W pierwszych miesiącach działalności firmy szczególnie potrzebują finansowego wsparcia. Niestety, o otrzymaniu bankowego kredytu wiele z nich może tylko pomarzyć — barierą jest brak historii kredytowej i wystarczających zabezpieczeń. Ze wsparciem dla przedsiębiorców mających tego typu problemy przychodzi unijna inicjatywa JEREMIE. Powstała ona z myślą o małych i początkujących firmach.
— Dobrze zaplanowany, uszyty na miarę system zwrotnych instrumentów finansowych takich jak JEREMIE oznacza dla zainteresowanych ciągłą dostępność kapitału. Inicjatywa ta jest bardzo elastycznym rozwiązaniem, dostosowuje się do potrzeb rynku, a odnawialność tych instrumentów zdecydowanie zwiększa liczbę korzystających z nich podmiotów.
W latach 2014-2020 rola instrumentów zwrotnych zwiększy się. Ma na to wpływ także obecna sytuacja ekonomiczna w Europie, która skłania do poszukiwań jak najefektywniejszego sposobu wykorzystania dostępnych zasobów finansowych – mówi Piotr Popa, rzecznik prasowy ministerstwa infrastruktury i rozwoju.
Pomoc wielokrotna
W ramach JEREMIE przedsiębiorcy mogą ubiegać się o takie formy finansowego wsparcia, jak kredyt czy pożyczka - często preferencyjne - lub ich poręczenie.
— Inicjatywa przynosi pomoc w sytuacjach, gdy instytucje finansowe nie są w stanie finansować rozwoju firm z sektora MSP lub wymagają od nich spełnienia zaporowych warunków. JEREMIE powstał właśnie dla tych przedsiębiorców, którzy nie mają dostępu do produktów banków komercyjnych — mówi Jarosław Kała, dyrektor departamentu instrumentów inżynierii finansowej Banku Gospodarstwa Krajowego (BGK). Program jest w Polsce realizowany regionalnie. Decyzję o przystąpieniu do niego podejmowały zarządy województw, które występują jako instytucje zarządzające Regionalnymi Programami Operacyjnymi (RPO).
Część województw zdecydowała się na wspieranie przedsiębiorców z udziałem tzw. menedżera funduszu powierniczego. Jego rolę w sześciu województwach (dolnośląskie, kujawsko-pomorskie, łódzkie, mazowiecki, pomorskie, wielkopolskie i zachodniopomorskie) powierzono Bankowi Gospodarstwa Krajowego.
Pozostałe województwa wdrażają tę formę wsparcia bez udziału BGK, a ich zarządy zdecydowały się powierzyć zadania wdrożeniowe pośrednikom finansowym - najczęściej regionalnie działającym funduszom pożyczkowym i poręczeniowym lub agencjom rozwoju regionalnego. Na czym polega system wsparcia z udziałem menedżera funduszu powierniczego?
Pieniędzmi zarządzają menedżerowie funduszu powierniczego, czyli BGK (w sześciu z siedmiu regionów objętych programem) oraz Kujawsko-Pomorski Fundusz Pożyczkowy (KPFP). Te podmioty razem z zarządami województw w drodze konkursów wybierają regionalnych pośredników finansowych. Ci ostatni otrzymują pieniądze i przeznaczają je na finansowanie projektów zgłaszających się mikro-, małych i średnich przedsiębiorstw. Rolę pośredników pełnią fundusze pożyczkowe i poręczeniowe, banki i agencje rozwoju regionalnego.
— Warto zauważyć, ze JEREMIE to ciągły, wielokrotny obieg pieniędzy, dzięki czemu możliwe jest zabezpieczenie kapitału na inwestycje dla większej liczby firm niż w przypadku dotacji — podkreśla Jarosław Kała.
