Umowy kredytowe i ich skutki prawne

12-06-2015, 00:00

Podpisanie umowy kredytowej z bankiem ma konsekwencje prawne. Swoje prawa, ale i obowiązki ma zarówno bank, jak i kredytobiorca

odcinek nr 5

Umowa kredytowa powinna określać: strony umowy, czas na jaki została zawarta, kwotę i walutę kredytu, cel jego zaciągnięcia, wysokość oprocentowania i warunki zmiany sposobu naliczania odsetek oraz zabezpieczenia. Ważne jest również określenie zakresu uprawnień banku do monitorowania wykorzystywania kredytu i harmonogramu spłat oraz warunków wprowadzania do umowy zmian lub warunków jej rozwiązania. W umowie strony określają swoje prawa i obowiązki. Bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na czas oznaczony w umowie określoną kwotę środków pieniężnych z przeznaczeniem na ustalony cel, a kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z niej na warunkach określonych w umowie, zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w oznaczonych terminach spłaty. Niedotrzymanie tych zobowiązań będzie miało określone skutki prawne.

Kredytobiorca ma prawo do:

Otrzymania bezpłatnego projektu umowy Możliwości przeanalizowania umowy przed jej podpisaniem Informacji o możliwości wcześniejszej spłaty kredytu i skutkach odstąpienia od umowy Informacji o konsekwencjach w przypadku nieterminowej spłaty rat

Warto wiedzieć

Bank może zastrzec w umowie o kredycie konsumenckim prowizję za spłatę kredytu przed terminem, ale tylko wtedy gdy spłata przypada na okres, w którym stopa oprocentowania była stała a kwota spłacanego w okresie dwunastu kolejnych miesięcy kredytu jest wyższa niż trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw, ogłaszanego przez prezesa Głównego Urzędu Statystycznego w grudnia roku poprzedzającego rok spłaty kredytu. Prowizja nie może przekraczać 1 proc. spłacanej przed terminem kwoty kredytu, jeżeli okres pomiędzy przedterminową spłatą a uzgodnionym wygaśnięciem umowy o kredyt przekracza jeden rok. Jeżeli okres ten nie przekracza jednego roku, prowizja nie może przekraczać 0,5 proc. spłacanej przed terminem części kwoty kredytu.

Zobowiązań się nie uniknie

Kredytobiorca jest zobowiązany m.in. do umożliwienia bankowi sprawdzenia swojej sytuacji finansowej, a więc konieczności dostarczenia wszystkich niezbędnych dokumentów, które pozwolą ocenić czy jest zdolny do spłaty zaciągniętego kredytu wraz z odsetkami w terminach określonych w umowie. Kredytobiorca jest też zobowiązany do spłat rat kapitałowo- -odsetkowych w określonych w umowie terminach i pokrycia innych kosztów związanych z zaciągnięciem kredytu, jeżeli tak stanowi umowa. W przypadku, gdy kredytobiorca nie dotrzyma warunków umowy albo utraci zdolność kredytową, bank może obniżyć kwotę kredytu, zażądaćdodatkowego zabezpieczenia albo nawet wypowiedzieć umowę kredytową. Wypowiedzenie umowy nie nastąpi tylko wtedy, jeśli bank zgodzi się na program naprawczy, który kredytobiorca będzie realizował w określonym czasie. Sama zmiana statusu majątkowego nie musi jednak powodować utraty zdolności kredytowej.

Okres wypowiedzenia umowy kredytowej wynosi trzydzieści dni, a w razie zagrożenia upadłością kredytobiorcy, siedem. W umowie kredytowej strony mogą jednak zastrzec terminy dłuższe. Niedopuszczalne jest natomiast skrócenie ustawowych okresów wypowiedzenia (tj. odpowiednio trzydzieści i siedem dni), a jeżeli takie zostaną zastrzeżone w umowie, są nieskuteczne i strony obowiązują okresy ustawowe. Wypowiedzenie umowy kredytowej w całości następuje z chwilą upływu terminu wypowiedzenia. Kredytobiorca musi zdawać sobie sprawę, że w takim przypadku powstaje stan tzw. wymagalności. Oznacza to, że musi natychmiast zwrócić kwotę kredytu określoną w umowie kredytowej wraz z należnymi odsetkami za okres wykorzystania kredytu. Bank, zanim wypowie umowę, może jednak żądać dodatkowego zabezpieczenia kredytu lub przedstawienia programu naprawczego. Stosując któreś w tych dwóch rozwiązań, bank nie może jednocześnie wypowiedzieć kredytu.

Prawa nie tylko przy kłopotach

Kredytobiorcy mają swoje prawa nie tylko w przypadku popadnięcia w tarapaty finansowe. Jednym z nich jest zapewnione przez ustawodawcę prawo do wcześniejszej spłaty kredytu. Dotyczy ono jednak tylko kredytu konsumenckiego. Prawo bankowe zastrzega jedynie termin spłaty kredytu dla obu stron — można je więc zastrzec w umowie. Osoby starające się o kredyt hipoteczny powinny o to zadbać, negocjując warunki, ponieważ w przeciwnym razie nie będą mogły spłacić kredytu wcześniej. Warto też wiedzieć, że w przypadku ustalenia terminu spłaty kredytu dłuższego niż rok, kredytobiorca może skorzystać z prawa do wypowiedzenia umowy z zachowaniem trzymiesięcznego terminu. Dzięki takiej możliwości można zaoszczędzić na odsetkach, ponieważ bank je pobiera jedynie za faktyczny czas korzystania z kredytu.

