Wiarygodność do wyceny

Marcin Musioł
26-02-2007, 00:00

W faktoringu nie ma stałych cen. Najważniejsza część składowa opłaty — prowizja operacyjna — waha się między 0,2 a 4 proc. wartości wierzytelności.

Z reguły faktoring jest droższy od kredytu. Niewykluczone jednak, że w pewnych przypadkach koszty tej usługi okażą się niższe. Na pytanie o cenę faktoringu nie ma bowiem jednej, prawidłowej odpowiedzi — zależy ona bowiem od wielu czynników.

— Każda umowa faktoringowa jest dostosowana do indywidualnych warunków, w jakich działa klient, dlatego uśrednienie ceny jest niepraktyczne — przekonuje Małgorzata Połok, dyrektor regionalny Pekao Faktoring.

Na wysokość opłat wpływają: forma usługi (faktoring z regresem, bez regresu, krajowy, eksportowy), poziom finansowania i jego długość (liczba dni odroczenia zapłaty), jakość wierzytelności, poziom ryzyka wypłacalności kontrahentów, liczba i wartość nabywanych faktur oraz zakres i pracochłonność zarządzania przekazanymi faktorowi należnościami.

Prowizja operacyjna

Podstawowe składniki opłaty za faktoring to prowizja operacyjna oraz odsetki i różnego rodzaju opłaty dodatkowe. Prowizja operacyjna to cena za nabycie, ewidencjonowanie, raportowanie i inkasowanie wierzytelności przedkładanych przez faktoranta.

— W jej ramach klient otrzymuje rozliczenie nabytych przez faktora wierzytelności i pełny monitoring ich historii oraz historii ich płatności. Wysokość prowizji operacyjnej zależy przede wszystkim od tego, jak duży obrót klient chce przekazać do faktorowania — tłumaczy Jerzy Dąbrowski, zastępca dyrektora departamentu faktoringu i finansowania strukturyzowanego w Raiffeisen Bank Polska.

Wielkość prowizji jest zróżnicowana — zależy od preferencji faktora. Jeden ustala ją na poziomie 0,2-0,8 proc., inny na 2-4 proc. obrotu. W najczęściej stosowanym w Polsce faktoringu krajowym z regresem średnia prowizja, jaką pobiera faktor, wynosi 0,5 proc. od faktury brutto.

Odsetki

Koszt faktoringu to także odsetki od wypłaconych zaliczek.

— W praktyce mamy do czynienia z odsetkami procentowymi lub dyskontowymi. Mogą one być naliczane od wartości wierzytelności brutto lub od wartości zaliczki wypłacanej klientowi z tytułu nabywanych faktur — wyjaśnia Małgorzata Połok.

Odsetki kalkuluje się na podstawie stawek WIBOR/EURIBOR/LIBOR, do których dolicza się marżę faktora, przeważnie zależną od oceny poziomu ryzyka transakcji.

Odsetki wysokości średniego oprocentowania kredytów na cele gospodarcze naliczane są na podstawie zmiennej stopy WIBOR, podwyższonej o marżę faktora od 1 do 3 proc., w zależności od oceny poziomu ryzyka transakcji. Wysokość odsetek kalkulowana jest także na podstawie oceny realnego czasu spływu pieniądza. Opłata pobierana jest z reguły na koniec miesiąca. Koszty środków niewykorzystanych nie są naliczane.

Opłaty dodatkowe

Składnikiem ceny są także opłaty dodatkowe, najczęściej prowizja przygotowawcza. To koszt wszelkich badań i analiz kondycji finansowej i wiarygodności faktoranta i jego kontrahentów. Nalicza się ją jednorazowo przy podpisywaniu umowy jako procent od przyznanego limitu finansowania. Jej typowa wysokość to 0,1-0,5 proc. limitu.

Za co zapłacisz

Rodzaj usługi

W ramach faktoringu można wyodrębnić kilka podstawowych produktów — faktoring z regresem, bez regresu, krajowy, eksportowy. Najdroższy będzie faktoring eksportowy bez regresu, najtańszy natomiast powinien być faktoring krajowy z regresem.

Poziom finansowania i czas

Standardem na rynku jest finansowanie wierzytelności na poziomie 80 proc. jej wartości. Pozostałe 20 proc. wartości wierzytelności faktorant otrzymuje po spłaceniu należnej kwoty przez kontrahenta. Jednak wymienione wielkości są z reguły negocjowane indywidualnie. Dlatego poziom finansowania może być wyższy (90 proc. wartości początkowej) lub nawet zupełnie odwrócony (20 proc. początkowo, pozostała część po spłacie), co jednak zdarza się rzadko. W każdym przypadku jedna reguła pozostaje niezmienna — im wyższy poziom finansowania, tym droższa usługa. W przypadku czasu reguła wygląda podobnie —im jest on dłuższy, tym cena będzie wyższa. Wielu faktorów ustaliło, że kredyt kupiecki nie może przekraczać 180 dni.

Jakość wierzytelności

Faktor zwraca uwagę na rodzaj i wielkość towarów i usług. Jeżeli faktura wystawiona jest na jakiś niekonkretny rodzaj usługi, w dodatku bez uściślenia szczegółów, to dla faktora będzie ona miała niską jakość — cena może więc wzrosnąć. Przykład? Faktura za doradztwo. Najlepiej, gdy dotyczy ona dostawy dokładnej i namacalnej wielkości towaru, który ma obiektywną wartość.

Ryzyko

W przypadku nowych klientów faktor ocenia ich kondycję finansową oraz — co jest dużo ważniejsze — ich kontrahentów. Dla instytucji faktoringowej ważna jest przede wszystkim ich reputacja oraz wielkość — sprawdzenie wiarygodności finansowej małej firmy z reguły jest najtrudniejsze. Jeżeli kontrahent znany jest z niesolidności i odraczania terminu spłat, faktor uzna, że ryzyko jest większe. Zrekompensuje je sobie, podnosząc prowizję operacyjną, pobieraną od faktoranta.

Liczba i wartość faktur

Im większa wartość przekazanych wierzytelności, tym wyższa cena. Im mniej faktur, tym lepiej. W branży opowiada się historie o klientach, którzy chcieli przekazać w faktoring wierzytelności sięgające kilku milionów złotych, ale podzielone na faktury wartości np. 3 tys. zł każda — w dodatku od różnych odbiorców. To pracochłonne zlecenie. Nie każdy faktor zgodzi się je przyjąć, bo np. nie ma komputerowego systemu fakturowania.

Stan wyjątkowy

Odmowa finansowania jest w faktoringu sytuacją raczej wyjątkową. Może dotyczyć poszczególnych wierzytelności albo wszystkich należności kontrahentów wobec odbiorcy. W faktoringu najważniejsze jest, aby potencjalny klient dysponował fakturami z płatnościami odroczonymi na co najmniej kilkanaście dni. Finansowania wierzytelności odmawia się, gdy w relacjach między dostawcą a odbiorcą zdarza się zbyt wiele rozliczeń w drodze kompensat. Ograniczenie finansowania dotyczy także wierzytelności spornych, do których zgłaszane są reklamacje — wszystko zależy wówczas od pomyślnego rozwiązania spornej sytuacji. Zdarza się także, że potencjalny klient doskonale nadaje się do faktoringu, ale kontrahenci, których chce zgłosić do obsługi, figurują w wywiadowniach gospodarczych jako niesolidni płatnicy. To utrudnia lub uniemożliwia współpracę przy obsłudze należności tych konkretnych kontrahentów. W takich wypadkach sytuacja odbiorcy jest dokładniej badana i ewentualne finansowanie wobec niego w przyszłości może zostać obwarowane dodatkowymi warunkami.

Krzysztof Kuniewicz

wiceprzewodniczący Polskiego Związku Faktorów, dyrektor generalny Bibby Factors Polska

© ℗
Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych” i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.

Podpis: Marcin Musioł

Polecane

Inspiracje Pulsu Biznesu

Puls Biznesu

Kariera / Wiarygodność do wyceny