Czytasz dzięki

Spółki skarbu państwa spadły na dno

opublikowano: 15-03-2020, 22:00

Było źle, a jest jeszcze gorzej. W rankingu Giełdowa Spółka Roku 2019 oceny spółek z państwowego portfela jeszcze się pogorszyły, czego odzwierciedleniem są niskie notowania akcji.

Analitycy i zarządzający funduszami, którzy biorą udział w wyborze Giełdowej Spółki Roku, regularnie przyznają dość niskie noty spółkom kontrolowanym przez skarb państwa. W badaniu za 2019 r. żadnemu podmiotowi z tego grona nie udało się załapać do pierwszej dziesiątki rankingu, a większość pojawiła się w dolnej ćwiartce zestawienia.

Enea, kierowana przez Mirosława Kowalika, została uznana przez
ekspertów w badaniu GSR 2019 r. za najgorszą w gronie spółek kontrolowanych
przez skarb państwa. Relatywnie najgorzej oceniono zarząd i osiągnięcia w 2019
r., najlepiej — relacje z inwestorami.
Wyświetl galerię [1/3]

CZERWONA LATARNIA:

Enea, kierowana przez Mirosława Kowalika, została uznana przez ekspertów w badaniu GSR 2019 r. za najgorszą w gronie spółek kontrolowanych przez skarb państwa. Relatywnie najgorzej oceniono zarząd i osiągnięcia w 2019 r., najlepiej — relacje z inwestorami. Fot. Marek Wiśniewski

„Mierny jak spółka skarbu państwa” — pisaliśmy rok temu, podsumowując ranking. W tym roku do oceny miernej trzeba dopisać duży minus. Aktywa państwowe są w zestawieniu jeszcze niżej.

Rok bez sukcesu

W rankingu głównym za 2018 r. do pierwszej pięćdziesiątki rankingu weszły cztery spółki skarbu państwa: PKO BP, PKN Orlen, Pekao i PZU. W 2019 r. tylko dwie: PKO BP i PZU.

Aż 15 kontrolowanych przez państwo podmiotów znalazło się zaś poza pierwszą osiemdziesiątką (przed rokiem 11), a przecież ranking objął 119 spółek. Najgorzej ocenionymi spółkami skarbu państwa okazałysię Enea (112. miejsce), Energa (109.) oraz PKP Cargo (106.). Poza pierwszą setką znalazły się również BOŚ (104.), Police (103.) oraz Jastrzębska Spółka Węglowa (102.).

W sumie średnia ocena spółki skarbu państwa spadła z 54 pkt w 2018 r. do ledwie 47,4 pkt w 2019 r. Rządowe podmioty wypadły gorzej w każdym ocenianym przez ankietowanych aspekcie. Najgorzej w kategorii „Sukces”. W 2018 r. średnia ocena wyniosła 52,7 pkt, a w 2019 r. zaledwie 40,5 pkt. W 2018 r. w tej kategorii Pekao i PKN Orlen zameldowały się nawet w pierwszej szóstce, w 2019 r. zaś najlepszy przedstawiciel skarbu państwa — PKO BP — zajął dopiero 24. miejsce. Fatalnie w tej kategorii wypadł Alior (17,3 pkt), który otrzymał drugą najgorszą ocenę wśród wszystkich badanych spółek. Większą porażkę w 2019 r. zdaniem ankietowanych poniósł jedynie Idea Bank.

Noty zarządów w dół

Wyraźnie, bo z 55,9 do 48,3 pkt spadła ocena kompetencji zarządów spółek skarbu państwa. Ponownie najlepiej oceniony został PKO BP (27. miejsce), ale następnego przedstawiciela rządowego grona spółek — PZU — trzeba szukać poza pierwszą pięćdziesiątką. Te dwie spółki zawyżają zresztą średnią, a oceny ich zarządów przez ostatni rok wzrosły.

Gwałtownie spadły zaś noty dla szefostwa Enei i Energi. Zarząd pierwszej otrzymał piątą najgorszą notę spośród wszystkich przebadanych spółek, zarząd drugiej zamykał tabelę. Energa to zresztą świetny przykład na to, co znaczy polityczna niestabilność. W ciągu ostatnich pięciu lat prezes zmieniał się tam bowiem aż 11 razy. Dla porównania, najwyżej oceniony PKO BP charakteryzuje się też najstabilniejszym fotelem prezesa. Najlepiej fakt, jak słabo postrzegane są zarządy spółek skarbu państwa, oddaje odniesienie średniej ich oceny (48,3 pkt) do średniej całej puli przebadanych spółek (66,5 pkt). Powyżej ogólnej średniej znalazła się tylko wspomniana dwójka: PKO BP (82,5 pkt) oraz PZU (74,1 pkt.). Pozostała siedemnastka powoływanych przez rząd zarządów wypadła słabiej od ogólnej średniej. Najbliżej pokonania średniej było Pekao (61,4 pkt.), najdalej — oprócz Enei (28,6 pkt) i Energi (23,5 pkt) — Police (38,1 pkt), Orlen (39,6 pkt) oraz Grupa Azoty (40,0 pkt).

