Raport Polskiej Rady Centrów Handlowych podaje, że pod koniec I półrocza 2011 r. było w Polsce około 8,4 mln mkw. powierzchni handlowej w 370 obiektach. To o 2,5 proc. więcej niż na koniec 2010 r. — Po rekordowym przyroście powierzchni w centrach handlowych w 2009 r., gdy oddano do użytku łącznie 830 tys. mkw., rok 2010 był dużo słabszy. Spowolnienie było jednak chwilowe i podaż ponownie wzrasta. Od początku 2011 r. oddano do użytku ponad 313 tys. mkw., a drugie tyle może zostać oddane do końca roku — przewiduje Karina Kreja, dyrektor w dziale badań rynku i doradztwa w CB Richard Ellis. Ponad 60,3 proc. powierzchni handlowej znajduje się w ośmiu największych aglomeracjach (Warszawa, Kraków, Katowice, Wrocław, Poznań, Trójmiasto, Łódź, Szczecin), a 39,7 proc. w miastach średnich i małych. Na koniec pierwszego półrocza 2011 r. w budowie pozostawało ponad 770,4 tys. mkw. powierzchni handlowej, z czego aż 64,7 proc. w miastach poniżej 400 tys. mieszkańców.
Duże miasta wciąż chłonne
Coraz więcej deweloperów wraca do dużych miast, gdzie nasycenie powierzchnią handlową wciąż jest niewielkie. — W pierwszej połowie 2011 r. poziom pustostanów w większości największych miast był niski (poniżej 5 proc.). Na rynku warszawskim jest jedynie 0,8 proc. dostępnej powierzchni handlowej, czyli około 11 tys. mkw. Spośród 15 przebadanych przez PRCH Retail Research Forum rynków najmniej dostępnej powierzchni w nowoczesnych centrach handlowych było w Kielcach i Toruniu (0,2 proc.) — wylicza Radosław Knap, dyrektor ds. rozwoju Polskiej Rady Centrów Handlowych. Potencjał wielkich miast chce wykorzystać kilku deweloperów, którzy już przygotowują inwestycje. Spółki Globe Trade Center (GTC) i Polnord przygotowują właśnie projekt architektoniczny centrum handlowego, które powstanie w warszawskim Miasteczku Wilanów. Ponadto GTC rozważa budowę galerii handlowej w Białołęce w Warszawie. — Budowa centrum w północnej części stolicy może się okazać dobrą inwestycją. Rozwój okolicznych osiedli mieszkaniowych, przyrost liczby mieszkańców i uboga infrastruktura handlowo- -usługowa to czynniki, które skłaniają nas do zastanowienia się na budową obiektu handlowego w tej okolicy — zaznacza Piotr Kroenke, dyrektor generalny spółki GTC. W Poznaniu firma Apsys buduje centrum handlowe Łacina o powierzchni 95 tys. mkw. Zakończenie prac zaplanowano dopiero na 2014 r., a już wynajęto 65 proc. powierzchni handlowo- -użytkowej. Coraz popularniejsze staje się łączenie galerii handlowej z dworcami kolejowymi lub autobusowymi. Powstająca Galeria Katowicka, która dostarczy 52 tys. mkw., będzie zintegrowana z odnowionym budynkiem dworca kolejowego. Podobny obiekt powstaje w Poznaniu. Na początku kwietnia 2012 r. zostanie oddany do użytku dworzec główny, zaś we wrześniu 2013 r. zakończy się budowa galerii handlowej.
Małe stale na topie
Nie oznacza to, że deweloperzy zrezygnowali z mniejszych miast. Spółka Rank Progress buduje w nich aż osiem obiektów handlowych. — Większość to centra regionalne. Dwa, w Chojnicach i w Skarżysku-Kamiennej, zamierzamy oddać pod koniec 2012 r. — zapowiada Jan Mroczka, prezes Grupy Kapitałowej Rank Progress. Polskimi galeriami handlowymi w niewielkich miastach interesują się również zagraniczni inwestorzy. Amerykański fundusz Blackstone Real Estate kupił od spółki Rank Progress cztery obiekty: Galerię Twierdza I i Park Handlowy Twierdza II w Kłodzku, Galerię Twierdza w Zamościu i Galerię Tęcza w Kaliszu. Deweloperzy, dostosowując się do możliwości miast, w których inwestują, coraz częściej stawiają na niewielkie obiekty handlowe (do 10 tys. mkw.). Przykładem są Blue Park w Przemyślu czy Stop Shop w Legnicy. Tylko trzy galerie oddane od połowy 2010 r. to centra duże: Gemini Park Tarnów, Galeria Victoria w Wałbrzychu i Galeria Słoneczna w Radomiu.
Zielone centrum
Centra handlowe, tak jak biurowce, pobierają ogromne ilości energii elektrycznej i emitują zbyt wiele dwutlenku węgla do środowiska. Jak zapowiada Karina Kreja, certyfikowanie obiektów handlowych to kwestia czasu, jednak na razie nie zapowiada się, by nastąpiła moda na ekologię, jak miało to miejsce w przypadku biurowców. Pierwsze próby zdobycia zielonych certyfikatów BREEAM dla obiektów handlowych już są. Rozpoczęła je spółka UBM, która buduje centrum handlowe FMZ w Lublinie i Galerię Szperk w Gdyni.