Kiedy wspólnik spółki cywilnej może ogłosić upadłość

Paweł Dymek, aplikant radcowski, kancelaria prawnicza Głowacki i Wspólnicy
opublikowano: 08-08-2019, 22:00

W doniesieniach prasowych wielokrotnie można spotkać się z artykułami opisującymi toczące się postępowania upadłościowe spółek.

Należy jednak pamiętać, że w obrocie gospodarczym występują różne rodzaje spółek. Specyficzną instytucję prawa stanowi spółka cywilna, której nie można utożsamiać ze spółkami prawa handlowego. Zaznaczyć bowiem należy, że spółka cywilna jest w gruncie rzeczy umową między wspólnikami i nie stanowi, w przeciwieństwie do spółek prawa handlowego, odrębnego podmiotu prawa, jak też nie ma własnego majątku. Podmiotem praw i obowiązków w przypadku spółki cywilnej będą jej wspólnicy. Powyższa konstatacja prowadzi natomiast do daleko idących skutków na gruncie prawa upadłościowego.

Pierwszym, niezwykle istotnym aspektem wynikającym z charakteru spółki cywilnej jest fakt, że nie ma ona zdolności upadłościowej, a zatem nie może złożyć wniosku o ogłoszenie upadłości. Zgodnie z art. 5 ustawy Prawo upadłościowe możliwość taką mają jedynie strony umowy, czyli wspólnicy spółki cywilnej. Choć prowadzą oni wspólnie działalność gospodarczą, to każdy z nich jest odrębnym przedsiębiorcą. Stosowny wniosek wspólnik powinien zgłosić nie później niż 30 dni od dnia, w którym wystąpiła podstawa do ogłoszenia upadłości. Oprócz wspólnika wniosek taki może zgłosić też każdy z wierzycieli osobistych wspólnika. Podstawą do ogłoszenia upadłości jest natomiast stan niewypłacalności dłużnika — w tym przypadku wspólnika spółki cywilnej. O niewypłacalności można mówić wówczas, gdy dłużnik utracił zdolność do wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych. Wniosek o ogłoszenie upadłości zgłasza się do sądu właściwego dla głównego ośrodka podstawowej działalności dłużnika.

Ustawodawca wziął pod uwagę także więź łączącą wspólników spółki cywilnej. Z tego względu w razie ogłoszenia upadłości wszystkich wspólników spółki cywilnej sąd może włączyć do łącznego rozpoznania sprawy upadłościowe prowadzone wobec wspólników tej spółki. Sąd zobowiązany jest jednak oceniać w sposób indywidualny i odrębny przesłanki do ogłoszenia upadłości wobec każdego ze wspólników. Należy jednak zaznaczyć, że sąd oddali wniosek o ogłoszenie upadłości, jeżeli majątek niewypłacalnego wspólnika nie będzie wystarczać na zaspokojenie kosztów postępowania. Dzieje się tak z uwagi na to, że naczelną zasadą postępowania upadłościowego jest zaspokojenie, choćby niepełne, wierzycieli wspólnika. Nie będzie zatem celowe ogłoszenie upadłości wspólnika w braku odpowiedniego majątku, pozwalającego chociażby na pokrycie kosztów postępowania upadłościowego.

Nie można jednak zapominać o skutkach, jakie pociąga za sobą ogłoszenie upadłości wspólnika dla samej spółki cywilnej. Zgodnie z art. 874 § 2 k.c. spółka cywilna ulegnie rozwiązaniu z dniem ogłoszenia upadłości wspólnika. Zagadnieniem spornym pozostaje sytuacja, w której upadłość została ogłoszona w stosunku tylko do jednego z kilku wspólników. Większość przedstawicieli doktryny stoi na stanowisku, że w takiej sytuacji nie jest jednak możliwe podjęcie decyzji o dalszym trwaniu spółki. Ulegnie ona rozwiązaniu z dniem wydania postanowienia o ogłoszeniu upadłości wspólnika. Warto pamiętać, że możliwe jest też ogłoszenie upadłości zmarłego wspólnika. W razie śmierci przedsiębiorcy można ogłosić jego upadłość, gdy odpowiedni wniosek został złożony w ciągu roku od dnia śmierci.

© ℗
Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych” i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.

Podpis: Paweł Dymek, aplikant radcowski, kancelaria prawnicza Głowacki i Wspólnicy

Polecane

Inspiracje Pulsu Biznesu