Bogactwo leży na śmietnikach

Barbara Warpechowska
opublikowano: 15-02-2018, 22:00

Gospodarka obiegu zamkniętego, zrównoważony rozwój, zapobieganie marnotrawieniu żywności, rozwój recyklingu to tegoroczne trendy w gospodarowaniu odpadami

Ponad 2,5 mld ton odpadów wytwarzanych w Unii Europejskiej kosztuje około 740 mld euro rocznie. Stanowi to około 8 proc. całego obrotu gospodarczego.

PRAWO: Zaczęły obowiązywać kolejne przepisy przyjętej w 2015 r. ustawy o
zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym. Mają uszczelnić rynek i ułatwić
osiągnięcie odpowiedniego poziomu recyklingu — podkreśla Aleksander Traple,
prezes Biosystemu. Na zdjęciu: w należącym do spółki najnowocześniejszym w
Europie Zakładzie Przetwarzania Zużytego Sprzętu Elektrycznego i
Elektronicznego w Bolęcinie koło Trzebini (woj. małopolskie), wyposażonym w
linię technologiczną spełniającą najbardziej restrykcyjne unijne normy ochrony
środowisk.
Zobacz więcej

PRAWO: Zaczęły obowiązywać kolejne przepisy przyjętej w 2015 r. ustawy o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym. Mają uszczelnić rynek i ułatwić osiągnięcie odpowiedniego poziomu recyklingu — podkreśla Aleksander Traple, prezes Biosystemu. Na zdjęciu: w należącym do spółki najnowocześniejszym w Europie Zakładzie Przetwarzania Zużytego Sprzętu Elektrycznego i Elektronicznego w Bolęcinie koło Trzebini (woj. małopolskie), wyposażonym w linię technologiczną spełniającą najbardziej restrykcyjne unijne normy ochrony środowisk. FOT. TOMASZ GOTFRYD

Składowiska do historii

Rozwój przemysłu wymaga zwiększenia użycia w gospodarce surowców zgromadzonych na składowiskach i wytwarzanych w produkcji. Takie rozwiązanie postuluje gospodarka o obiegu zamkniętym (GOZ). Wszystko, co wytwarzamy, powinno być ponownie wykorzystywane. Dotyczy to produktów, surowców i odpadów. Składowiska powinny przejść do historii. Wymuszą to nadchodzące regulacje dotyczące odpadów i ograniczeń w ich składowaniu. W połowie grudnia 2017 r. prezydencja estońska osiągnęła wstępne porozumienie z przedstawicielami Parlamentu Europejskiego odnośnie do propozycji legislacyjnych pakietu odpadowego. Dotyczą m.in. nowych wiążących celów na szczeblu UE związanych z recyklingiem na lata 2025, 2030 i 2035. Porozumienie (wstępne) definiuje cele recyklingu odpadów komunalnych na 55 proc. do roku 2025, 60 proc. w 2030 r., 65 proc. w 2035, ale również bardziej rygorystyczne metody i zasady obliczania faktycznych postępów. Za bardzo ważne uznano także wprowadzenie minimalnych wymagań zwiększonej odpowiedzialności producentów. Będą zobowiązani do opłat wyliczonych na podstawie kosztów zagospodarowania.

— Można się spodziewać głosowania w komisji środowiska nad pakietem czterech dyrektyw odpadowych w marcu. Potem powinno się odbyć głosowanie plenarne, zamykające pierwsze czytanie w Parlamencie Europejskim. Później stanowisko musi jeszcze zaakceptować Rada UE — mówi Andrzej Grzyb, europoseł PSL. W Polsce idea gospodarki o obiegu zamkniętym powoli przebija się do świadomości społeczeństwa. Według badań, przeprowadzonych przez Stena Recycling w 2017 r., nieco ponad 28 proc. mieszkańców Polski słyszało o GOZ. Najczęściej kojarzy się z zarządzaniem odpadami. Zbyt słabo akcentuje się, że gospodarka cyrkularna pozwala nie tylko na efektywne zarządzanie obiegiem odpadów, czy uzyskanie korzystniejszych warunków ich odbioru, lecz także na zyskanie przewagi konkurencyjnej.

— Cieszy, że zmieniają się przekonania i nawyki konsumentów i przedsiębiorców. Gospodarka cyrkularna to koncepcja biznesowa, która pozwala na racjonalne wykorzystanie surowców naturalnych. Kładzie też duży nacisk na recykling, który znacząco ogranicza koszty pozyskiwania materiałów niezbędnych do produkcji przemysłowej. Promuje efektywnośći zdrowy rozsądek — mówi Piotr Bruździak ze Stena Recycling. Ministerstwo Rozwoju przygotowało projekt tzw. mapy drogowej, uwzględniającej specyfikę polskiego rynku, by jak najlepiej wdrożyć GOZ. W Polsce najwięcej odpadów powstaje w przemysłach górniczym i energetycznym — 77 proc. Po podziale ministerstwa projekt trafił do resortu Jadwigi Emilewicz. Do 23 lutego 2018 r. można zgłaszać uwagi do niego.