Pierwsza umowa z pośrednikiem w ramach JEREMIE została w Polsce podpisana w Wielkopolsce w lipcu 2010 r. W ciągu 4,5 roku inicjatywa bardzo się rozwinęła — i do końca 2014 r. wsparcie z niej otrzymało ponad 22 tys. przedsiębiorców. Pod względem zaawansowania liderem jest Wielkopolska. Na drugim biegunie znajduje się Mazowsze, ale trzeba wziąć pod uwagę, że JEREMIE wystartował w tym regionie dopiero pod koniec 2012 r.
Szybciej i prościej
Firmy decydujące się na pomoc z inicjatywy JEREMIE mogą liczyć m.in. na szybką decyzję co do możliwości skorzystania z dofinansowania. W przypadku funduszy pożyczkowych czy poręczeniowych trwa to zaledwie kilka dni, podczas gdy w przypadku dotacji procedura trwa nawet kilka miesięcy.
Pomoc z programu postanowiła wziąć m.in. Irena Zielińska, prowadząca w Łodzi firmę krawiecką Mirena.
— Musiałam wymienić centralne ogrzewanie, na tarasie chciałam postawić jeszcze jedno pomieszczenie i wymienić kilka maszyn na nowsze. Myślałam, że poradzę sobie z tym sama. Rzeczywiście, obroty są coraz wyższe, ale tych pieniędzy nie widać — są na razie wirtualne ze względu na długie terminy płatności. Tymczasem ja pewne rzeczy po prostu muszę zrobić. Pomógł kredyt z JEREMIE. Informację o nim znalazłam w internecie. Współpraca z pośrednikiem poszła bardzo szybko, to był tydzień lub dwa załatwiania sprawy. Mogłam zaradzić najpilniejszym potrzebom w zakładzie, poza tym pieniądze z JEREMIE pomogły w zakupie samochodu dostawczego — mówi Irena Zielińska.
Po pomoc z inicjatywy sięgnęła też spółka Sed-Met z Jaczkowic pod Oławą zajmująca się produkcją części metalowych. Z unijnej inicjatywy dostała pożyczkę na zakup maszyny numerycznej.
— Poprzednio, żeby uzyskać kredyt, musieliśmy zastawiać dom i zakład. A tu było minimum formalności, sama maszyna jest zastawem i nie ma żadnych komplikacji.
XPrzy kupnie poprzednich maszyn mieliśmy sporo obaw, ale teraz — żadnych. Pożyczka w ramach JEREMIE okazała się świetnym rozwiązaniem. W okolicy konkurujemy z jednej strony ceną, a z drugiej właśnie możliwościami technologicznymi, czyli maszynami. Nowy sprzęt daje nam pole do popisu — mówi Edward Sinicki, prezes Sed-Metu.
Pieniądze na rozwój
Na co można otrzymać pieniądze z JEREMIE? Po pierwsze — projekt powinien dotyczyć rozwoju lub rozszerzania działalności. Przedsiębiorca dostanie finansową pomoc m.in. na wprowadzanie w życie nowych rozwiązań technicznych i technologicznych oraz zakup maszyn, urządzeń i aparatów. Na wsparcie mogą liczyć także przedsięwzięcia obejmujące budowę instalacji i urządzeń sprzyjających oszczędności surowców i energii, informatyzację i dostosowanie firmy do standardów i norm.
Są jednak obszary działalności, na które pieniędzy z unijnego instrumentu przeznaczać nie można. Chodzi m.in. o pokrywanie bieżących kosztów prowadzenia biznesu, finansowanie celów konsumpcyjnych, spłatę zaciągniętych pożyczek i zobowiązań publiczno-prawnych.
Na co wsparcie z programu
finansowanie inwestycji polegających m.in. na zakupie, budowie lub modernizacji obiektów produkcyjnych, usługowych, handlowych tworzenie nowych miejsc pracy wdrażanie nowych rozwiązań technicznych lub technologicznych zakup wyposażenia w maszyny, urządzenia, aparaty w tym także zakup środków transportu. inne cele gospodarcze przyczyniające się do rozwoju firmy.