W 2000 roku bez zmian
Rynek funduszy emerytalnych
W minionym roku nie dokonała się żadna konsolidacja w rozumieniu ustawy o funduszach emerytalnych. Do UNFE wpłynął tylko jeden wniosek dotyczący fuzji. Największym problemem dla rynku, podobnie jak w 1999 roku, był ZUS.
Akcjonariusze towarzystw emerytalnych liczyli, że 2000 rok będzie rokiem łączenia funduszy. Tak się jednak nie stało. Nie doszło do żadnej konsolidacji w rozumieniu ustawy o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych. Liczba podmiotów działających na rynku nie zmieniła się. Do UNFE wpłynął tylko jeden wniosek dotyczący przejęcia zarządzania nad OFE Epoka przez PTE Pekao/Alliance. Nie został on jeszcze rozpatrzony, na co liczyli przedstawiciele obu spółek. Pozostałe fuzje są jedynie w planach akcjonariuszy. Dotyczy to choćby połączenia Arka-Invesco PTE i Pocztowo-Bankowego PTE czy PTE Kredyt Banku i PTE Dom.
Roszady w akcjonariatach
Zmiana właścicielska w PTE, jaka nastąpiła w roku ubiegłym, dotyczyła przejęcia przez fińskie Sampo 100 proc. akcji PTE Norwich Union. Podobna sytuacja wystąpi, gdy Hestia Insurance wycofa się z PTE Skarbiec-Emerytura (akcje przejmie drugi właściciel — BRE) i kupi PTE PBK.
Z PTE wycofało się ponadto kilku akcjonariuszy. Między innymi Zurich PTE pożegnał się z NSZZ Solidarność (akcje przejął Zurich Financial Services), PTE Dom z Citibankiem (akcje przejął Kulczyk Holding), PTE PBK z Aetna International (akcje przejął PBK), Pekao/Alliance z Alliance Capital (akcje przejęło Pekao).
Problem ten sam
Brak konsolidacji rynku OFE był jednak mniej istotnym problem niż ZUS, który nadal nie poradził sobie w pełni z przesyłaniem składek klientów na konta w funduszach. Zakład przelał do OFE około 7,6 mld zł składek (2,3 mld zł w 1999 roku). Wciąż jednak zaległości, zdaniem ZUS, sięgają 3,5 mld zł. Kwota ta jednak może okazać się zbyt niska, gdy policzy się odsetki za nieterminowe przysyłanie składek. Wysokość odsetek nadal zaś nie jest dokładnie oszacowana. Do końca 2001 roku wszystko ma zostać uregulowane, tak zakłada tegoroczny budżet i zapowiada ZUS. Plany na miniony rok zakładały jednak ten sam scenariusz.
Propozycje zmian
Ostatni rok XX wieku przyniósł kilka istotnych wydarzeń na rynku funduszy. Należy do nich m.in. opublikowanie raportu Urzędu Nadzoru nad Funduszami Emerytalnymi „Bezpieczeństwo dzięki różnorodności”. Propozycje zawarte w raporcie spotkały się nie zawsze z przychylnymi komentarzami, także zagranicznych specjalistów, którzy uznali je jako niepotrzebne bądź przedwczesne. Zmiany zaproponowane przez urząd nie były jednak jedynymi propozycjami zmieniającymi wcześniej przyjęty kształt II filara. Z projektem rozporządzenia zmieniającego limity inwestycyjne i kategorie lokat wyszła Izba Gospodarcza Towarzystw Emerytalnych. Projekt nowelizacji ustawy o OFE przygotowała także Unia Wolności. Ma on na celu zwiększenie możliwości inwestycyjnych OFE i konkurencyjności między nimi.
Precedensy i protesty
Spektakularnym wydarzeniem na rynku była transakcja dokonana przez CU OFE BPH CU WBK, która doprowadziła do ponad milionowych strat funduszu, a tym samym klientów. UNFE wydał jednak precedensową decyzję o pokryciu strat OFE przez towarzystwo emerytalne. Wydarzeniem na rynku był również list-protest IGTE, skierowany do Komitetu Doradczego UNFE, premiera i pełnomocnika rządu ds. reformy zabezpieczenia emerytalnego. Izba wyraziła swoje zaniepokojenie brakiem postępu w procesie konsolidacji rynku i stosunkiem UNFE do tego procesu. Ani UNFE, ani Komitet Doradczy urzędu nie podzieliły jednak zdania PTE. Różnica zdań między PTE a UNFE objawia się również w skargach, które wpływają do NSA na decyzję urzędu. Złożyło je w sumie 12 PTE.
Katarzyna Ostrowska