1 Czy poziom umiejętności TIK, czyli w dziedzinie technologii informacyjno-komunikacyjnej, jest wystarczający, by Polacy byli efektywni w pracy?
Jak wynika z Międzynarodowego Badania Kompetencji Dorosłych (PIAAC), komputera w pracy używa 54 proc. Polaków. Większość z nich uważa, że ma wystarczające umiejętności, by dobrze wykonywać obowiązki zawodowe. Tymczasem poziom umiejętności komputerowych pracowników w Polsce jest niższy niż średnia w krajach OECD. Można się więc zastanawiać, czy stanowiska pracy w naszym kraju, które wiążą się z obsługą komputera, wymagają niższych kompetencji, czy może samoocena polskich pracowników jest zawyżona.
2 Brak kompetencji cyfrowych pracowników (i kandydatów) przeszkadza polskim pracodawcom?
Inny wniosek z badania PIAAC jest taki: bezrobotni i zawodowo bierni mają mniejsze umiejętności wykorzystywania TIK niż pracujący. Mogłoby to wskazywać na problemy pracodawców ze znalezieniem pracowników o odpowiednich kompetencjach komputerowych. Aby ocenić popyt na te kwalifikacje, należy sięgnąć do innych badań. Jak pokazuje Bilans Kapitału Ludzkiego, tylko 7 proc. pracodawców mających problemy z rekrutacją wymienia kompetencje komputerowe jako deficytowe u kandydatów. Zdecydowanie częściej przedsiębiorcy mówią o niedoborach kompetencji zawodowych, samoorganizacyjnych czy interpersonalnych. Jak podkreślają autorzy raportu, to właśnie te kompetencje są najbardziej potrzebne w pracy. Przemawia to za tezą, że struktura gospodarki w Polsce nie wymaga jeszcze od pracowników większych umiejętności komputerowych. Zdecydowanie wyższe umiejętności ludzi młodych (16-24 lata) pozwalają mieć nadzieję, że wraz z wchodzeniem tych osób na rynek pracy podaż kompetencji związanych z wykorzystywaniem TIK pracowników będzie rosła.
3 Jak zwiększyć poziom kompetencji TIK?
Pierwszym krokiem powinno być zapewnienie powszechnego dostępu do technologii informacyjno-komunikacyjnych. Jedna czwarta polskich gospodarstw domowych nie ma dostępu do komputera.By jednak z tego dostępu korzystać, trzeba też być przekonanym o korzyściach, jakie to przynosi. A w Polsce najczęściej wymienianą przyczyną braku dostępu do internetu jest brak takiej potrzeby. Dopiero na drugim miejscu wymieniano brak odpowiednich kompetencji. Można liczyć, że różne grupy obywateli dostrzegą korzyści z wykorzystywania TIK, gdy będzie się zwiększała dostępność i efektywność usług administracji publicznej świadczonych drogą elektroniczną. Jednocześnie programy uczenia się przez całe życie powinny kłaść nacisk na rozwój kompetencji cyfrowych. Cenne są też oddolne inicjatywy przeciwdziałające wykluczeniu cyfrowemu, na przykład „Polska Cyfrowa Równych Szans”.