Szukając pozytywów

Kolejną kategorią, w której ankietowani dostrzegli spory regres u spółek skarbu państwa, były relacje z inwestorami. Tu średnia rządowych spółek spadła z 64,5 pkt do 57,3 pkt. Wynik ten jednak nie odbiegał aż tak mocno od ogólnej średniej (61,8 pkt) jak w przypadku np. kompetencji zarządu. Powyżej ogólnej średniej wypadły w tej kategorii PKO BP, PZU, PGE, Lotos, Tauron, GPW i JSW. To pokazuje, że w spółkach skarbu państwa wprawdzie może być słabo pod kątem notowań czy oceny zarządu, są to jednak duże podmioty, które dbają o relacje z inwestorami.

Mniejsze spadki niż w pozostałych kategoriach spółki skarbu państwa zanotowały w katrgoriach „Innowacyjność produktów i usług” (-1,0 pkt) oraz „Perspektywy rozwoju” (-4,5 pkt). W odróżnieniu od relacji inwestorskich tutaj do ogólnej średniej sporo jednak brakowało (odpowiednio 12,5 pkt w przypadku innowacyjności i 12,4 pkt w przypadku perspektyw). Szczególnie słabo wypadły w tych kategoriach górnictwo, energetyka i powiązane z nimi PKP Cargo. Notami pozytywnie ponownie wyróżniał się sektor finansowy, z PKO BP, Pekao i PZU na czele. Nie sektor jest tu jednak kluczem, bo np. BOŚ w kategorii perspektyw rozwoju otrzymał jedną z najniższych not na całym rynku.

Rynek potwierdza oceny

Gorsze oceny spółek skarbu państwa sprawiły, że również w pytaniu o rekomendację znajomemu ankietowani surowej patrzyli na rządowe firmy. Średnia ocena spadła tutaj aż o 7 pkt, z 51,4 do 44,4 pkt. Najmniej chętnie uczestnicy poleciliby znajomym PKP Cargo, Orlen, Police i Bogdankę, najchętniej zaś PKO BP, PZU, Pekao oraz Lotos. Zachowawcze podejście do spółek skarbu państwa widać zresztą na rynku. Spółki energetyczne, węglowe, PKP Cargo oraz BOŚ notowane są ze wskaźnikiem C/WK poniżej 0,25 pkt.

Oznacza to, że za każdy 1 zł ich wartości księgowej z bilansu płaci się co najwyżej 25 groszy. To bardzo niski wynik i pokazuje, że inwestorzy mimo wskaźnikowo teoretycznie bardzo atrakcyjnych wycen nie chcą sięgać po te akcje. Warto zauważyć, że występują tu pewne podobieństwa. Spółki z wysokim (jak na skarb państwa) C/WK radziły sobie raczej lepiej w naszym rankingu, te z niskim raczej gorzej. Ta zbieżność pokazuje, że ocena spółki wystawiona przez rynek ma bardzo istotny wpływ na wycenę. Słabo oceniana spółka może mieć nawet bardzo atrakcyjne wskaźniki wycen, a i tak inwestorzy mogą się trzymać od niej z daleka.

Szczególnie że mówimy tu o raczej dużych spółkach, w przypadku których do rozruszania kursu potrzebne jest nie tylko przekonanie inwestorów indywidualnych, ale również tych instytucjonalnych, których opinia stanowi podstawę rankingu Giełdowa Spółka Roku. To ważny wniosek zarówno dla skarbu państwa, jak i innych głównych właścicieli spółek. Wycena to nie tylko osiągane wyniki, ale także sposób, w jaki daną firmę postrzegają inwestorzy. Warto zatem inwestować w relacje inwestorskie, kompetencje zarządów i przede wszystkim jasno i otwarcie komunikować plany i perspektywy. Problemem spółek skarbu państwa nie jest bowiem tylko kwestia słabych w oczach inwestorów perspektyw, ale również atmosfera niestabilności oraz ryzyko zaangażowania w politycznie motywowane projekty.

© ℗
Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych” i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.

Podpis: Adam Torchała

Polecane

Inspiracje Pulsu Biznesu