Pod pojęciem private equity rozumie się nie tylko słabo zabezpieczone inwestycje w różnego rodzaju obiecujące przedsięwzięcia i firmy.
Inwestycje w obiecujące i nowo powstające firmy wydają się szczególnie popularne wśród inwestorów private equity. Wiąże się to z zapotrzebowaniem tychże firm na kapitał. Ich właściciele wnoszą bardzo często do firm jedynie dobry pomysł na biznes i muszą szukać zewnętrznych form finansowania, szczególnie gdy mają w perspektywie lata inwestycji w rozwój produktu i budowę nowych rynków.
Fundusze spółek/aktywów niepublicznych (inaczej — fundusze PE/VC) zapewniają finansowanie takich ryzykownych projektów, o ile istnieje perspektywa na wysoki choć niekoniecznie szybki zwrot zainwestowanych środków.
Znaczenie rynku private equity
W czasach globalizującej się gospodarki fundusze VC/PE na ogół starają się dotrzeć do państw, regionów, branż oraz przedsiębiorstw, które mają przed sobą najwyższe perspektywy rozwoju w przyszłości.
Inwestują w przedsiębiorstwa znajdujące się w różnych stadiach rozwoju, począwszy od faz najwcześniejszych seed, start-up, skończywszy na przedsiębiorstwach „dojrzałych”, „ukształtowanych”.
W chwili obecnej do najpopularniejszych branż wśród funduszy VC/PE możemy zaliczyć szeroko rozumianą branżę IT (internet, oprogramowanie, sprzęt), biotechnologię, energetykę, elektronikę.
Dzięki takiemu podejściu możliwy jest wzrost gospodarczy branż „nowej gospodarki”, który inaczej nie miałby szans na pozyskanie finansowania w tradycyjny sposób, za pośrednictwem systemu bankowego.
Proces inwestycyjny
Przed podjęciem decyzji o kapitałowym zaangażowaniu się w określony projekt fundusz musi szczegółowo zbadać spółkę, otoczenie rynkowe (proces due diligence), a następnie dokonać analizy i wyceny wszystkich rodzajów ryzyka związanych z konkretną inwestycją.
Największą szansę na pozyskanie inwestora w formie funduszu VC/PE mają firmy, które w swojej ofercie mają produkty/usługi lepsze od konkurencji lub produkty/usługi niszowe, specyficzne. Ponadto działają na rozwijającym się rynku, w perspektywicznej branży, dobrą kompetentną kadrę kierowniczą z wizją rozwoju firmy, i gotową realizować przyjętą strategię.
Praktycznie nie ma żadnych ograniczeń w stosunku do wielkości możliwego do pozyskania kapitału — są zarówno fundusze, które angażują nawet pojedyncze miliony złotych, a są też takie, które chętnie inwestują w projekty od 20 do nawet 100 mln zł i więcej.
Istotne jest to, że związek spółki z funduszem PE to małżeństwo z wpisaną klauzulą rozwodową. W porozumieniu z właścicielami ustala się z góry możliwe sposoby wyjścia z inwestycji. Najczęściej odbywa się to poprzez ofertę publiczną IPO albo sprzedaż posiadanego pakietu inwestorowi branżowemu lub „dojrzalszemu” inwestorowi finansowemu — funduszom emerytalnym czy otwartym funduszom inwestycyjnym. Niejednokrotnie łączy się te sposoby — najpierw spółka jest upubliczniana, a następnie akcje są sprzedawane instytucjom finansowym.
Praktykowane są również takie rozwiązania jak wykup menedżerski, wykup przez pozostałych akcjonariuszy/udziałowców.
PE a przedsiębiorca
Pozyskanie inwestora w formie funduszu VC/PE to dla przedsiębiorcy ważna decyzja, która ma znaczenie w kilku płaszczyznach.
Przede wszystkim to wybór określonego sposobu finansowania, którego właściciel prezentuje aktywniejszą postawę niż system bankowy, wymagając konsekwencji w realizacji zaplanowanych działań i osiąganiu założonych wyników.
Jest to również wybór i akceptacja takiej a nie innej strategii na przyszłość — przekształcenie lub ukształtowanie nowej formy prawnej, wejście na giełdę, sprzedaż firmy inwestorowi branżowemu lub nawet czasem fuzja z dotychczasowym konkurentem. n
Korzyści ze współpracy
Związek z funduszem niesie ze sobą przede wszystkim:
- niezbędny kapitał na rozwój,
- wiedzę z zakresu finansów, marketingu, zarządzania oraz kontakty branżowe i biznesowe,
- partnera, który będąc współwłaścicielem spółki dba o rozwój firmy i wzrost wartości posiadanych udziałów, nie podejmuje pochopnych decyzji w sytuacji przejściowych kłopotów; firma może liczyć w takich sytuacjach na wsparcie m.in. w obszarach: operacyjnym, finansowym oraz prawnym,
- pełna dyskrecja co do planów strategicznych przedsiębiorstwa — czego nie można osiągnąć, pozyskując kapitał przez giełdę,
- zdobyty od funduszu kapitał zwiększa kapitał zakładowy (akcyjny) spółki, co pozytywnie wpływa na zdolność przedsiębiorstwa do zaciągania zobowiązań,
- wsparcie przy określaniu długoterminowej strategii wzrostu spółki,
- będąc partnerem funduszu firmy nie muszą dokonywać regularnych wypłat gotówkowych na rzecz funduszu (np. dywidenda), celem nadrzędnym jest budowanie wartości firmy wraz z jego załogą.
Robert Koperczak
Secus