Przy braku możliwości dalszej redukcji krótkookresowych stóp procentowych celem banku centralnego będzie obniżenie stóp rynkowych długookresowych poprzez - z jednej strony - „interwencje werbalne”, tj. wpływ na oczekiwania na długookresowe stopy (będące pod wpływem dyskontowanych oczekiwań dotyczących kształtowania się krótkookresowych stóp w przyszłości) poprzez zapowiedź podtrzymania stóp krótkookresowych na niskim poziomie.
Z drugiej strony Fed, zakupując instrumenty rynkowe, będzie wpływał na obniżenie stóp długookresowych, co dodatkowo będzie umożliwiać wdrożenie impulsów w polityce fiskalnej (przy ograniczeniu negatywnego wpływu wzrostu rentowności obligacji skarbowych). Biorąc pod uwagę przypadającą na 2009 r. kumulację efektu zmiany parametrów kredytów hipotecznych (kredyty o zmiennej stopie procentowej, kredyty o zaniżonych początkowych ratach kapitałowych) działania Fed w kierunku obniżenia długookresowych stóp procentowych, na których oparte jest oprocentowanie kredytów hipotecznych, ma bardzo istotne znaczenie. Jednocześnie działania praktycznie „bezpośredniego” kredytowania (tj. poprzez skup instrumentów od instytucji finansowych mający na celu umożliwienie kredytowania podmiotów gospodarczych przez te instytucje, czy obniżenie kosztów finansowania dzięki działaniom na tym rynku) jak również ich skala wskazują na wyższe prawdopodobieństwo pozytywnego efektu podjętych przez bank centralny działań. Warto bowiem zaznaczyć, że działania Fed (właśnie działania w kierunku bardziej bezpośredniego ingerowania na rynku kredytowym), skala oraz tempo podejmowanych działań, zdecydowanie odróżniają amerykański bank centralny od działań Banku Japonii w latach 90-tych, które raczej uznawano za mało skuteczne (skoncentrowane jedynie na zasilaniu banków w płynność, co miało umożliwić im kredytowanie). Niemniej potencjalne pozytywne efekty działań banku centralnego będą zapewne odczuwalne najwcześniej za kilka miesięcy.
Tekst powstał w departamencie strategii i analiz banku PKO BP