Handel na warszawskiej giełdzie kuleje. Wyczerpanie się dużych prywatyzacji i zmiany w OFE mogą sprawić, że w kolejnych latach będzie coraz mocniej pogrążał się w marazmie spowodowanym brakiem nowych emitentów i kapitału. Ministerstwo Finansów (MF) pracuje nad pakietem zmian (patrz ramka) opartym na niektórych postulatach instytucji związanych z rynkiem kapitałowym, w tym pomysłach Komisji Nadzoru Finansowego.
3— Nie mamy własnych propozycji, ale czujemy potrzebę pobudzenia inwestycji długoterminowych, przy okazji tworzenia strategii rynku kapitałowego — wyjaśnia Piotr Piłat, dyrektor Departamentu Rozwoju Rynku Finansowego MF.
Nie wiadomo, czy i kiedy pakiet zmian zostanie wdrożony. Rynek ocenia go umiarkowanie pozytywnie.
— Wszystkie te pomysły wydają się użyteczne dla rozwoju rynku kapitałowego w długim okresie, nie wiem jednak, po jakim czasie od wprowadzenia je odczujemy. Zachęty podatkowe dla inwestorów pewnie bardzo szybko przyniosą owoce, inne rozwiązania — nie wcześniej niż za dwa lata. Tyle mniej więcej trwa proces przygotowania spółki do wejścia na giełdę, a regulacje z tym związane są tylko jednym z czynników branych pod uwagę przy podejmowaniu decyzji o upublicznieniu — Mirosław Kachniewski, prezes Stowarzyszenia Emitentów Giełdowych (SEG).
— Te propozycje dotyczą tylko wycinka problemów, ale gdyby wszystkie zostały wdrożone, zmiana byłaby poważna. To odpowiedź na problemy rynku — uważa dr hab. Marcin Dyl, prezes Izby Zarządzających Funduszami i Aktywami.
Przedstawicielom rynku finansowego wtórują doradcy podatkowi.
— Propozycje idą w dobrym kierunku. Dość dobrze trafiają w obszary wymagające naprawy — komentuje Mariusz Machciński, partner w Stone & Feather Tax Advisory.
Sceptyczny jest natomiast Waldemar Markiewicz, prezes Izby Domów Maklerskich (IDM).
— Bardzo dobrze, że zaczęto myśleć o tym, jak usunąć bariery w rozwoju rynku kapitałowego, ale zachęty są bardzo skromne — uważa szef IDM.
Kwestie sporne
Jego zdaniem, nie 4-5 lat, ale rok powinny trwać inwestycje uprawniające do ulg w podatku od zysków kapitałowych. Należy też wprowadzić możliwość bilansowania zysków i strat z funduszy inwestycyjnych i inwestycji bezpośrednich. Rynek kapitałowy jest jednak w tej kwestii zróżnicowany.
— Problem bilansowania zysków i strat z inwestycji bezpośrednich i funduszy jest często podnoszony przez środowisko domów maklerskich, bo wyniki inwestycji ich klientów są bardziej zmienne. W praktyce to oni najczęściej korzystaliby z możliwości bilansowania strat na inwestycjach bezpośrednich zyskami z funduszy — tłumaczy Marcin Dyl.
Jego wątpliwości budzi objęcie ulgami podatkowymi tylko inwestycji w fundusze zamknięte i specjalistyczne otwarte, ale już nie w zwykłe otwarte, przy jednoczesnej uldze dla inwestujących na giełdzie bezpośrednio.
— Te ulgi powinny dotyczyć wszystkich inwestycji na 4-5 lat, bez różnicowania ich formy — podkreśla Marcin Dyl.
Pełna zgoda
Zastrzeżeń nie budzą propozycje zmierzające do klarownego uregulowania kwestii zaliczania wydatków na emisje publiczne do kosztów uzyskania przychodu. Sprawa wałkowana jest od lat. W 2011 r. jej interpretacją zajął się nawet Naczelny Sąd Administracyjny (NSA).