Nie marnować żywności

W 2017 r. wiele krajów zdecydowało się na przeciwdziałanie marnotrawstwu żywności, wprowadzając odpowiednie przepisy. Tak się stało np. w USA. Francja wprowadziła zakaz marnowania żywności w supermarketach. Markety w Czechach (o powierzchni ponad 400 mkw.) są zobowiązane oddawać niesprzedane produkty organizacjom charytatywnym. Podobne regulacje obowiązują m.in. we Włoszech. W tym roku ta tendencja na pewno będzie się umacniała. Można spodziewać się podobnych regulacji również u nas. Jak wynika z danych Greenpeace Polska, co roku marnujemy około 9 mln ton żywności. Daje to średnią ponad 200 kg na mieszkańca. Najważniejsze jest działanie zapobiegawcze, promowanie mniejszej konsumpcji i odpowiedzialnych zakupów. Nie mniej istotne jest również pochylenie się nad recyklingiem i odzyskiem odpadów z gastronomii, sieci handlowych czy przemysłu rolno-spożywczego. Przetworzone odpadyspożywcze, np. w postaci biomasy, zamiast trafiać na składowiska, pozwalają na wyprodukowanie czystej energii.

Zmierzch foliówek

Ponad 40 krajów zakazało w części lub całości używania jednorazowych plastikowych toreb foliowych lub wprowadziło opłaty za ich stosowanie. Są wśród nich: Irlandia, Wielka Brytania, Łotwa, Francja, Włochy. W większości regulacje spowodowały ograniczenie stosowania foliówek. Zaskakujące efekty przyniosło w Anglii. Przez rok od wprowadzenia pięciopensowej opłaty, zużycie jednorazowych toreb foliowych spadło o 85 proc. Ministerstwo Środowiska w Polsce wprowadziło opłatę recyklingową 1 stycznia 2018 r. Konieczne jest jednak podniesienie wiedzy ekologicznej, spojrzenie na cały proces gospodarowania tym produktem i dyskusja z wszystkimi stronami: administracją, przedsiębiorcami i konsumentami. To pozwoliłoby uzupełnić przepisy o rozwiązania dotyczące recyklingu i odzysku jednorazowych toreb foliowych.

Nowy rejestr

Od 24 stycznia marszałkowie województw prowadzą rejestr i bazę danych o produktach i opakowaniach oraz o gospodarce odpadami (BDO). Nowy rejestr zastąpił dotychczas administrowany przez Główny Inspektorat Ochrony Środowiska. Skutkiem zmian są nowe obowiązki, które obejmą prawie wszystkich przedsiębiorców.

— W BDO gromadzone będą informacje na temat wprowadzanych w Polsce opakowań, produków w opakowaniach, olejów smarowych, opon, pojazdów, baterii i akumulatorów sprzętu elektrycznego i elektronicznego, ale przykładowo także o osiągniętych przez przedsiębiorców poziomach recyklingu, odzysku, rodzajach i ilościach wytworzonych odpadów czy decyzjach dotyczących gospodarki odpadami — wymienia Aleksander Traple, prezes Biosystemu, firmy recyklingu i odzysku, oraz wiceprezes Ogólnopolskiej Izby Gospodarczej Ochrony Środowiska.

Baza danych ma umożliwić składanie rocznych sprawozdań w formie elektronicznej. Według Ministerstwa Środowiska BDO ma uszczelnić system i przeciwdziałać szarej strefie. Rejestr ma być publicznie dostępny. Elementem integralnym bazy jest rejestr przedsiębiorców wprowadzających produkty, produkty w opakowaniach i gospodarujących odpadami.

Olbrzymi potencjał

— Aż 99 proc. odpadów na składowiskach to materiał, który możemy odzyskać, jednak koszt recyklingu sprawia, że jest nieopłacalny. W perspektywie 10 lat wydobywanie surowcówze składowisk stanie się ważną częścią biznesu, ponieważ zawartość pierwiastków takich jak miedź czy złoto, znajdujących się w odpadach, jest wyższa niż w wydobywane rudzie — uważa Christer Forsgren, dyrektor w Stena Recycling International. Przemysł recyklingowy jest jedną z naj bardziej innowacyjnych gałęzi gospodarki Eksperci z Waste Dive wskazują, że 2018 r będzie czasem inwestycji w innowacje Do 2030 r. przechodzenie na gospodarkę cyrkularną może zwiększyć wartość świa towej ekonomii aż o 4,5 biliona dolarów — wskazują dane „Waste to Wealth”, opu blikowane przez Accenture. © Ⓟ

© ℗
Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych” i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.

Podpis: Barbara Warpechowska

Być może zainteresuje Cię też:

Polecane

Inspiracje Pulsu Biznesu

Tematy

Puls Biznesu

Ekologia / Bogactwo leży na śmietnikach