W NFI obyło się bez większych przemian
NIESTABILNY RYNEK: Dla akcjonariuszy NFI ubiegły rok nie był korzystny — NIF był jedynym indeksem giełdowym, który stracił na wartości.
Rok 1999 miał być rokiem przełomowym dla Narodowych Funduszy Inwestycyjnych. Ich przedstawiciele podkreślali, że po kilku latach realizacji Programu Powszechnej Prywatyzacji skończył się jego państwowy okres. Po roku okazało się jednak, że tylko teoretycznie. Fundusze wprawdzie zostały rozdzielone pod zarząd kilku firm, ale nie nastąpiły oczekiwane zmiany w statutach, które zniosłyby ograniczenia inwestycyjne i umożliwiły skupowanie własnych akcji w celu umorzenia. Pierwsze walne, które odbyły się w ubiegłym roku, nie przyniosły oczekiwanych rezultatów. W związku z protestami Skarbu Państwa poszczególne fundusze wycofywały z porządku obrad punkty, które miały umożliwić rozszerzenie zakresu ich działania.
NFI w dalszym ciągu mogą więc inwestować w spółki tylko do 33 proc. ich kapitału akcyjnego, jeżeli nie biorą udziału w nowej emisji z prawem poboru. Nie mają też możliwości lokowania kapitału za granicą. Pozostają więc nadal na przegranej pozycji w stosunku do innych funduszy inwestycyjnych, które działają na naszym rynku.
NIE ZANOSI SIĘ, żeby ten stan rzeczy uległ szybkiej zmianie. Światełkiem na horyzoncie było przeforsowanie przez akcjonariuszy Octavy zmian w statucie, które umożliwią skupowanie i umarzanie własnych akcji. Planowanym zmianom przeciwny był Skarb Państwa, któremu nie podobała się przyjęta przez NFI strategia, polegająca na pozbywaniu się akcji spółek wniesionych do funduszy i rezygnacja z dalszej działalności inwestycyjnej. Ponadto MSP uważało, że umarzanie akcji z pieniędzy uzyskanych ze sprzedaży akcji spółek portfelowych daje uprzywilejowanie akcjonariuszom posiadającym firmy zarządzające, kosztem drobnych inwestorów. Zdaniem urzędników, umarzanie akcji doprowadzi do zakończenia działalności gospodarczej funduszy, co jest niezgodne z ustawowym obowiązkiem pomnażania przez nie majątku. Emil Wąsacz zaskarżył więc uchwały walnego w sądzie.
OCTAVA była jednym z trzech funduszy, które wypracowały zysk netto. Zysk ten był kolejnym punktem zapalnym na WZA. Ministerstwo chciało bowiem, aby fundusz wypłacił dywidendę wysokości ponad 60 mln zł, czyli tyle, ile wynosił cały zrealizowany przez fundusz zysk netto. Przeciwny temu był zarząd Octavy i KP Konsorcjum, które jest firmą zarządzającą majątkiem funduszu. Wypłata wymagałaby bowiem naruszenia kapitału rezerwowego, co byłoby niezgodne z kodeksem handlowym. Tym razem Skarb Państwa przegrał. Pozostało jednak wrażenie nie zakończonej walki.
KONFLIKTY wokół NFI nie przysłużyły się ich wycenie rynkowej. W ciągu ostatniego roku jedynym indeksem, który stracił na wartości, był NIF. Nic nie wskazuje również na to, aby zaufanie do programu zostało odzyskane. Dotychczas w akcje NFI inwestowała ta część TFI, która nieopatrznie utworzyła fundusze prywatyzacji. W 2000 roku towarzystwa te będą zmieniały jednak statuty swoich funduszy, rozszerzając ich możliwości inwestycyjne na spółki spoza programu lub przekształcą je w fundusze indeksowe. Zginie więc z rynku jedyny duży inwestor, który lokował swoje aktywa w papierach NFI.
PRZYJĘTA przez większość NFI strategia zmierza do podniesienia wartości akcji. W tym celu fundusze planują wychodzenie z inwestycji po najbardziej korzystnych cenach. Zgodnie z przyjętymi założeniami, będą nadal pozbywały się pakietów akcji spółek, w których posiadają udziały mniejszościowe. W ciągu kilku lat zamierzają zrealizować zwrot gotówkowy również z większości pakietów wiodących. Bardzo prawdopodobne jest, że część z nich pójdzie w ślady 3 i XI NFI i będzie się łączyła pod zarządem jednej firmy. Niezbędne jest również kontynuowanie restrukturyzacji w spółkach. Na poprawę oceny funduszy przez inwestorów może wpłynąć ich uaktywnienie w poszukiwaniu inwestorów lub likwidacja tych NFI, które są nierentowne. Nie można bowiem na siłę kontynuować programu, jeżeli nie ma to sensu ekonomicznego.
