Finansowe eldorado rządu w ogniu krytyki

opublikowano: 28-11-2022, 17:30
Play icon
Posłuchaj
Speaker icon
Close icon
Zostań subskrybentem
i słuchaj tego oraz wielu innych artykułów w pb.pl

Senaccy prawnicy zmasakrowali rządową ustawę, znoszącą tzw. regułę wydatkową i podatek od obligacji BGK i PFR.

Przeczytaj artykuł i dowiedz się:

  • dlaczego rządowe plany „wydawania bez reguł” są krytykowane przez prawników
  • jaki powinien być los tej ustawy w ocenie senackiego legislatora

Brak jakichkolwiek konsultacji z organizacjami przedsiębiorców, złamanie zasad przyzwoitej legislacji, zbyt krótkie vacatio legis — to tylko niektóre zarzuty głównego legislatora Senatu do rządowego projektu, którego celem jest wyłączenie stabilizującej reguły wydatkowej i obniżenie kosztów rządowych obligacji.

Rząd skierował projekt do Sejmu 9 listopada bez żadnych konsultacji. Posłowie opozycji bezskutecznie domagali się odrzucenia go w pierwszym czytaniu. Sejm ustawę uchwalił 16 listopada i skierował ją do Senatu.

Chodzi m.in. o wyłączenie z podstawy opodatkowania tzw. podatkiem bankowym emisji obligacji Banku Gospodarstwa Krajowego (BGK) i Polskiego Funduszu Rozwoju (PFR) finansujących rządowe programy. Jego celem jest obniżenie kosztów finansowania tych obligacji, gdyż objęcie ich podatkiem zwiększa oprocentowanie obligacji przez emitentów. Zniesienie stabilizującej reguły wydatkowej natomiast ma pozwolić rządowi na swobodniejsze wydawanie publicznych pieniędzy na uzbrojenie, wsparcie podmiotów dotkniętych kryzysem energetycznym, np. emerytów i rencistów. Gra idzie o wydatkowanie grubych miliardów złotych.

Piotr Magda, główny legislator Senatu, nie zostawił na ustawie suchej nitki. Przede wszystkim skrytykował nieprzekazanie projektu do zaopiniowania izbom gospodarczym i największym organizacjom biznesowym. Jego zdaniem rząd miał obowiązek to uczynić. Trybowi przyjmowania ustawy zarzucił niezgodność z Konstytucją RP z powodu złamania tzw. zasady trzech czytań sejmowych. Chodzi np. o zbyt późne przyjęcie poprawek, czyli dopiero na etapie drugiego czytania w Sejmie.

Główny legislator Senatu uważa, że są solidne podstawy do postawienia tezy, iż niektóre przepisy są niezgodne z konstytucyjną zasadą przyzwoitej legislacji. Stwierdził ponadto, że rząd nie wskazał skutków finansowych wyłączenia reguły wydatkowej, a samo wyłączenie zostało „sformułowane w sposób blankietowy”, pozwalający organom na zbytnią swobodę w wydawaniu publicznych pieniędzy.

Niezgodne z konstytucją jest także zbyt krótkie vacatio legis — ustawa ma wejść w życie 1 stycznia 2023 r. „Przyjęta przez ustawodawcę sejmowego długość vacatio legis budzi wątpliwości konstytucyjne natury proceduralnej i materialnej” — uważa Piotr Magda. Wyjaśnia, że konstytucja przyznaje prezydentowi 21 dni na podjęcie decyzji o podpisaniu ustawy. Teudno będzie dochować tego terminu, gdyż Senat nie ma w planach prac nad ustawą na najbliższym posiedzeniu (29-30 listopada). Kolejne posiedzenie ma się odbyć 14-16 grudnia i dopiero wtedy izba wyższa parlamentu zmogłaby zająć się ustawą. Po wniesieniu poprawek lub odrzuceniu ustawy w całości musi ona wrócić do Sejmu, więc prezydent nie miałby konstytucyjnego czasu na jej ocenę. Według głównego legislatora Senatu ustawy w żaden sposób nie da się naprawić i powinna trafić do kosza. „Z perspektywy konstytucyjnej opiniowana ustawa nie powinna stać się częścią polskiego porządku prawnego” — taka jest konkluzja Piotra Magdy.

Długi państwa z obligacji

Wartość potencjalnych zobowiązań skarbu państwa z tytułu gwarantowanych obligacji, stan na 30 września 2022 r.

  • Fundusz Przeciwdziałania COVID19 169,2 mld zł
  • tarcze finansowe PFR 78,3 mld zł
  • Fundusz Pomocy Ukrainie 4,7 mld zł

Źródło: MF

© ℗
Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych” i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.

Polecane