Zanim kredyt spłaci się przed upływem terminu obowiązywania umowy, należy o takim zamiarze poinformować bank co najmniej trzy dni wcześniej — najlepiej listem poleconym, choć nie wynika to z przepisów prawa. Warto też porozumieć się z bankiem w celu dokładnego określenia zaległości, ponieważ samemu można się pomylić choćby o niewielką kwotę a to oznacza, że kredyt nie będzie spłacony w całości. Pomoże to uniknąć dodatkowych kłopotów i załatwiania kolejnych formalności. Pieniądze warto wpłacić z takim wyprzedzeniem, aby mieć pewność, że w odpowiednim terminie zostaną zaksięgowane na rachunku banku.

Spłata kredytu powinna nastąpić w dniu, w którym przypada spłata raty kredytu określona w umowie z bankiem. Warto pamiętać, że Ustawa o kredycie konsumenckim znajdująca zastosowanie do umowy kredytowej wysokości nie większej niż 255 550 zł, nakazuje, aby w jej zapisach znalazły się informacje dotyczące możliwości odstąpienia od niej, terminu, w jakim może ono nastąpić oraz skutków, jakie odstąpienie może ze sobą nieść. Bank powinien też dołączyć odpowiedni formularz o odstąpieniu od kredytu wraz z umową kredytową. Kredytobiorca ma również prawo do zmiany zdania w sprawie zaciągnięcia kredytu już po podpisaniu umowy.

Jeżeli się rozmyśli, musi w ciągu czternastu dni dostarczyć do banku oświadczenie o odstąpieniu od umowy. Spłata kredytu powinna nastąpić w ciągu trzydziestu dni od złożenia oświadczenia, ale warto go spłacić wcześniej, aby uniknąć dalszego naliczania odsetek. Zgodnie z zapisami ustawowymi rozwiązanie umowy kredytowej może nastąpić najpóźniej w ciągu trzech miesięcy po jej podpisaniu, a odstąpienie od umowy prawnie skutkuje jej nieważnością.

Uwaga na przepisy

Zgodnie z prawem bankowym umowa kredytu, to umowa dwustronna, w której „bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na czas oznaczony w umowie kwotę środków pieniężnych z przeznaczeniem na ustalony cel, a kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z niej na warunkach określonych w umowie, zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w oznaczonych terminach spłaty oraz zapłaty prowizji od udzielonego kredytu.

Zgodnie z art. 75 i 75a ustawy Prawo bankowe umowę kredytową może wypowiedzieć zarówno bank, jak i kredytobiorca. Kredytobiorca może ją wypowiedzieć bez podania przyczyny, jeżeli została zawarta na okres dłuższy niż rok. Okres wypowiedzenia wynosi trzy miesiące. Nie zmienia to jednak faktu, że musi spłacić kredyt i pokryć wszystkie koszty związane z jego zaciągnięciem.

Bank może wypowiedzieć umowę przy zaleganiu ze spłatą już dwóch rat kapitałowo-odsetkowych.

Gdzie warto szukać pomocy, gdy ma się wątpliwości:

Związek Banków Polskich www.zbp.pl Arbiter Bankowy www.zbp.pl/arbiter Centrum Prawa Bankowego i Informacji www.cpb.pl Komisja Nadzoru Finansowego www.knf.gov.pl Narodowy Bank Polski www.nbp.pl Biuro Informacji Kredytowej www.bik.pl Biuro Informacji Gospodarczej InfoMonitor www.big.pl Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów www.uokik.gov.pl Karty bez tajemnic www.kartybeztajemnic.info Kampania informacyjna „Nie daj się nabrać. Sprawdź, zanim podpiszesz” www.zanim-podpiszesz.pl Stowarzyszenie Konsumentów Polskich www.konsumenci.org Europejskie Centrum Konsumenckie www.konsument.gov.pl

NASZ CEL „Nie daj się nabrać. Sprawdź, zanim podpiszesz” to kampania społeczna, której celem jest zwrócenie uwagi na ryzyko związane z zawieraniem umów finansowych. Współorganizatorami akcji jest siedem instytucji publicznych: Bankowy Fundusz Gwarancyjny, Komisja Nadzoru Finansowego, Ministerstwo Finansów , Ministerstwo Sprawiedliwości, Narodowy Bank Polski oraz Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Na stronie kampanii www.zanim-podpiszesz.pl można wyliczyć koszt pożyczki, wyszukać podmioty objęte nadzorem oraz zapoznać się z zasadami bezpiecznego zaciągania pożyczek.

© ℗
Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych” i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.

Najważniejsze dzisiaj

Polecane

Inspiracje Pulsu Biznesu

Puls Biznesu

Inne / Umowy kredytowe i ich skutki prawne