Uszczęśliwianie na siłę — to określenie jak ulał pasuje do inicjatywy Polskiego Stronnictwa Ludowego (PSL) utworzenia w Polsce nowej instytucji — rzecznika praw przedsiębiorcy (RPP), którego zadaniem byłoby wspieranie firm w zderzeniu z wszelkimi organami kontroli, urzędami, instytucjami państwowymi i samorządowymi. Projekt PSL jest już w Sejmie. Praktycznie jest powtórzeniem projektu tej partii z 2013 r., który nie doczekał się uchwalenia. Co ciekawe, obecny — w odróżnieniu od poprzedniego — nie odwołuje się już do głośnego filmu Ryszarda Bugajskiego pt. „Układ zamknięty”, ukazującego patologie władzy i niszczenie przez nią niewinnych przedsiębiorców. Obecna władza tymczasem kładzie największy nacisk na wzmacnianie służb i organów kontrolnych.
Jeden wystarczy
W uzasadnieniu projektu ludowcy piszą: „Zadaniem RPP byłaby obrona interesów przedsiębiorców w sytuacjach konfliktowych, w których stroną przeciwną jest państwo. Powołanie RPP gwarantowałoby wszystkim przedsiębiorcom możliwość realnego dochodzenia swoich praw”. PSL uważa, że jest to konieczne z uwagi na niewielkie zainteresowanie sprawami firm Rzecznika Praw Obywatelskich (RPO). Nie jest prawda, gdyż Adam Bodnar, obecny rzecznik, chętnie zajmuje się sprawami przedsiębiorców. PSL przypomina, że w 2015 r. do sądów administracyjnych wpłynęło kilkanaście tysięcy skarg na czynności i decyzje ministrów i innych centralnych organów władzy. Ponad 30 proc. zostało uwzględnionych. Zdaniem ludowców, to dowodzi, że skala błędnych decyzji urzędowych wobec firm jest duża. Wydawać by się mogło, że inicjatywa PSL powinna wzbudzić entuzjazm biznesu. Nic z tych rzeczy — przedstawiciele największych organizacji przedsiębiorców są jej przeciwnikami.
— Sprawami przedsiębiorców powinien zajmować się RPO. To instytucja wyposażona w odpowiednie uprawnienia, o ugruntowanej pozycji ustrojowej. RPP byłby organem o małych kompetencjach i możliwościach działania. Ponadto rzecznik miałby otrzymywać 10 mln zł z Funduszu Pracy. Nie zgadzamy się z pomysłodawcami. RPP byłby tylko kolejnym biurokratycznym tworem, który nie pomoże firmom — mówi Arkadiusz Pączka, ekspert Pracodawców RP. RPO wolą też inni nasi rozmówcy.
— Rzecznik praw przedsiębiorcy cudów nie dokona. Nie miałby realnych możliwości skutecznego działania w interesie firm. Lepiej więc wzmocnić gospodarcze ramię RPO, np. przekazać sprawy dotyczące biznesu jednemu z zastępców rzecznika i wyposażyć go w odpowiednie narzędzia — uważa Andrzej Arendarski, prezes Krajowej Izby Gospodarczej.
Piękna idea
Zdaniem Marka Goliszewskiego, prezesa Business Centre Clubu, taki urząd na pewno by nie zaszkodził, ale też niewiele pomógłby firmom. — Czy ma sens tworzenie takiego organu? Raczej nie, bo nie odegrałby istotnej roli. Organizacje przedsiębiorców na bieżąco prowadzą rozmowy z rządem i parlamentem w Radzie Dialogu Społecznego — podkreśla Marek Goliszewski. W skuteczność działań RPP nie wierzy też Jerzy Bartnik, prezes Związku Rzemiosła Polskiego. — Były już takie pomysły i nic z nich nie wynikło. Idea brzmi nieźle, ale nie ma szans, by taki rzecznik rozwiązał za firmy ich problemy i spory z urzędnikami, zwłaszcza że byłby quasi-urzędnikiem, powoływanym przez Sejm, czyli przez polityków — mówi Jerzy Bartnik. Wszyscy nasi rozmówcy zgodnie twierdzą, że firmy oczekują przede wszystkim deregulacji prawa, lepszej jakości ustaw i rzetelnego konsultowania ich projektów, ograniczenia inflacji przepisów oraz zmiany mentalności urzędników.
Zadania rzecznika
żądanie od organów, urzędów i instytucji akt, dokumentów, informacji o prowadzonych sprawach firm udział w rozprawach w Trybunale Konstytucyjnym w sprawach firm występowanie do Sądu Najwyższego o wykładnię przepisów wnoszenie kasacji od prawomocnych orzeczeń żądanie od prokuratury wszczęcia postępowania wnoszenie skarg do sądów administracyjnych zlecanie ekspertyz i opinii
Źródło: projekt PSL
Zadania rzecznika
żądanie od organów, urzędów i instytucji akt, dokumentów, informacji o prowadzonych sprawach firm udział w rozprawach w Trybunale Konstytucyjnym w sprawach firm występowanie do Sądu Najwyższego o wykładnię przepisów wnoszenie kasacji od prawomocnych orzeczeń żądanie od prokuratury wszczęcia postępowania wnoszenie skarg do sądów administracyjnych zlecanie ekspertyz i opinii
Źródło: projekt PSL