Eksperci wytykają Polsce błędy w walce z korupcją
Koordynujcie działania i zlikwidujcie animozje między służbami — radzą niemieccy prokuratorzy, którzy przygotowali raport dla MSWiA.
Jeszcze nie ucichło zamieszanie wokół udziału FBI w prowokacji wobec byłej już posłanki Beaty Sawickiej, a Centralne Biuro Antykorupcyjne (CBA) ma kolejny kłopot. Tym razem instytucja kierowana przez Mariusza Kamińskiego musi stawić czoło raportowi o skuteczności strategii antykorupcyjnej. Na zlecenie polskiego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji (MSWiA) przygotowali go niemieccy eksperci: Claus Peter Wolff, prokurator naczelny prokuratury berlińskiej, i Marcus Ehbrecht. Raport jest częścią finansowanego przez Komisję Europejską projektu „Wzmocnienie działań antykorupcyjnych w Polsce”. Powstawał od maja 2007 do marca 2008 r.
Zdaniem ekspertów, CBA ogranicza się do ścigania przestępstw korupcyjnych i nie zajmuje się prewencją. Tymczasem — jak przypomina Anna Wojciechowska-Nowak z programu przeciw korupcji Fundacji im. Stefana Batorego — ustawowe obowiązki CBA obejmują zarówno represję, jak i prewencję, bez wskazywania na priorytety.
„Już poprzez liczbę pracowników i funkcjonariuszy CBA zajmujących się ściganiem przestępstw widać, na jakiego typu działania kładziony jest nacisk. Prewencja zaś jest bardziej skuteczna i generuje mniejsze koszty” — czytamy w raporcie.
Koordynujcie...
Problemem jest także niejasny podział kompetencji instytucji zaangażowanych w walkę z korupcją. Zdaniem ekspertów, istnieje ryzyko, że wraz z rozwojem uprawnień CBA okrajane będą zadania innych organów ścigania. Autorzy raportu zauważają jednak, że Agencja Bezpieczeństwa Wewnętrznego nadal zajmuje się zwalczaniem korupcji mimo planów oddania tych zadań CBA.
Eksperci uważają, że wątpliwości kompetencyjne rozwiązałoby powołanie jednostki centralnej, spełniającej rolę koordynatora. Zadania tego mógłby się podjąć zespół ds. strategii antykorupcyjnej w MSWiA, któremu jednak należałoby zapewnić większą neutralność, wyjmując go spod kurateli resortu.
...i nie kłóćcie się
Niemieccy eksperci zalecają także wymianę informacji między wszystkimi organami zaangażowanymi w walkę z korupcją. Bariery hierarchiczne i animozje między nimi powinno się znosić poprzez organizowanie wspólnych szkoleń, w szczególności dla kadry kierowniczej.
Eksperci sugerują również zmniejszenie liczby ustaw oraz otwarte podejście do słabości i błędów systemu. Polska administracja powinna także z większą konsekwencją prowadzić śledztwa finansowe, odbierając sprawcom majątki pochodzące z takich przestępstw. Walkę z korupcją — zdaniem ekspertów — trzeba też wzmocnić odpowiednią edukacją w szkole oraz kampanią medialną.