy. A czeka nas również rywalizacja z pogodą, nieprzewidzianymi sztormami czy innymi zmiennymi okolicznościami – wymienia Jarosław Dybowski.
Zwraca także uwagę na uwarunkowania środowiskowe, takie jak np. możliwość pojawienia się w okolicy budowy chronionych gatunków zwierząt, np. morświna bałtyckiego. W takim przypadku niezbędne będzie przerywanie głośnych prac, jak np. wbijanie pali w dno morskie.
Jednocześnie Dybowski podkreśla, że wszystkie działania będą prowadzone z poszanowaniem dla środowiska.
Finansowanie i kontrakty
Baltic Power posiada już umowy z głównymi wykonawcami i dostawcami, które zabezpieczają cały łańcuch dostaw — produkcję, transport i instalację wszystkich kluczowych komponentów farmy. Wśród nich są najbardziej doświadczeni na świecie dostawcy z sektora offshore wind, w tym firmy pochodzące z Polski. W polskich zakładach powstanie część elementów przejściowych, pozwalających łączyć fundamenty z instalowanymi na nich wieżami turbin wiatrowych. Również w zakładach Vestas zlokalizowanych w Polsce powstaną gondole do turbin wiatrowych.
Całkowity budżet projektu szacowany jest na około 4,73 mld EUR i zawiera wydatki inwestycyjne z ubezpieczeniem w kwocie około 4,05 mld EUR, a także koszty finansowania i rezerwę dodatkową. Projekt będzie finansowany w formule Project Finance – we wrześniu udziałowcy Baltic Power podpisali w tej sprawie umowy kredytowe na łączną kwotę około 4,4 mld EUR z 25 polskimi i międzynarodowymi instytucjami finansowymi. Jest to największe finansowanie pozyskane na realizację pojedynczej inwestycji w historii Polski, a zarazem jedna z największych transakcji tego typu w obszarze offshore wind w Europie.
Nic dziwnego, że w lutym tego roku Baltic Power został uznany za najlepszą europejską transakcję finansową roku 2023 i uhonorowany prestiżową nagrodą Project Finance International. To jedno z najważniejszych wyróżnień w dziedzinie finansowania projektów na świecie. Nagroda jest przyznawana przez renomowane instytucje finansowe, a wyróżnia projekty charakteryzujące się innowacyjnością, złożonością finansową oraz znaczącym wpływem na rozwój sektora, w którym są realizowane. Baltic Power było jedynym przedsięwzięciem w sektorze farm wiatrowych, które zamknęło finansowanie inwestycji zgodnie z harmonogramem.
Innowacyjne rozwiązania
W 2024 r. rozpoczną się przygotowania do budowy fundamentów, na których staną turbiny o wysokości ponad 230 metrów. W 2025 r. na farmie zostanie zamontowane 76 turbin wiatrowych Vestas o mocy 15 MW każda. Stal wytapiana w procesie wykorzystującym energię odnawialną będzie przeznaczona do wykonania górnych elementów 52 spośród 76 wież Baltic Power. Jak wskazuje Vestas, dostawca elementów konstrukcyjnych farmy, ekologiczny materiał będzie stanowił aż 15 proc. całej użytej stali. Do jego produkcji wykorzystuje się niemal w całości surowiec z recyklingu, przetapiany w piecu elektrycznym, zasilanym energią odnawialną pochodzącą z wiatru.
– Zarówno dla nas, jak i dla całej branży energetyki wiatrowej, kluczowe jest znalezienie metod na zmniejszenie emisji CO2, które powstają podczas wydobycia i przetwarzania surowców stalowych. Nasza współpraca z ArcelorMittal i wdrożenie niskoemisyjnej stali to ważny krok w kierunku redukcji śladu węglowego w branży – mówi Dieter Dehoorne, wiceprezes i dyrektor ds. globalnych zakupów w Vestas.
– Projekt Baltic Power jest doskonałym przykładem naszego postępu technologicznego, potwierdzającym, że jesteśmy w stanie zapewnić innowacyjne i niskoemisyjne produkty naszym klientom – dodaje.
Połączenie z siecią
Równolegle do infrastruktury morskiej w gminie Choczewo powstaje lądowa infrastruktura przyłączeniowa dla morskich farm wiatrowych. Cała infrastruktura towarzysząca farmie Baltic Power została zaprojektowana tak, aby zminimalizować wpływ inwestycji na środowisko.
– Stacja elektroenergetyczna, stanowiąca lądową część farmy wiatrowej Baltic Power, będzie pełnić funkcję węzła dla linii kablowych przesyłających energię elektryczną z oddalonych o blisko 30 km morskich stacji elektroenergetycznych. Niemal cała trasa liczącego około 7 km odcinka lądowego kabla zostanie poprowadzona pod ziemią. Dotyczy to również plaży – dzięki zastosowaniu tzw. przewiertu sterowanego, wyjście mocy na ląd zostanie poprowadzone na głębokości około 10 metrów pod ziemią. Dzięki temu będzie ono niewidoczne i nie wpłynie na możliwość korzystania z plaży – podkreśla Jarosław Dybowski.
Przebieg lądowej trasy kablowej zaprojektowano tak, aby inwestycja w minimalnym stopniu ingerowała w środowisko naturalne i omijała cenne przyrodniczo obszary.
Grupa Orlen pozyskała również koncesje na budowę kolejnych 5 morskich farm wiatrowych o łącznej mocy 5,2 GW. Cztery z tych koncesji znajdują się na Ławicy Odrzańskiej, na wysokości Kołobrzegu, w pobliżu budowanego terminala Orlen Neptun. Piąta lokalizacja położona jest na Ławicy Słupskiej i graniczy z obszarem, gdzie powstaje farma Baltic Power. Za ich realizacje również odpowiada spółka Orlen Neptun.
