Rozporządzenie o taksie notarialnej jest niezgodne z Konstytucją. Do 30 czerwca 2004 r. minister sprawiedliwości ma ustalić nowe opłaty.
Trybunał Konstytucyjny (TK) orzekł, że art. 5 prawa o notariacie jest niezgodny z Konstytucją RP. Na jego podstawie wydano rozporządzenie w sprawie taksy notarialnej. Zdaniem Andrzeja Zolla, rzecznika praw obywatelskich (RPO), prawo o notariacie daje ministrowi sprawiedliwości zbyt dużą swobodę w kształtowaniu wysokości taksy. TK przyznał mu rację i uznał, że w zaskarżonym przez RPO przepisie brakuje kryteriów, na których ustala się wysokość taksy.
— Wprowadzenie górnej granicy taksy notarialnej ma pełnić funkcję ochronną wobec uczestników obrotu prawnego. Jej wysokość nie może być barierą w realizacji praw majątkowych podmiotów prawa — mówił ogłaszając wyrok Marek Safjan, prezes TK.
Zmiana stawek?
Na skutek wyroku TK zostanie wydane nowe rozporządzenie w sprawie taksy notarialnej. Najpierw trzeba jednak poczekać na nowelizację prawa o notariacie. Czy wysokość stawek zmieni się? Nie wiadomo. Resort sprawiedliwości na razie nie ma zdania na ten temat, choć w przygotowywanych przez urzędników ministerstwa dokumentach (np. w uzasadnieniu projektu ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych) niejednokrotnie pojawiają się propozycje obniżenia opłat za niektóre czynności notariuszy. Biuro RPO nie chciało komentować kwestii wysokości taksy.
Status quo
Notariat tymczasem popiera starą — podwyższoną w 2001 r. — taksę.
— Notariusze są zadowoleni z obecnej wysokości opłat notarialnych. Z praktyki wiem też, że nie budzą one większych zastrzeżeń naszych klientów, choć pojawiają się opinie, że taksy za niektóre czynności powinny być zmienione — mówi notariusz Lech Borzemski, rzecznik Krajowej Rady Notarialnej.