Spółka jawna wydaje się najlepszym rozwiązaniem przy niedużej skali działalności gospodarczej.
Prowadzenie działalności w formie spółki jawnej może przyczynić się do zwiększenia rynkowej wiarygodności przedsiębiorcy oraz umożliwi czytelnikom wspólne, również formalnie, prowadzenie działalności gospodarczej. Spowoduje też, że wspólnicy będą odpowiadać za zobowiązania spółki osobistym majątkiem dopiero, gdy egzekucja z majątku spółki okaże się bezskuteczna (art. 31 ksh).
W zakresie kosztów związanych z funkcjonowaniem spółki, w szczególności należności podatkowych, sytuacja nie ulegnie istotnej zmianie — podatnikami podatku dochodowego będą sami wspólnicy.
Ogólną zasadę opodatkowania przychodów wyraża art. 8 ust 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, który stanowi, iż przychody z udziału w spółce nie będącej osobą prawną (...) u każdego podatnika określa się proporcjonalnie do jego prawa w udziale w zysku oraz łączy się z pozostałymi przychodami ze źródeł, z których dochód podlega opodatkowaniu według skali, o której mowa w art. 27 ust. 1 tejże ustawy. W przypadku braku dowodu przyjmuje się, że prawa do zysku są równe.
Wskazać należy, iż obowiązujące przepisy prawa nie przewidują możliwości przekształcenia jednoosobowej działalności gospodarczej w spółkę prawa handlowego (w tym spółkę jawną). Przekształcenie takie skutkowałoby powstaniem następstwa prawnego, czyli wstąpieniem we wszystkie prawa i obowiązki podmiotu przekształcanego (art. 553 § 1 ksh). Taka możliwość została przewidziana jedynie dla spółek cywilnych (art. 551 § 2 ksh). Jeżeli zatem czytelnik formalnie prowadzi jednoosobową działalność gospodarczą, to spółkę jawną można założyć jedynie w sposób pierwotny. Nie ma przeszkód, aby wykazywać jej związek z dotychczas prowadzoną działalnością np. poprzez nazwę (firmę), miejsce i przedmiot działalności. Składniki majątku stanowiące podstawę prowadzonej działalności mogą zaś zostać wniesione do spółki jawnej tytułem wkładów.
W konsekwencji, szacowane koszty związane z założeniem spółki jawnej w omawianym wypadku będą takie same jak w każdym innym przypadku założenia spółki jawnej. Dodatkowym wydatkiem będzie również podatek od czynności cywilnoprawnych należny od umowy spółki. Jego wysokość jest zależna od wartości wkładów wniesionych do majątku spółki.
Paweł Litwiński prawnik z kancelarii Tomczak i Partnerzy