Z uwagi na stopień koncentracji niektórych sektorów gospodarki, niezbędna jest kontrola największych transakcji rynkowych. W przeważającej części koncentracje zgłaszane do UOKiK są opiniowane pozytywnie. Jednak w szczególnie uzasadnionych przypadkach zakazujemy finalizacji transakcji. Dzieje się tak, gdy może ona doprowadzić do nadmiernej koncentracji danego sektora gospodarki, ze szkodą dla uczestników rynku. Zakazy dotyczą w szczególności przypadków, gdy w wyniku transakcji powstanie lub umocni się pozycja dominująca przedsiębiorcy. Możemy także zablokować fuzję, wskutek której pozycja przetargowa podmiotu wzmocni się na tyle, że będzie mógł działać niezależnie od swoich konkurentów i kontrahentów. O wyjątkowości takiego rozstrzygnięcia świadczą statystyki — w ciągu ostatnich dziewięciu lat UOKiK wydał jedynie sześć zakazów, na ponad 1400 zgód.
Kontrolując transakcje zawierane przez przedsiębiorców, bardzo dokładnie analizujemy ich potencjalne rynkowe skutki, każdorazowo prowadząc szczegółowe analizy otoczenia konkurencyjnego. Spoczywa na nas bowiem duża odpowiedzialność. Skutki połączeń, niejednokrotnie nieodwracalne dla rynku, nie są bowiem widoczne natychmiast, ale w perspektywie długoterminowej. Zawsze jednak najdotkliwiej odczują je podmioty, które dysponują słabszą siłą rynkową, a ostatecznie — konsumenci.
Warto podkreślić, że słuszność naszych decyzji potwierdzają niezawisłe sądy. Dotychczas we wszystkich odwołaniach od zakazów koncentracji przyznały one rację UOKiK, w całości podtrzymując rozstrzygnięcie urzędu. Tak było również w przypadku głośno komentowanej sprawy dotyczącej zakazu przejęcia przez PGE gdańskiej spółki Energa — 14 maja Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów przychylił się do naszej argumentacji.
W uzasadnionych przypadkach prezes urzędu może godząc się na finalizację transakcji, opatrzyć ją pewnymi warunkami. Ich spełnienie ma niwelować jej negatywne skutki. Takie decyzje również zdarzają się stosunkowo rzadko. Od 2004 r. do dziś wydaliśmy ich 14. Jednak znacząca liczba badanych transakcji jest neutralna dla rynku. Zdarzają się również takie, które np. dzięki zwiększeniu dostępności produktów, polepszeniu ich jakości i urozmaiceniu oferty pozytywnie oddziałują na dany sektor gospodarki. Ponadto fuzja może wpłynąć na restrukturyzację przedsiębiorstwa, pozwalając na obniżenie kosztów produkcji i dystrybucji, a w efekcie obniżenie cen.
MAŁGORZATA KRASNODĘBSKA-TOMKIEL
prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów