Automatyzacja w logistyce – klucz do sukcesu

Wartość światowego rynku e-commerce to w 2023 r. ok. 16 bln dol. Prognozy mówią, że w 2032 r. będzie to już ponad 57 bln dol. W samej Europie przychody z handlu online mają rosnąć w kolejnych latach o 9-10 proc. rocznie.

Mimo że imponujące – są to jednak wartości dość abstrakcyjne. Znacznie bardziej przemawiają do wyobraźni konkretne przypadki. Jacek Ledwoń z firmy GXO, największego na świecie operatora logistyki kontraktowej, podaje dwa przykłady klientów, dla których policzono zmianę w ilości wysyłanych zamówień.

Pierwszy z nich – mniejszy – między 2019 a 2023 r. zwiększył tę wartość o niemal 11 proc. Drugi – znacznie większy – zanotował przyrost o ponad 55 proc. Dla porównania można dodać, że w tym czasie wzrost PKB krajów UE wyniósł 6,9 proc.

– Oba te przypadki pokazują, jaki potencjał drzemie w branży – mówi dyrektor operacyjny GXO na Polskę i Czechy. – Zatem zarówno w jednym, jak i w drugim przypadku rozwój rynku okazał się znacznie większy niż rozwój gospodarki jako całości. Prognozy głoszące, że rynek po pandemii na długi czas się załamie, okazały się mocno przesadzone. Po krótkim i niezbyt gwałtownym spadku w 2022 r. trend wzrostowy jest stały i nic nie wskazuje, by miało się to zmienić.

Dlatego też producenci, a szczególnie dystrybutorzy, szukają aktywnie nowych rynków zbytu i możliwości optymalizacji procesów tak, by jak najsprawniej i najszybciej dostarczać towary do klientów, zachowując jednocześnie jak największą konkurencyjność na rynku.

Ambitne zadanie w trudnym czasie

Jedną z takich firm jest przedstawiciel branży produktów dla zwierząt, który w 2021 r. zdecydował się na współpracę z GXO w zakresie stworzenia od podstaw nowoczesnego centrum logistycznego. Magazyn ten miał otworzyć dostęp do rynków większości krajów środkowej i zachodniej Europy.

– Nasz zespół dokładnie przeanalizował wszystkie zamierzenia klienta, w tym planowane wolumeny i inne parametry logistyczne, a następnie zasugerował najlepszą – naszym zdaniem – lokalizację dla inwestycji oraz najbardziej wydajne zautomatyzowane procesy, które pozwoliłyby na osiągnięcie zamierzonych celów – mówi Karolina Didyk, dyrektorka projektów automatyzacyjnych na Europę w GXO.

Wybór padł na zachodnie Czechy, blisko granicy z Niemcami i Austrią, czyli na punkt mający duży potencjał w kontekście dostaw do większości krajów środkowej i zachodniej Europy.

– Budynek to 60 tys. mkw. powierzchni, w 2021 r. była to jedna z największych transakcji w obszarze powierzchni magazynowej na rynku czeskim – wyjaśnia Jacek Ledwoń. – Przewidziany jest dla 14 tys. produktów, a wydajność zastosowanych rozwiązań pozwala na pakowanie 34 paczek na minutę, co oznacza możliwość wysyłania ok. 23 tys. zamówień tygodniowo.

Realizacja projektu trwała tylko 10 miesięcy – od chwili, gdy na placu budowy było zupełnie pusto, do momentu uruchomienia magazynu.

– Biorąc pod uwagę nie tylko postawienie budynku, ale też automatyzację wszystkich procesów wewnątrz, przeszkolenie personelu, standaryzację – 10 miesięcy to bardzo dobry wynik – mówi Jacek Ledwoń. – Byliśmy też jeszcze w czasie popandemicznym, który wciąż wpływał negatywnie na łańcuchy dostaw. Dodatkowe opóźnienia, sięgające 6 tygodni, spowodował wybuch wojny w Ukrainie. Musieliśmy więc dostosować nasze działania tak, by oddać inwestycję w terminie.

GXO, jako koordynator całego projektu, sprawował pieczę nad wszystkim, co powstawało w czasie inwestycji – od budowy, przez instalację techniczną, integrację systemów, wyposażenie, po zatrudnienie pracowników.

Automaty (prawie) wszędzie

Istotą działania nowoczesnych magazynów jest ich automatyzacja. Nie inaczej jest w przypadku tej inwestycji, realizowanej przez GXO – jak również większości innych, jakie firma prowadzi w innych krajach.

Jednym z rozwiązań zastosowanych w czeskim magazynie jest tzw. system I-Pack pozwalający na zapakowanie średnio 700 kartonów na godzinę.

