Dostawa towarów czy usługa

Marcin Chomiuk, Tomasz Stankiewicz
14-09-2004, 00:00

Interpretacja Ministerstwa Finansów co do opodatkowania VAT budzi poważne wątpliwości.

Począwszy od 1 maja, oddanie nieruchomości gruntowej w użytkowanie wieczyste stanowi czynność opodatkowaną VAT. Niemniej, na gruncie przepisów ustawy o podatku od towarów i usług z 11 marca 2004 r., problematyczna może być kwestia, czy transakcję taką traktować należy jako dostawę towarów czy świadczenie usług. Wątpliwości, naszym zdaniem, nie wyeliminowało oficjalne stanowisko Ministerstwa Finansów.

Co twierdzi resort

Traktowanie w zakresie VAT opłat za oddanie nieruchomości gruntowej w użytkowanie wieczyste wyjaśnione zostało w piśmie podsekretarza stanu z 11 sierpnia 2004 r. do dyrektorów izb skarbowych i urzędów kontroli skarbowej.

Zgodnie z oficjalną interpretacją, nie mieści się to w zakresie definicji dostawy towarów sformułowanej w ustawie o VAT, bo nie daje praw do rozporządzania gruntem jak właściciel. Według resortu należy je traktować jak świadczenie usługi. W świetle ustawy o VAT jest nim „każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów”.

W piśmie wskazano ponadto, iż obowiązek podatkowy w przypadku oddania w użytkowanie wieczyste nieruchomości gruntowych powstaje z chwilą upływu terminu płatności poszczególnych opłat pobieranych z tego tytułu (zgodnie z § 3a rozporządzenia Ministra Finansów z 27 kwietnia 2004 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o VAT).

Wątpliwości

Mając na względzie przepisy ustawy o VAT oraz VI dyrektywy VAT (zawierającej regulacje obowiązujące wszystkie państwa UE), naszym zdaniem stanowisko Ministerstwa Finansów wydaje się nie mieć podstaw prawnych.

Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy o VAT oraz analogicznym przepisem VI dyrektywy VAT, przez dostawę towarów rozumieć należy „przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel”. Należy zauważyć, iż zakres definicji nie ogranicza się wyłącznie do czynności przeniesienia własności rzeczy w rozumieniu cywilnoprawnym, a raczej odwołuje się do ekonomicznego władztwa. Takie rozumienie potwierdziło orzeczenie Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości (ETS) w sprawie C-320/88 między Shipping and Forwarding Enterprise Safe BV a Staatssecretaris van Financien (Holandia). ETS uznał, że z gospodarczego punktu widzenia przepisy VI dyrektywy mają na celu opodatkowanie jako dostawy towarów zbycia uprawnień do faktycznego dysponowania rzeczą, a nie wyłącznie prawa własności.

Tym samym, dla określenia statusu czynności oddania nieruchomości gruntowej w użytkowanie wieczyste w zakresie VAT najpierw należałoby ustalić, czy w ramach transakcji dochodzi do przeniesienia na użytkownika wieczystego uprawnień do faktycznego dysponowania nieruchomością gruntową. W świetle przepisów ustawy Kodeks cywilny z 23 kwietnia 1964 r., prawa przysługujące użytkownikowi wieczystemu w stosunku do gruntu są zbliżone do tych, jakie miałby pełnoprawny właściciel. Użytkownik ma bowiem nieograniczone prawo do korzystania z nieruchomości (z wyłączeniem innych osób, nawet właściciela) oraz do rozporządzania swoim prawem (w tym do przeniesienia użytkowania wieczystego na inną osobę), z jednym wyjątkiem — może on korzystać z nieruchomości gruntowej tylko w sposób określony w umowie.

Tym samym, naszym zdaniem, są istotne argumenty, aby twierdzić, iż oddanie nieruchomości gruntowej w użytkowanie wieczyste de facto oznacza przeniesienie władztwa ekonomicznego nad gruntem na użytkownika wieczystego i powinno być uznane na gruncie ustawy o VAT za dostawę towarów.

Pragniemy zwrócić uwagę, iż pismo ministerstwa dotyczy tylko czynności oddania nieruchomości gruntowej w użytkowanie wieczyste (przez gminę lub skarb państwa), co może oznaczać, iż nie odnosi się do przeniesienia wcześniej ustanowionego prawa użytkowania wieczystego przez użytkownika wieczystego na inny podmiot.

Marcin Chomiuk, menedżer

Tomasz Stankiewicz, starszy konsultant

dział doradztwa podatkowego PricewaterhouseCoopers

© ℗
Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych” i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.

Podpis: Marcin Chomiuk, Tomasz Stankiewicz

Najważniejsze dzisiaj

Polecane

Inspiracje Pulsu Biznesu

Puls Biznesu

Puls Firmy / Dostawa towarów czy usługa