W niedzielę 20 czerwca Jarosław Kaczyński, prezes PiS, zapowiadał lokalne inwestycje komunalne, które będą realizowane w ramach programu Polski Ład. Wczoraj wstępne założenia przedstawił Bank Gospodarstwa Krajowego (BGK). Z podanych przez niego danych wynika, że w 2020 r. nadwyżka operacyjna samorządów spadła o ponad 11 proc. w stosunku do 2019. Dlatego też lokalni włodarze zredukowali nakłady inwestycyjne o ponad 4 proc. BGK udzieli im wsparcia, by ograniczyć inwestycyjną lukę.
- Bezzwrotne finansowanie wyniesie do 95 proc. wartości inwestycji. Oznacza to, że jednostki samorządu terytorialnego będą potrzebowały zaledwie 5 proc. funduszy własnych, by realizować nowe inwestycje – podkreśla Beata Daszyńska-Muzyczka, prezes BGK.
Pilotażowy program ruszy jeszcze w tym tygodniu
Bank planuje uruchomić dwie pilotażowe edycje programu. Pierwsza ruszy jeszcze w czerwcu 2021 r. Program obejmuje 35 obszarów gospodarki. W pierwszym naborze priorytetowe będą m.in. inwestycje w infrastrukturę wodno-kanalizacyjną, modernizację źródeł ciepła na zeroemisyjne czy gospodarowanie odpadami. Pilotażowe nabory pozwolą zweryfikować priorytetowe dla samorządów obszary inwestycji. Potrzeby są ogromne. W tej dekadzie samorządowi i rządowi urzędnicy ocenili niezbędne nakłady na projekty dotyczące dostaw wody pitnej na 44 mld zł. Kolejne kilkadziesiąt miliardów potrzeba również na infrastrukturę ściekową. Potrzeby inwestycyjne w gospodarce odpadami natomiast Ministerstwo Klimatu i Środowiska wyceniło na ponad 26 mld zł do 2034 r. Premier Mateusz Morawiecki prognozuje, że wartość dotacji może wynieść kilkadziesiąt, a może nawet 100 mld zł.
Dotacje przyzna premier
Proces aplikacji o dofinansowanie będzie się odbywał elektronicznie. BGK będzie przyjmował wnioski o dofinansowanie i weryfikował je formalnie, a po zakończeniu naboru przekaże zbiorczy raport do komisji w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów. Przygotuje ona rekomendacje, na podstawie których premier przyzna dofinansowanie. Bank będzie wystawiał promesę, aby samorząd mógł uruchomić przetarg, a po jego rozstrzygnięciu dostanie promesę inwestycyjną.
Kontrakty będą finansowane pierwotnie z funduszy własnych wykonawcy albo kredytu obrotowego. Po zakończeniu realizacji inwestycji krótszych niż 12 miesięcy BGK wypłaci pieniądze z programu, a w przypadku zadań, których realizacja będzie trwała dłużej niż 12 miesięcy, samorząd otrzyma je w 2-3 transzach. BGK, w celu finansowania inwestycji wyemituje obligacje.
Przedsiębiorcy na razie niechętnie komentują program, czekając na więcej szczegółów. Tadeusz Rzepecki, przewodniczący rady Izby Gospodarczej Wodociągi Polskie, podkreśla, że obecnie regulator, czyli Wody Polskie odrzucają wiele wniosków taryfowych, w których firmy wodno-kanalizacyjne z powodu wzrostu kosztów planują podnieść stawki za wodę i ścieki. W efekcie przedsiębiorcy tną inwestycyjne plany. Uruchomienie naboru przez BGK pokaże, czy ich wykonania podejmą się samorządy.