– Dzięki automatyzacji powtarzalnych czynności podnosimy komfort i bezpieczeństwo pracy oraz efektywność. Dodatkowo system I-Pack pozwala optymalnie dostosować wysokość paczek. To oznacza, że wielkość opakowania zmniejsza się średnio o 30 proc., co bezpośrednio przekłada się na zmniejszenie kosztów transportu i wpływu na środowisko– wyjaśnia Karolina Didyk.

– Dane dotyczące zastosowania robotów przemysłowych na świecie mówią, że tylko w poprzednim roku zainstalowano ich już ponad pół miliona – mówi Jacek Ledwoń. – Według prognoz dotyczących kolejnych lat już w 2026 r. będziemy instalować ponad 700 tys. robotów przemysłowych rocznie, co daje trzykrotny wzrost względem roku 2015, który pokazuje, jak dynamiczny i perspektywiczny jest to rynek.

GXO jest jeszcze bardziej widocznym przykładem rozwoju w zakresie robotyzacji i automatyzacji. Obok rozwiązań wdrożonych we wskazanej lokalizacji, w centrach GXO wykorzystujemy inne najnowsze osiągnięcia technologiczne, takie jak: automatyczne wózki transportujące, roboty pakujące czy inteligentne systemy regałowe. Tak właśnie działają dziś nowoczesne magazyny, gdzie większość pracy wykonują roboty.

– W 2023 r. wdrożyliśmy o 64 proc. więcej technologii niż rok wcześniej, posiadamy obecnie ponad 7600 innowacyjnych urządzeń – wylicza Karolina Didyk. – Już 30 proc. przychodów GXO jest realizowanych przez zautomatyzowane rozwiązania. W tym właśnie kierunku zmierzamy, od nawet tych najmniejszych urządzeń, po całe zautomatyzowane magazyny. Pamiętamy jednak, że każdy klient ma inne potrzeby, dlatego tworzymy zarówno manualne, jak i zautomatyzowane magazyny, w zależności od tego, jakie rozwiązanie będzie w danym przypadku optymalne.

Nie tylko dla nowych magazynów

Zdarza się również, że klienci chcą zmodernizować swój już działający magazyn. GXO realizuje też takie projekty, jednak – jak zauważa ekspertka z firmy logistycznej – istnieją tu pewne ograniczenia.

– Trzeba pamiętać, że budynki mają swoje wymogi i ograniczenia techniczne. Nie każde rozwiązanie w budynku, który już istnieje, jest możliwe do wdrożenia. W takich przypadkach też jednak staramy się dobrać odpowiednie, najbardziej korzystne rozwiązania – wyjaśnia. – Co ciekawe, w Europie Centralnej mało jest starych budynków magazynowych. Mamy tę przewagę nad rynkami zachodnimi, że obecnie wykorzystywane magazyny powstały stosunkowo niedawno. A to daje znacznie większe możliwości modernizacji.

Dobrą wiadomością jest to, że postęp techniczny jest w logistyce bardzo szybki i wciąż pojawiają się rozwiązania ułatwiające nie tylko tworzenie nowych, ale też modernizację dotychczasowych magazynów.

– Jeszcze dwa lata temu mówiliśmy często o automatyzacji, którą – mówiąc ogólnie – „przyczepiamy do podłogi”, teraz zdążamy w stronę autonomicznych urządzeń, które już nie są tak związane z podłogą, co otwiera oczywiście nowe możliwości dla proponowanych przez nas rozwiązań – mówi Jacek Ledwoń. – To są też rozwiązania bardziej skalowalne i elastyczne, a także możliwe do wykorzystania przez większą liczbę klientów przez to, że mają mniejsze ograniczenia, np. jeśli chodzi o konstrukcję budynków.

Sukces w logistyce

W obliczu szybkich zmian i innowacji w branży logistycznej kluczem do sukcesu jest zdolność do dostosowywania się i przyjmowania nowych technologii. Współczesne magazyny muszą być coraz bardziej wydajne, przy niższych kosztach i lepszej obsłudze klienta. Tego nie da się osiągnąć bez automatyzacji, ale – jak podkreślają eksperci z GXO –technologia sama w sobie nie jest odpowiedzią. Istotne jest jej właściwe zastosowanie, dostosowane do indywidualnych potrzeb każdego klienta.

Rosnący rynek e-commerce i postęp technologiczny sprawia, że tylko firmy, które są w stanie dostosować się do tych zmian, będą miały przewagę konkurencyjną. Dla tych, które chcą pozostać na czele, kluczem będzie inwestowanie w innowacje, szkolenie pracowników i budowanie silnych partnerstw z dostawcami technologii. W tak dynamicznym środowisku tylko te organizacje, które są gotowe do adaptacji i innowacji, będą w stanie sprostać wyzwaniom przyszłości i odnieść sukces.