Polskie przedsiębiorstwa coraz chętniej biorą udział w różnego rodzaju konkursach. W odpowiedzi na to zainteresowanie organizatorzy systematycznie poszerzają gamę konkursów i rankingów.
Konkursy dla przedsiębiorców cechuje bardzo duża różnorodność. Wiele z nich organizowanych jest przez izby branżowe. Są one wówczas skierowane tylko do członków izby czy stowarzyszenia, a ich celem jest z reguły wybór lidera w branży. Brane są pod uwagę takie czynniki jak wielkość produkcji, sprzedaż czy też eksportu. Bardziej rozbudowaną formę mają konkursy przeprowadzane przez pisma branżowe. Obejmują one zazwyczaj szerszy zakres tematyczny. Również grono uczestników jest szersze niż w przypadku tych, organizowanych przez poszczególne izby. Konkursy towarzyszą również większości imprez targowych. Istnieje w końcu wiele konkursów dostępnych dla wszystkich przedsiębiorstw, niezależnie od wielkości, branży czy też regionu, w którym firma prowadzi działalność. Takie konkursy i rankingi organizowane są z reguły przez różnego rodzaju pisma ogólnopolskie czy też Krajową Izbę Gospodarczą.
Rywalizacja przedsiębiorstw ma miejsce praktycznie w każdej dziedzinie. Gazele Biznesu prześcigają się w dynamice przyrostu obrotów firmy. Inne rankingi klasyfikują przedsiębiorstwa pod względem wielkości, zamożności czy też udziału w rynku. Przedsiębiorstwa stosujące nowoczesne systemy zarządzania przez jakość mogą się starać o przyznanie przez KIG Polskiej Nagrody Jakości. Krajowa Izba Gospodarcza jest zresztą przedsiębiorcom dobrze znana jako instytucja organizująca różnego rodzaju konkursy tematyczne. Stwarza ona przedsiębiorcom możliwość rywalizowania o takie tytuły jak Mister i Junior Eksportu, Przedsiębiorstwo Fair Play czy też Marki Polskiej. Większość konkursów ma charakter cykliczny — kolejne edycje odbywają się każdego roku.
— Wielu przedsiębiorców przekonało się, że udział w organizowanych przez nas konkursach jest bardzo dobrym narzędziem marketingowym. Szeroka gama konkursów dostępnych na polskim rynku pozwala praktycznie każdej firmie znaleźć coś dla siebie. Wiele firm przystępuje kilkakrotnie do tego samego konkursu, podtrzymując z roku na rok aktualność przyznanego wyróżnienia czy certyfikatu. Pozwala im to również na regularną weryfikację swojej pozycji na rynku — przekonuje Robert Stawski z Krajowej Izby Gospodarczej.
Poprzez realizację konkursów organizatorzy wpływają w dość istotny sposób na kreację zachowań przedsiębiorców.
— Na początku lat 90. polskie przedsiębiorstwa znalazły się w nowej sytuacji gospodarczej. Wymagała ona od nich kompleksowej zmiany systemów zarządzania. Konkurs Polska Nagroda Jakości powstał w celu promowania wśród rodzimych firm zarządzania przez jakość. Chodziło nam o przekazanie im nowej filozofii zarządzania, której wyrazem jest wspólny wysiłek pracowników w doskonaleniu organizacji we wszystkich dziedzinach jej działalności. Obejmuje ona doskonalenie zarówno wyrobów i usług, jak i jakości pracy, technologii, systemów wytwórczych, marketingowych i innych. Uznaliśmy, że promowanie takiego modelu zachowań przyczyni się do zwiększenia konkurencyjności polskich przedsiębiorców, nie tylko na rynku krajowym, ale i europejskim — przekonuje Mirosław Recha, dyrektor konkursu Polska Nagroda Jakości.
Systematyczny wzrost liczby uczestników konkursu może świadczyć o tym, że organizatorom konkursu udało się osiągnąć zakładany cel. Niewykluczone, że inicjatywa ta przyczyniła się również do tego, iż w obecnie wdrażanie systemów zarządzania jakością stało się dla przedsiębiorstw czymś naturalnym, nie budzącym już obaw i wątpliwości co do sensowności takiego działania.
Kolejnym konkursem, który odegrał znaczącą rolę w kształtowaniu się zwyczajów polskich przedsiębiorców było Przedsiębiorstwo Fair Play. Polski biznesmen kojarzył się przez wiele lat z kimś nieuczciwym, czyhającym na okazję, nie liczącym się z zasadami etyki. Stereotyp ten był krzywdzący dla tych przedsiębiorców, którzy prowadzili swoją działalność w uczciwy sposób. Z drugiej strony, niektóre nieuczciwe praktyki stały się, w wyniku powszechnego stosowania, pewnego rodzaju nieformalnym zwyczajem kupieckim.
— Certyfikat Przedsiębiorstwo Fair Play jest przyznawany przez KIG od 1992 r. Jego celem jest promowanie kultury przedsiębiorczości, co jest jednym z czterech najważniejszych zadań Zintegrowanego Programu dla Małych i Średnich Firm Unii Europejskiej. Ta inicjatywa Krajowej Izby Gospodarczej oraz Instytutu Badań nad Demokracją i Przedsiębiorstwem Prywatnym ma za zadanie propagować etyczne zasady prowadzenia działalności gospodarczej. Konkurs Przedsiębiorstwo Fair Play powstał w celu wyróżnienia podmiotów gospodarczych kierujących się w swoich poczynaniach szeroko pojętymi zasadami uczciwości, rzetelności i wrażliwości na problemy otoczenia. Zdaniem przedstawicieli firm uhonorowanych certyfikatem Przedsiębiorstwo Fair Play, wyróżnienie w konkursie jest pomocne w promocji firmy i najlepszą formą rekomendacji działalności przedsiębiorstwa — przekonuje Anna Szcześniak z KIG.