Akumulatory od BGK

  • Komunikat partnera
opublikowano: 09-12-2018, 22:00

Do 1931 r. w skład koncernu BGK wchodziła spółka akcyjna produkująca światowej klasy akumulatory. Została założona w 1922 r. przez trzech naukowców, w tym Ignacego Mościckiego przyszłego prezydenta RP.

W 1922 r. dwóch naukowców i jeden światowej sławy wynalazca założyło spółkę Polskie Towarzystwo Akumulatorowe PETEA z siedzibą we Lwowie. Jej celem, jak wynikało z nazwy spółki, była „fabrykacja akumulatorów”. W finansowaniu początkowej działalności wzięło udział kilka polskich banków ze Śląskim Bankiem Przemysłowym na czele.

Roman Górecki, prezes BGK (pierwszy od lewej) podjął decyzję o inwestycji banku
w Polskie Towarzystwo Akumulatorowe PETEA, którego jednym z ojców założycieli
był Ignacy Mościcki, w latach 1926-1939 prezydent II RP.
Zobacz więcej

INWESTORZY:

Roman Górecki, prezes BGK (pierwszy od lewej) podjął decyzję o inwestycji banku w Polskie Towarzystwo Akumulatorowe PETEA, którego jednym z ojców założycieli był Ignacy Mościcki, w latach 1926-1939 prezydent II RP. Fot. ARC

Pierwszym z trójki założycieli firmy był profesor technologii chemii nieorganicznej i elektrochemii technicznej na Politechnice Lwowskiej, polityk, wynalazca i twórca krajowego przemysłu chemicznego, czyli Ignacy Mościcki (1867-1946). W latach 1926-1939 prezydent II RP, założyciel Państwowych Zakładów Związków Azotowych w Tarnowie na jego cześć nazwanych Mościcami. Drugim był inżynier mechanik i elektryk Aleksander Rothert (1870-1937), profesor elektrotechniki na Politechnice Lwowskiej w 1919 r. Współzałożyciel Polskiego Towarzystwa Elektrotechnicznego, późniejszy wykładowca teorii organizacji na Wyższym Studium Handlowym w Krakowie i od 1929 r. w warszawskiej Szkole Głównej Handlowej.

Trzecią osobą był elektrotechnik inż. Karol Pollak (1859-1928), nazywany „polskim Edisonem”. Ten wynalazca był jednym z pionierów przemysłu akumulatorowego na świecie, posiadaczem 98 patentów, m.in. na różnego rodzaju akumulatory ołowiowo- -kwasowe, ogniwa samoładujące, pierwsze na świecie ogniwo suche, łącznik automatyczny do lamp elektrycznych, mikrofon, maszynę drukującą w kolorze, nowy model tramwaju elektrycznego, autor nagrodzonego na paryskiej wystawie w 1893 r. prostownika do przetwarzania prądu zmiennego, akumulatora z płytami walcowanymi. W październiku 1922 r. spółka PETEA, której przewodniczącym Rady Zarządzającej został prof. Mościcki, założyła w Białej przy ul. Leszczyńskiej małą wytwórnię akumulatorów i ogniw akumulatorowych. Dyrektorem zakładów został inż. Karol Pollak. W pierwszych latach funkcjonowania zakłady produkowały baterie i akumulatory oświetleniowe, a począwszy od 1925 r. baterie oświetleniowe do wagonów kolejowych i motorowych, samochodów i radioodbiorników. 11 stycznia 1925 r. trzem założycielom PETEA Politechnika Warszawska nadała pierwsze w historii uczelni tytuły doktorów honoris causa. Niestety, już w 1928 r. zmarł spiritus movens całego przedsięwzięcia Karol Pollak.

Do 1928 r. fabryka PETEA w Białej zatrudniała w zależności od wysokości zamówień od 30 do 50 pracowników, a roczna wartość produkcji dochodziła do 300 tys. zł. Jednak przeżywa kryzys, ale ze względu na ważny, z punktu widzenia gospodarczych interesów państwa, charakter produkcji do akcji wkroczył Bank Gospodarstwa Krajowego (BGK). W sprawozdaniu BGK za 1928 r. można znaleźć informację, że w końcu 1928 r. przeprowadzono sanację Polskiego Towarzystwa Akumulatorowego Sp. Akc. w Białej, w której bank objął znaczący udział. W celu zapewnienia rentowności przedsiębiorstwa rozbudowano zakłady fabryczne, które rozpoczęły pełną produkcję. „Dzięki korzystnej koniunkturze w przemyśle elektrotechnicznym przedsiębiorstwo to ma przed sobą dobre widoki rozwojowe” — napisano w sprawozdaniu. Kryzys gospodarczy z przełomu lat 20. i 30. dotknął również spółkę PETEA. Programy naprawcze stosowane przez BGK nie przyniosły oczekiwanych rezultatów i w 1931 r. bank pozbył się udziałów w spółce.

Na decyzję BGK o wyjściu z przedsiębiorstwa złożyło się kilka czynników. Najważniejszy wiązał się ze zmianą polityki banku, polegającej na stopniowym wycofywaniu zaangażowania z części przedsiębiorstw koncernowych. W gestii BGK miały pozostać tylko przedsiębiorstwa o szczególnym znaczeniu dla gospodarczej polityki państwa. Aby uchronić PETEA przed upadłością rozpoczęto postępowanie układowe z wierzycielami, którzy zgodzili się, aby nabywcą udziałów została spółka akcyjna Zakłady Akumulatorowe Tudor z Piastowa pod Warszawą, które były jednymi z największychkrajowych producentów ogniw i akumulatorów. Fabryka w Białej funkcjonowała z powodzeniem w strukturach spółki Tudor. Trwały prace nad nowymi technologiami i wyroby krajowego przemysłu akumulatorowego, w tym także fabryki w Białej, trafiały na eksport.

Powszechnie była doceniana ich wysoka jakość. W końcu lat 30., w ramach budowy Centralnego Okręgu Przemysłowego, planowano nawet otwarcie nowego oddziału PETEA, ale wybuch wojny udaremnił plany. Po 1945 r. zakłady w Białej zostały upaństwowione i jako Fabryka Akumulatorów EMA-FAK funkcjonowały do 1995 r., kiedy to zostały sprywatyzowane poprzez oddanie majątku firmy w leasing spółce utworzonej przez pracowników. W 2002 r. przejął ją światowy potentat na rynku produkcji akumulatorów — EnerSys Inc. z USA. Nowy know-how i zagraniczne inwestycje sprawiły, że obecnie jest ona jednym z najnowocześniejszych na świecie producentów żelowych baterii zaopatrzonych w chipy, komunikujących się z nimi prostowników, trakcyjnych baterii do wózków akumulatorowych, maszyn czyszczących, wózków inwalidzkich oraz produktów dla przemysłu zbrojeniowego. W zakładach jest zatrudnionych ok. 400 pracowników.

O historii z BGK

W serii artykułów przedstawiamy rolę wehikułu inwestycyjnego Banku Gospodarstwa Krajowego w rozwoju odrodzonej Rzeczypospolitej. Za tydzień poznają Państwo inicjatywy dobroczynne przedwojennych urzędników — świąteczne zbiórki do puszek.

© ℗
Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych” i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.

Podpis: Komunikat partnera

Polecane

Inspiracje Pulsu Biznesu

Tematy

BGK