Podatnik ma prawo żądania zwrotu VAT zapłaconego przy nabyciu towarów i usług za środki z bezzwrotnej pomocy zagranicznej.
Podatnikom, którzy dokonują nabycia towarów i usług, lub importu towarów za środki bezpośrednio im przekazane w ramach bezzwrotnej pomocy zagranicznej, przysługuje zwrot podatku naliczonego. Tak stanowi rozporządzenie w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o VAT (DzU nr 97 z 27 kwietnia 2004 r., poz. 970 ze zm.). Wydano je na podstawie delegacji zamieszczonej w art. 41 ust. 16 ustawy o VAT, w której Minister Finansów został zobligowany, by zasady stosowania obniżonej stawki podatku zostały określone m.in. z uwzględnieniem przepisów wspólnoty europejskiej.
Rozporzadzenie wprowadza trzy podstawowe przesłanki zwrotu naliczonego VAT, który przysługuje zarejestrowanym podatnikom, nabywającym towary i usługi za środki bezzwrotnej pomocy zagranicznej, ulokowane na odrębnym rachunku bankowym.
Jaka definicja
Szerszego omówienia wymaga druga z przesłanek, która odsyła do definicji środków finansowych z bezzwrotnej pomocy zagranicznej. Zgodnie z rozporządzeniem, za takie uważa się środki przekazane polskim podmiotom z budżetu UE na podstawie umów zawartych z polskim rządem, dotyczących Programu Pomocy w Przebudowie Państw Europy Środkowej i Wschodniej (Phare), w tym złotowe fundusze partnerskie powstałe w wyniku realizacji tego programu, a także pieniądze przekazane polskim podmiotom na podstawie umów zawartych z nimi przed 1 maja 2004 r. na sfinansowanie programów realizowanych w ramach programów ramowych UE oraz innych programów wspólnotowych.
— Pobieżna lektura przepisów może skłaniać do mylnego wniosku, iż z definicji środków pomocowych wyłączone zostały te przekazane polskim podmiotom na podstawie umów zawartych z nimi po 1 maja 2004 r. na sfinansowanie programów, realizowanych przez te jednostki w ramach programów ramowych Unii Europejskiej oraz w ramach innych programów wspólnotowych UE. Wniosek taki należy uznać za błędny — zauważa Łukasz Mazur, doradca podatkowy z Roedl & Partner.
Szeroki zakres
Trzeba zwrócić uwagę na cel rozporządzenia.
— Dokonane w nim konkretne oznaczenie programu Phare jako źródła środków pomocowych musi skutkować stwierdzeniem, iż wszelkie środki przekazane polskim podmiotom w jego ramach, niezależnie od daty, uznawane są na gruncie VAT za środki pomocowe — dodaje Łukasz Mazur.
W konsekwencji w odniesieniu do tych środków przysługuje podatnikom prawo do stosowania 0-proc. stawki VAT.
Można wysnuć wniosek, że wszystkie środki przekazane polskim podmiotom na sfinansowanie programów realizowanych w ramach programów pomocowych UE, również funduszy strukturalnych, obejmuje definicja „środków bezzwrotnej pomocy zagranicznej”. Fakt zawarcia umowy przed czy też po 1 maja 2004 r. nie ma znaczenia.
— Taka teza znajduje ponadto oparcie we wnioskach płynących z wykładni celowościowej — zauważa Łukasz Mazur.
Zasadniczym celem rozporządzenia jest bowiem uniknięcie sytuacji, w której podmioty dokonujące nabycia towarów i usług za środki pomocowe ponoszą koszt w postaci opłacenia VAT. Umożliwia to zastosowanie stawki 0 proc. lub zwrot podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług, finansowanym za środki pomocowe.