STIR wyłapał garstkę oszustów

opublikowano: 03-03-2019, 22:00

Przez blisko rok Izba Rozliczeniowa monitorowała aż 11,5 mln kont bankowych. Podejrzewanych o wyłudzenia zablokowano tylko 84 — na 20 mln zł

W styczniu minął rok od wejścia w życie ustawy o przeciwdziałaniu wykorzystywaniu sektora finansowego do wyłudzeń skarbowych. Na jej podstawie utworzono System Teleinformatyczny Izby Rozliczeniowej (STIR), który od lata 2018 r. lustruje konta bankowe i w SKOK oraz dokonywane za ich pośrednictwem operacje finansowe. Analizy te mają sygnalizować podejrzane rachunki, mogące służyć do rozmaitych oszustw podatkowych, a szczególnie wyłudzania zwrotu podatku VAT.

Krajowa Administracja Skarbowa, którą kieruje Marian Banaś, wiceminister
finansów, przekonuje, że zagrożenie blokadą kont bankowych skutecznie odstrasza
od wyłudzeń i oszustw podatkowych.
Zobacz więcej

PREWENCJA GÓRĄ:

Krajowa Administracja Skarbowa, którą kieruje Marian Banaś, wiceminister finansów, przekonuje, że zagrożenie blokadą kont bankowych skutecznie odstrasza od wyłudzeń i oszustw podatkowych. Fot. Krystian Maj-FORUM

Z wielkiej chmury…

Poprosiliśmy Ministerstwo Finansów (MF) o informacje o efektach działania systemu. Okazuje się, że STIR ma ogromny zasięg. Do końca 2018 r. analizował aż 11,5 mln zgłoszonych do niego rachunków rozliczeniowych. To o tyle zaskakujące, że w fazie projektu resort finansów szacował, że będzie to około 4 mln rachunków. Rzeczywistość mocno przerosła oczekiwania. Za całoroczną lustrację jednego konta Izba Rozliczeniowa (IR) dostaje 82 gr, czyli za monitoring 11,5 mln kont może uzyskać ok. 9,5 mln zł (koszt ponoszą banki). IR opracowuje tzw. wskaźniki ryzyka wykorzystywania rachunków do oszustw i przekazuje je Krajowej Administracji Skarbowej (KAS). MF podało, że w ubiegłym roku wskazała KAS 28,5 tys. podmiotów podwyższonego ryzyka. Po dalszej analizie szef KAS, wiceminister finansów, zablokował dotychczas na trzy dni tylko 84 podejrzane rachunki, należące do 33 firm, łącznie na 20 mln zł.

…mały deszcz

— Dane wskazują, że mimo wielkiego zasięgu i ogromnej ingerencji w prywatność, efekty działania STIR są mizerne. Podejmowany jest gigantyczny wysiłek analizy tak wielu rachunków pod katem oszustw podatkowych, a okazuje się, że wykrywalność nieprawidłowości jest niemal zerowa. Należałoby się zastanowić, jakie są przyczyny — mówi Wojciech Klicki, ekspert Fundacji Panoptykon, monitorującej techniki nadzoru nad społeczeństwem.

Wnioski próbuje wyciągnąć Jerzy Martini, doradca podatkowy, ekspert w zakresie podatku VAT.

— Są dwie możliwości: albo system jest nieskuteczny, albo działa odstraszająco i oszuści uciekli z Polski. Skłaniam się ku drugiej tezie. Raporty i analizy eksperckie potwierdzają, że skala oszustw podatkowych w naszym kraju istotnie się zmniejszyła, a uszczelnienie systemu podatkowego zadziałało. Proszę zauważyć, że oszuści wyłudzający duże kwoty VAT otrzymywali pieniądze z urzędów skarbowych na konta bankowe, a nie w gotówce.Wyłudzone kwoty trafiały więc do systemu bankowego. Minimalne zagrożenie, które wykazuje analiza rachunków, może być efektem prewencyjnym STIR — mówi Jerzy Martini.

Tak też tłumaczy wyniki Ministerstwo Finansów.

„System STIR umożliwia porównywanie danych o przepływach finansowych z innymi danymi, np. raportowanymi w firmie JPK VAT, plikami zawierającymi dane o fakturach. Obydwie informacje pozwalają na rzetelne analizy, dzięki którym można efektywnie zapobiegać dokonywaniu nienależnego zwrotu VAT. System STIR pełni również funkcję prewencyjną, skutecznie zniechęcając grupy przestępcze do wyłudzeń skarbowych przy wykorzystaniu sektorabankowego” — odpisało „PB” biuro prasowe KAS.

Resort podał, że tylko dwie firmy zaskarżyły do sądu blokady na 72 godziny, ale ich skargi zostały odrzucone jako niezasadne. Blokady 82 kont 31 firm zostały przedłużone do trzech miesięcy. Do sądu zostały zaskarżone cztery takie decyzje. Trzy zostały utrzymane, a jedna sprawa czeka na rozpatrzenie.

Wytropieni przez system

1. Na podstawie danych STIR zidentyfikowano grupę podmiotów, które wprowadziły do obrotu kilkaset fikcyjnych faktur na usługi budowlane i części samochodowe, opiewających na prawie 11 mln zł. Działania KAS i prokuratury doprowadziły do zatrzymania pięciu osób, którym przedstawiono zarzuty udziału w zorganizowanej grupie przestępczej, prania brudnych pieniędzy, wyłudzania VAT.

2. Dzięki STIR zidentyfikowano podmiot działający w strukturach międzynarodowej grupy obracającej olejem napędowym i dokonującej jego przeklasyfikowania. Grupa wprowadzała na rynki państw UE substytut oleju napędowego bez płacenia VAT i akcyzy. Łączna kwota uszczupleń podatkowych wyniosła 2,4 mln zł. KAS współpracuje w tej sprawie z organami skarbowymi Wielkiej Brytanii, Niemiec i Malty.

Źródło: MF

© ℗
Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych” i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.

Podpis: Jarosław Królak

Polecane

Inspiracje Pulsu Biznesu