Czytasz dzięki

Karty płatnicze w Polsce kończą 50 lat

opublikowano: 19-03-2017, 22:00

Mało kto pamięta, że pierwsza transakcja kartą w Polsce odbyła się nie w latach dziewięćdziesiątych, ale już w 1967 r.

Historia kart płatniczych zaczyna się oczywiście od kłopotliwej sytuacji — braku gotówki. Przydarzało się to ludziom od wieków, ale dopiero gdy trafiło na Franka McNamarę, bogatego Amerykanina, zaowocowało powszechnym dziś wynalazkiem. Pewnego dnia 1949 r. Mr McNamara wybrał się na kolację ze znajomymi i zapomniał portfela. Wprawdzie od towarzyskiej wpadki uratowała go dysponująca gotówką żona, ale ten epizod zaszczepił w głowie przedsiębiorcy pomysł stworzenia środka płatniczego, który zastąpiłby gotówkę. Kilka miesięcy później wraz z Ralfem Schneiderem, swoim prawnikiem, założył pierwszą na świecie firmę wydającą karty — Diners Club International, przeznaczoną początkowo dla stałych bywalców restauracji i hoteli. Dynamiczny rozwój marki sprawił, że wkrótce na amerykańskim rynku zaczęły pojawiać się inne organizacje płatnicze.

Pierwsze w Polsce karty płatnicze pochodziły od 
Diners Club, ale mogli nimi płacić tylko cudzoziemcy. Gdy w latach 90. 
plastiki zaczęły być wydawane przez polskie banki, też nie były dla 
każdego. Na zdjęciu 1996 r. i pierwsza karta od CitiBanku, która trafiła
 do celebrytów, m.in.: Maryli Rodowicz, Marka Kondrata i Czesława 
Niemena.
Zobacz więcej

KARTA NIE DLA KAŻDEGO:

Pierwsze w Polsce karty płatnicze pochodziły od Diners Club, ale mogli nimi płacić tylko cudzoziemcy. Gdy w latach 90. plastiki zaczęły być wydawane przez polskie banki, też nie były dla każdego. Na zdjęciu 1996 r. i pierwsza karta od CitiBanku, która trafiła do celebrytów, m.in.: Maryli Rodowicz, Marka Kondrata i Czesława Niemena. ARC

Zobacz także

1967 — amerykańska organizacja Diners Club podpisuje umowę z Orbisem, umożliwiającą regulowanie należności w jego obiektach kartami tej organizacji. Trudno ustalić dokładną datę pierwszej zrealizowanej dzięki temu transakcji, gdyż były to czasy w pełni analogowe: dane kart były kopiowane za pomocą tzw. żelazka i zbiorczo księgowane na koniec okresu rozliczeniowego. Jedno jest pewne: posiadaczami pierwszych w Polsce kart płatniczych byli wyłącznie cudzoziemcy. Są też mocne przesłanki, by sądzić, że pierwszą transakcją była płatność za pobyt w którymś z hoteli Orbisu.

1967 — w oddziale banku Barclays w Londynie zostaje zainstalowany pierwszy na świecie bankomat. John Shepherd- -Barron, jego wynalazca, miał ponoć zainspirować się automatem wydającym gumy do żucia. Wynalazek szybko zdobył popularność i już pod koniec lat 60. w Wielkiej Brytanii funkcjonowało 600 bankomatów.

Dział ds. Legitymacji Kredytowych aż do lat 90. był jedynym w naszym kraju agentem obsługującym karty płatnicze. Odpowiadał zarówno za przeprowadzanie autoryzacji, rozliczanie transakcji oraz pozyskiwanie i obsługę punktów handlowo- -usługowych.

1971 — do kart Diners Club dołączają karty American Express.

1974 — od tego roku można było w niektórych miejscach zapłacić kartą Visa (pierwotnie BankAmeriCard).

1975 — do Polski wkracza MasterCard, wtedy noszący nazwę MasterCharge. Dinersem, AmericanExpressem, Visą i MasterCardem cudzoziemcy mogli płacić tylko w wybranych miejscach, takich jak przeznaczone dla nich wytworne restauracje, drogie hotele, sklepy sieci Baltona i Pewex, Centrala Przemysłu Ludowego i Artystycznego Cepelia czy Przedsiębiorstwo Państwowe Desa (Dzieła Sztuki i Antyki).

Amerykanie — to oni w początkowych latach stanowili największą grupę obcokrajowców płacących tym wynalazkiem, nie tylko zresztą na terenie Polski, ale w całej Europie. Stary Kontynent dłużej przekonywał się do płatności bezgotówkowych, choć właśnie tutaj został wynaleziony i zainstalowany pierwszy bankomat.

1987 — pierwszy bankomat w Polsce zostaje zainstalowany w III oddziale Banku Polskiej Kasy Opieki SA (obecnie Bank Pekao), przy ul. Czackiego. Jeszcze na początku lat 90. w Polsce nie korzystano z usług konwojentów, wobec czego wszystkie bankomaty znajdowały się w placówkach bankowych. Ich obsługą oraz zaopatrywaniem w gotówkę zajmowali się pracownicy oddziałów.

1991 — Bank Inicjatyw Gospodarczych SA (obecnie Bank Millennium) wydaje pierwszą w Polsce kartę płatniczą BIG VISA Business Card, przeznaczoną wyłącznie dla przedsiębiorców i instytucji. Aby stać się jej posiadaczem, należało wnieść depozyt w wysokości ówczesnych 200 mln zł lub 20 tys. USD, które po denominacji miały wartość 20 tys. zł. O prestiżu, jaki wiązał się z posiadaniem karty, świadczy m.in. treść towarzyszących jej materiałów reklamowych. Informowano, że „trafia ona tylko do rąk biznesmenów

i świadczy o pozycji osoby, która posiada kartę, oraz przedsiębiorstwa, które posiadacz reprezentuje”. Slogan reklamowy brzmiał: „BIG VISA Business Card — to karta nie dla każdego”. Rzeczywiście tak było, ponieważ można było nią zapłacić jedynie w 600 punktach handlowych w kraju i prawie 8 mln za granicą. Autoryzacja transakcji trwała około 30 minut.

1996 — pierwszy milion wydanych kart płatniczych w Polsce. Na początku XXI w. ich liczba wzrosła dziesięciokrotnie, a w 2016 r. w portfelach Polaków znajdowało się ponad 36 mln „plastików”, w tym prawie 29 mln z funkcją zbliżeniową. Tylko w ciągu trzech kwartałów 2016 r. za pomocą kart płatniczych zrealizowano w Polsce ponad 2,9 mld transakcji.

Mikroprocesor czyni cuda — pod koniec lat 90. polskie banki przystąpiły do pilotażowego programu kart chipowych, który wkrótce zapoczątkował w naszym kraju wydawanie kart o nowym standardzie, posiadających wbudowany mikroprocesor. Karty chipowe nie tylko usprawniły proces transakcji, ale zwiększyły również poziom bezpieczeństwa płatności bezgotówkowych — wykorzystanie tradycyjnych kart z paskiem magnetycznym ograniczało się jedynie do przeciągnięcia karty przez specjalny czytnik, natomiast dokonanie płatności za pomocą karty z mikroprocesorem odbywa się zwykle po wpisaniu numeru PIN.

© ℗
Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych” i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.

Podpis: Anna Druś

Polecane