Budżet 2000 zależy od ustaw podatkowych

Jacek Zalewski
opublikowano: 22-06-1999, 00:00

Budżet 2000 zależy od ustaw podatkowych

Projekt ustawy budżetowej na rok 2000 musi być uchwalony przez Radę Ministrów oraz wniesiony do Sejmu najpóźniej 30 września 1999 r. Dotychczas Ministerstwo Finansów zebrało materiały od dysponentów części budżetowych, zbilansowało je i stworzyło założenia do projektu (najważniejsze liczby obrazuje wykres obok). Uzyskały one rekomendację KERM do przedstawienia w niedługim czasie całej Radzie Ministrów.

KLUCZEM do skonstruowania budżetu jest jednak ustawowe ustalenie wysokości przyszłorocznych podatków. Trwa wokół tego tematu polityczna rozgrywka wewnątrz koalicji AWS/UW. Rząd obradował nad podatkami kilka razy, aby dopiero na nocnym posiedzeniu z piątku na sobotę zatwierdzić propozycje wysokości stawek (PIT — 19 proc. oraz 29 i 36 proc. od nadwyżek; CIT — 30 proc.), a także likwidacji większości ulg. Wynegocjowane stawki różnią się trochę od ogłoszonych miesiąc temu przez premiera i przewodniczących obu ugrupowań, ale budżetowe skutki przyjętego wariantu mają być identyczne. Teraz podatkowe spory odżyją w parlamencie, gdzie dołączą się do nich SLD, PSL i mniejsze koła. Wygląda na to, że jedynie wiarygodne dane opublikuje dopiero na jesieni Dziennik Ustaw i będą one stanowić wypadkową najdziwniejszych głosowań posłów i senatorów. Oby pakiet ustaw podatkowych nie okazał się hybrydą, przewracającą założenia budżetowe Ministerstwa Finansów.

CIEKAWA JEST analiza źródeł dochodów państwa. Liderami tej klasyfikacji są oba podatki pośrednie (VAT i akcyza), których udział systematycznie rośnie. W roku 1999 dadzą one budżetowi 60,2 proc. jego dochodów, natomiast w roku 2000 ma to wynieść już około 62,5 proc., przy czym 42,5 proc. przypadnie na VAT, a 20 proc. na akcyzę. Dopiero trzecią lokatę zajmuje wywołujący najwięcej emocji podatek od osób fizycznych (PIT), z tegorocznym udziałem 17,8 proc., minimalnie zmniejszającym się w roku 2000. Podatek od osób prawnych (CIT) pozostaje czwartym źródłem dochodów, ale jego udział ma spaść z obecnych 12,6 proc. do około 11 proc. Obniży się również udział piątego co do znaczenia źródła, czyli opłat celnych — z 4,6 proc. do 3,3 proc. w roku 2000. To efekt postępującej liberalizacji handlu zagranicznego, ale zarazem ustawowe potwierdzenie nieszczelności polskich granic.

OBOWIĄZUJĄCA drugi rok Konstytucja radykalnie dyscyplinuje (w art. 220) ewentualne budżetowe ekstrawagancje polityków. Po pierwsze — zwiększenie wydatków lub ograniczenie dochodów planowanych przez Radę Ministrów nie może powodować ustalenia przez Sejm większego deficytu budżetowego niż przewidziany w projekcie ustawy budżetowej. Znaczy to, że posłowie mogą zmieniać projekt rządowy, ale z jednym wyjątkiem — obliczona przez resort finansów wysokość deficytu jest nienaruszalna. Po drugie zaś — ustawa budżetowa nie może przewidywać pokrywania deficytu budżetowego przez zaciąganie zobowiązania w centralnym banku państwa.

ZRACJONALIZOWANIU budżetowych wydatków przeszkadza istnienie podmiotów, których finanse ustawowo wyodrębnia się ze wspólnej kasy państwa. Szczególnymi beneficjentami systemu są tworzone w różnych latach państwowe fundusze celowe. Obecnie istnieje ich aż trzynaście: ubezpieczeń społecznych; alimentacyjny; emerytalno-rentowy; prewencji i rehabilitacji; administracyjny; pracy; kombatantów; ochrony środowiska i gospodarki wodnej; ochrony gruntów rolnych; gospodarki zasobem geodezyjnym i kartograficznym; rehabilitacji osób niepełnosprawnych; gwarantowanych świadczeń pracowniczych; promocji twórczości.

POWYŻSZY KOMENTARZ dotyka zaledwie kilku wątków budżetu na rok 2000. Jedno jest pewne — pierwsze od dziesięciu lat terminowe uchwalenie i ogłoszenie (przed 31 grudnia) ustawy budżetowej byłoby ogromnym osiągnięciem państwa. A potem pozostałaby już tylko jej realizacja.

© ℗
Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych” i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.

Podpis: Jacek Zalewski

Być może zainteresuje Cię też:

Polecane

Inspiracje Pulsu Biznesu

Tematy

Puls Biznesu

Gospodarka / Budżet 2000 zależy od ustaw podatkowych