Zwiększyć bezpieczeństwo

Barbara Warpechowska
15-05-2015, 00:00

Energetyka i gazownictwo Na inwestycje związane z budową magazynów paliw i sieci przesyłowych energii trafi do Polski 1 mld euro

W Programie Infrastruktura i Środowisko 2014-2020 zarezerwowano fundusze na wzrost bezpieczeństwa energetycznego przez zabezpieczenie przesyłu i dystrybucji energii oraz zwiększenie bezpieczeństwa gazowego. Wspierane będą inwestycje w tzw. inteligentną infrastrukturę w sektorze gazowym i elektroenergetycznym. Obecny stan infrastruktury sieciowej nie zapewnia efektywnego funkcjonowania rynku energii elektrycznej i gazu ziemnego. Szczególnie dotyczy to terenów wiejskich, gdzie występuje wiele awarii. Dlatego dużego znaczenia nabiera intensyfikacja prac przy budowie i modernizacji infrastruktury.

Nowe moce i sieci

W Polsce buduje się ponad 6000 MW energetycznych mocy wytwórczych. Ich wartość to około 30 mld zł. Jeszcze w tym roku energia elektryczna ma popłynąć ze Stalowej Woli (wspólny projekt Tauronu i PGNiG), za dwa lata z Kozienic (Enea), w kolejnym z Opola (PGE), a 2019 r. z Jaworzna III (Tauron) i Turowa (PGE — na węgiel brunatny). PKN Orlen buduje bloki gazowo-parowe we Włocławku i Płocku.

— Pierwszy zostanie uruchomiony na przełomie bieżącego i przyszłego roku, natomiast drugi na przełomie lat 2017 i 2018 — mówi Piotr Chełmiński, członek zarządu ds. rozwoju i energetyki PKN Orlen. Oprócz budowy bloków firmy energetyczne inwestują także w sieci przesyłowe i dystrybucyjne z wykorzystaniem funkcjonalności sieci inteligentnej, tzw. smart grid. Ich budowa i przebudowa będzie służyć sprawnemu funkcjonowaniu Krajowego Systemu Energetycznego, co będzie miało wpływ na poprawę bezpieczeństwa energetycznego kraju. Obszary najbardziej niedoinwestowane w infrastrukturę energetyczną to Pomorze i województwa wschodnie. Inwestują także Polskie Sieci Elektroenergetyczne (PSE). Od roku 2015 coroczne nakłady inwestycyjne mają przekroczyć 1 mld zł. Zgodnie z planem postępują inwestycje operatora dotyczące wyprowadzenia mocy z budowanych jednostek, a także projekty o znaczeniu międzynarodowym. Chodzi o realizację mostu energetycznego Polska — Litwa i budowę przesuwników fazowych na granicy z Niemcami. Obie inwestycje pozwolą w znacznym stopniu zwiększyć możliwości importowe Polski. Ponadto PSE wdrożyły mechanizmy zabezpieczające system przed ryzykiem deficytu mocy, czyli interwencyjną rezerwę zimną w wybranych blokach, oraz tzw. negawaty, czyli zaoszczędzone ilości energii. Pierwsze w Polsce negawaty wytworzyła we wrześniu 2014 r. firma Enspirion (należąca do Grupy Energa). Dokonała dwukrotnej redukcji popytu na energię elektryczną w godzinach szczytowych. Pierwsza trwała dwie, a druga cztery godziny. Przeprowadzenie redukcji poboru mocy możliwe było dzięki dobrowolnemu przystąpieniu do nich kilkunastu klientów biznesowych w zamian za wynagrodzenie. Celem akcji było przeniesienie części popytu klientów poza szczyt zapotrzebowania na energię elektryczną, a tym samym zoptymalizowanie jej ceny.

Większe magazyny

Na koniec 2015 r. krajowe zdolności magazynowe błękitnego paliwa przekroczą 3,16 mld m sześc. Kluczowe inwestycje to kontynuacja rozbudowy podziemnych magazynów gazu ze szczególnym uwzględnieniem magazynu kawernowego w Mogilnie, a także budowa nowych komór w Kawernowym Podziemnym Magazynie Gazu Kosakowo. Pozwoli to na zwiększenie pojemności podziemnych magazynów gazu o kilkaset milionów m sześc. Oznaczać to będzie, że pod względem pojemności magazynów nasz kraj znajdzie się na dziewiątym miejscu w Europie. Przed nami Niemcy, Włochy, Francja, Holandia, Węgry, Austria, Wielka Brytania i Czechy. W przypadku Niemiec mówimy o magazynach o pojemności ponad 22 mld m sześc. gazu. Obiekty włoskie mieszczą 16,5 mld m sześc. surowca, a francuskie — niemal 12 mld m sześc. Jak widać, nasze magazyny są dość małe. Na koniec roku będzie jednak w nich można pomieścić niemal 20 proc. rocznego zapotrzebowania Polski na gaz, a to już całkiem niezły wskaźnik. Biorąc pod uwagę, że nasze wydobycie pokrywa około 30 proc. potrzeb, jest to wystarczający poziom. Większość krajów z większymi magazynami ma śladowe wręcz wydobycie gazu lub pokrywające tylko niewielki procent potrzeb.

Lepsze połączenia z sąsiadami

Bezpieczeństwo energetyczne zwiększy też budowa i rozbudowa interkonektorów na granicach ze środków instrumentu „Łącząc Europę” (ang. Connecting Europe Facility — CEF). Chodzi o nowe połączenie z Niemcami, połączenie z Czechami, które istnieje, ale musi zostać rozbudowane, oraz połączenie ze Słowacją i Litwą. Wszystkie cztery inwestycje są w planach spółki Gaz-System, która zarządza siecią gazociągów w Polsce. Jeszcze w tym roku powinna się pojawić decyzja Komisji Europejskiej o wysokości dofinansowania budowy interkonektora między Polską a Litwą. Koszt tej inwestycji jest szacowany na ponad 550 mln euro, z czego Polska zapłaci ponad 420 mln euro. Pozostałe projekty są na etapie przygotowania. Inwestycje związane z połączeniem Polski z Czechami i Słowacją znalazły się na liście projektów o znaczeniu wspólnotowym.

Oprócz budowy bloków firmy energetyczne inwestują także w sieci przesyłowe i dystrybucyjne z wykorzystaniem funkcjonalności sieci inteligentnej, tzw. smart grid.

Pod względem znaczenia dla bezpieczeństwa gazowego kraju kluczowym kierunkiem jest zachód. Niemiecki rynek gazowy jest najbardziej płynny w Europie, dlatego dostęp do niego jest tak istotny. Nie tylko pozwala na lepszą regulację cen gazu, ale także gwarantuje, że w razie problemów na wschodniej granicy dostarczy nam wystarczającą ilość surowca. Obecnie działa jedno duże połączenie gazowe w Lasowie. 1,5 mld m sześc. zdolności przesyłowych gazu rocznie to około 10 proc. krajowego zapotrzebowania na gaz, a więc ilość dość znaczna. Według wielu specjalistów przydałoby się drugie, większe nawet połączenie gazowe z Niemcami. Wciąż brany jest pod uwagę gazociąg Bernau — Szczecin. 3-5 mld m sześc. zdolności przesyłowych gazu rocznie miałoby spore znaczenie dla całej branży. Od kilku lat działa interkonektor gazowy w Cieszynie. Jego przepustowość roczna wynosi 0,5 mld m sześc. Planowana jest jego rozbudowa. Już w ubiegłym roku prezes Urzędu Regulacji Energetyki (URE) wydał decyzję w sprawie transgranicznej alokacji kosztów projektu połączenia gazowego Polska — Czechy. Projekt przewiduje budowę drugiego dwukierunkowego połączenia gazowego między Polską a Czechami, które umożliwi przepływ gazu ziemnego wielkości 5 mld m sześc. rocznie w kierunku Polska — Czechy i 6,5 mld m sześc. rocznie w kierunku Czechy — Polska z możliwością dalszej rozbudowy. Trwają rozmowy na najwyższych szczeblach obydwu krajów. Stosowny wniosek Komisja Europejska ma otrzymać do 2016 r. Prezes URE wydał już także pozytywną decyzję w sprawie projektu połączenia gazowego Polska — Słowacja. Budowa dwukierunkowego połączenia gazowego umożliwi przepływ 4,7 mld m sześc. gazu ziemnego rocznie w kierunku Polska — Słowacja i 5,7 mld m sześc. rocznie w kierunku Słowacja — Polska z możliwością dalszej rozbudowy.

Połączenie gazowe będzie miało 164 km i zakłada rozbudowę systemu gazowego po stronie polskiej i słowackiej. W przypadku części polskiej poza 58-kilometrowym gazociągiem łączącym obydwa systemy przesyłowe obejmuje budowę sieci gazowych długości 47 km, rozbudowę eksploatowanych gazociągów długości 258 km oraz budowę tłoczni gazu. Zakładany termin rozpoczęcia eksploatacji poszczególnych zadań projektu to 2020 r. Gazociągi do/z Czech i Słowacji staną się elementem tzw. korytarza gazowego Północ — Południe. W przyszłości sieć gazociągów miałaby połączyć Polskę z Chorwacją. Poprzez Słowację, Węgry, Czechy surowiec mógłby być tłoczony z gazportów w Świnoujściu i na chorwackiej wyspie Krk. Natomiast z POIŚ 2014-2020 finansowana będzie budowa lub przebudowa sieci przesyłowych i dystrybucyjnych gazu ziemnego oraz energii elektrycznej wraz z infrastrukturą wsparcia dla systemu z wykorzystaniem technologii smart.

Project pipeline

Jak wybierane są projekty, które będą finansowane? W ramach priorytetu inwestycyjnego wsparciem objęte zostaną projekty wyłaniane w trybie postępowania pozakonkursowego, które zostały przygotowane w tzw. formule project pipeline. Zastosowanie takiego trybu ze względu na specyfikę dziedziny wsparcia umożliwi precyzyjne skierowanie pieniędzy na zdiagnozowane potrzeby dotyczące infrastruktury energetycznej oraz przyczyni się w optymalny sposób do osiągnięcia celu priorytetu inwestycyjnego, czyli wzrostu bezpieczeństwa energetycznego.

Tu są szczegóły

Wybrane projekty znajdują się w dokumencie „Lista projektów strategicznych dla infrastruktury energetycznej” przygotowanym przez Ministerstwo Gospodarki. Został opublikowany na stronie internetowej www.mg.gov.pl w zakładce Fundusze UE — Program Infrastruktura i Środowisko — Poznaj projekty. Wykaz projektów dotyczących bezpieczeństwa energetycznego jest umieszczony na stronach 53-65. Z kolei listę dużych projektów (wartości ponad 50 mln euro) realizowanych w ramach osi priorytetowej znajdują się w załączniku do Programu Infrastruktura i Środowisko. Dokument ten znajduje się na stronie internetowej www.pois.gov.pl w zakładce „Zapoznaj się z prawem i dokumentami”. Wykaz dużych projektów umieszczony został na stronach 190-192.

© ℗
Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych” i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.

Podpis: Barbara Warpechowska

Najważniejsze dzisiaj

Polecane

Inspiracje Pulsu Biznesu

Puls Biznesu

Puls Inwestora / Zwiększyć bezpieczeństwo