— Sąd uznał, że właściwie wszystkie koszty emisji można zaliczać do kosztów uzyskania przychodu. W ostatnim akapicie 17-stronnicowego orzeczenia stwierdził jednak, że… nie. SEG zwróciło się nawet do NSA o usunięcie oczywistej omyłki pisarskiej, ale nic to nie dało. Sytuacja jest więc dalej niejasna i klarowne uregulowanie tego w prawie jest ważne — podkreśla Mirosław Kachniewski.
Rynek popiera też zmiany dotyczące tzw. subpartycypacji, czyli jednej z metod transferowania wierzytelności przez banki. Jej jasne uregulowanie mogłoby pozytywnie wpłynąć na rozwój rynku instrumentów dłużnych opartych na wierzytelnościach.
— Subpartycypacja to umowa alternatywna wobec cesji wierzytelności, nieobejmująca jednak sprzedaży samej wierzytelności. Istnieją poważne rozbieżności w zakresie opodatkowania usług świadczonych w ramach subpartycypacji podatkiem VAT. Jasne zapisy w ustawie stanowiłyby istotne ułatwienie dla podatników — uważa Szymon Daszuta, doradca podatkowy z Kancelarii Ożóg Tomczykowski.
Zwolnienie z opodatkowania odsetek od długoterminowych obligacji bankowych lub zniesienie w okresie 2-3 lat podatku od odsetek z nabytych obligacji wyemitowanych przez banki. Zwolnienie emitenta z obowiązku posiadania certyfikatu rezydencji, gdy oryginałem dysponuje podmiot rejestrujący papiery wartościowe na prowadzonych przez siebie rachunkach. Proporcjonalne powiązanie wysokości podstawy naliczania podatku dochodowego od dochodów z tytułu kuponu odsetkowego z okresem utrzymywania instrumentu dłużnego. Bilansowanie zysków i strat z inwestycji kapitałowych (odsetek i zbycia papierów) osób fizycznych i rozliczanie dochodów przez podmioty prowadzące ich rachunki.
Od 26 czerwca 2014 r. Giełda Papierów Wartościowych w Warszawie ma nowego szefa. Został nim Paweł Tamborski, do niedawna wiceminister skarbu. 16 czerwca jego stanowisko przejął Wojciech Kowalczyk, będący do niedawna wiceministrem finansów. Kilka dni temu stwierdził on, że nowy szef GPW powinien przejrzeć strategię rozwoju rynku kapitałowego i przedstawić pomysły na zwiększenie płynności i uatrakcyjnienie giełdy dla emitentów. Zaakcentował, że oczekuje planu działania na najbliższe 3-5 lat. Zapowiedział też przedstawienie swoich propozycji zachęcających do samodzielnego odkładania na emeryturę.
1. Rozszerzenie katalogu zdarzeń, stanowiących koszt uzyskania przychodu w spółce publicznej, o wydatki związane z emisją nowych akcji, tj. opłaty giełdowe, koszty przygotowania i dystrybucji prospektu emisyjnego, oraz wydatki związane z oferowaniem papierów wartościowych.
2. Zwolnienie z podatku od dochodów kapitałowych inwestorów funduszy zamkniętych i specjalistycznych otwartych, pozostających w funduszu co najmniej 5 lat, pod warunkiem przeprowadzenia inwestycji w fundusz w formie pieniężnej.
3. Wprowadzenie zachęt podatkowych dla niewycofujących się z inwestycji na rynku głównym warszawskiej giełdy przez 4-5 lat.
4. Zwolnienie z podatku VAT wszystkich etapów transakcji subpartycypacji.
5. Zwolnienie z opodatkowania odsetek od długoterminowych obligacji bankowych lub zniesienie w okresie 2-3 lat podatku od odsetek z nabytych obligacji wyemitowanych przez banki.
6. Zwolnienie emitenta z obowiązku posiadania certyfikatu rezydencji, gdy oryginałem dysponuje podmiot rejestrujący papiery wartościowe na prowadzonych przez siebie rachunkach.
7. Proporcjonalne powiązanie wysokości podstawy naliczania podatku dochodowego od dochodów z tytułu kuponu odsetkowego z okresem utrzymywania instrumentu dłużnego.
8. Bilansowanie zysków i strat z inwestycji kapitałowych (odsetek i zbycia papierów) osób fizycznych i rozliczanie dochodów przez podmioty prowadzące ich rachunki.