W czasie spowolnienia gospodarczego mali i średni przedsiębiorcy coraz chętniej korzystają z tzw. overdraftu, czyli kredytu na rachunku bieżącym. Taka reakcja w czasie dekoniunktury nie dziwi. Zatory płatnicze są coraz częstszym zjawiskiem, a przedsiębiorstwa skoncentrowane są w dużym stopniu na utrzymaniu płynności, w czym może pomóc im overdraft.
— Może on odegrać rolę bufora między opóźniającymi się z zapłatą odbiorcami a oczekującymi terminowego regulowania zobowiązań dostawcami. Dzięki temu przedsiębiorca będzie w stanie utrzymać zaufanie oraz dotychczasowe warunki współpracy ze swoimi dostawcami, a tym samym problemy dotykające jego odbiorców nie dotkną jego samego — twierdzi Joanna Scherer, menedżer produktu w zespole ds. rozwoju produktów MSP i mikrofirm BNP Paribas Bank Polska.
Dla poprawy płynności
Kredyt w rachunku bieżącym faktycznie może pomóc opóźniającym się z płatnościami odbiorcom i uzależnionym od ich terminowości dostawcom, ale nie tylko. Prowadzenie małego biznesu wiąże się przecież z koniecznością terminowego regulowania płatności w ZUS czy US, co również może być przyczyną utraty płynności finansowej firmy. Trudną do przecenienia zaletą overdraftu jest jego stosunkowo duża dostępność. Oczywiście zgoda banku uzależniona jest od posiadania zdolności kredytowej oraz dobrej kondycji finansowej przedsiębiorstwa. Niemniej jednak nie jest to np. kredyt zarezerwowany dla klientów z długą historią korzystania z usług danej instytucji finansowej. Mogą z niego skorzystać praktycznie wszystkie firmy o stabilnych w długim okresie przychodach.
Podczas przyznawania kredytu banki biorą pod uwagę przede wszystkim wpływy na rachunek firmowy klienta. Zwykle od wielkości finansowania zależy, jak bardzo go prześwietlają. Dużą zaletą tej formy kredytowania jest fakt, że pieniądze mogą być przeznaczone na bieżącą działalność firmy, bez konieczności precyzyjnego określania przedmiotu finansowania czy przedstawiania dokumentów potwierdzających konkretny zakup. Ponadto overdraft daje możliwość wielokrotnego zadłużania się do kwoty przyznanego limitu w całym okresie kredytowania. Z kolei bieżące wpływy na rachunek firmowy zmniejszają aktualne saldo zadłużenia, a co za tym idzie podstawę do naliczania odsetek.
Konieczne stałe przychody
Z tego typu kredytu, oferowanego przez BNP Paribas Bank SA, skorzystał pan Wiesław Latuszek, właściciel wydawnictwa Medycyna Praktyczna. To największe profesjonalne wydawnictwo medyczne w Polsce, którego aktywność obejmuje między innymi czasopisma, książki, kursy i konferencje, internet dla lekarzy, internet dla pacjentów, multimedia, aplikacje mobilne, oprogramowanie dla gabinetów lekarskich. Niezależne badania od kilku lat wskazują, że 98 proc. lekarzy podejmuje decyzje diagnostyczne i terapeutyczne z wykorzystaniem ich publikacji.
— Kredyt w rachunku bieżącym w BNP Paribas to bardzo wygodna forma kredytu, ponieważ pozwala elastycznie korzystać z linii kredytowej w zmienny sposób, w zależności od aktualnych potrzeb — mówi Wiesław Latuszek, dyrektor wydawnictwa.
— Zdecydowaliśmy się na ofertę akurat tego banku, ponieważ nasza współpraca z BNP Paribas opiera się przede wszystkim na wypracowanym przez lata zaufaniu. My jesteśmy wiarygodni dla naszego banku, ale przede wszystkim my mamy zaufanie do osób, które z nami pracują. Kiedyś potrzebowaliśmy w krótkim czasie gwarancji kredytowej niezbędnej dla realizacji projektu unijnego. Przedstawiciel banku szczerze i otwarcie poinformował nas, że uzyskanie zgody może potrwać dłużej, i zasugerował szukanie innej oferty. To było trudne, ale uczciwe postawienie sprawy. Po roku byliśmy już w banku z powrotem. Rzetelna informacja to w sprawach finansów wartość najważniejsza. Dlatego nasza współpraca z bankiem trwa już ponad 20 lat — dodaje Wiesław Latuszek.
Jak wspomniano, overdraft dostępny jest dla klientów o przychodach stałych, choć już niekoniecznie regularnych, jak w przypadku firm, których produkt jest np. w całości lub w części sezonowy. Z podobną sytuacją mamy do czynienia w Medycynie Praktycznej.
— Ponieważ nasze przychody i koszty mają charakter nieregularny, kredyt poprawia naszą płynność. Można go porównać do trochę większej karty kredytowej, która pozwala bardziej elastycznie zarządzać domowym budżetem. Wykorzystujemy go na przykład, kiedy chcemy pokryć koszty druku książki, która będzie sprzedawana przez cały rok, w okresie wakacji, kiedy mamy niższe przychody, w wielu sytuacjach, kiedy dostęp do środków pieniężnych potrzebny jest natychmiast — tłumaczy Wiesław Latuszek.
Polska jest to 10 lat — a klient załatwia większość formalności tylko raz. Jeżeli sytuacja finansowa kredytobiorcy nie ulegnie pogorszeniu i będzie wywiązywał się on z warunków umowy, finansowanie będzie odnawiane automatycznie, co 12 miesięcy. Mimo spowolnienia gospodarczego, banki nie zaostrzyły kryteriów przyznawania tego typu kredytów. Oczywiście, im większy kredyt, tym dokładniejsze sprawdzanie klienta i szukanie lepszych zabezpieczeń. Jednak zdaniem ekspertów, mniejsza liczba kredytów w czasach spowolnienia gospodarczego wynika głównie z tego, że coraz więcej firm traci zdolność do spłaty zobowiązań. Wymagania stawiane im przez instytucje finansowe, w tym BNP Paribas Bank Polska, się nie zmieniają.
OKIEM EKSPERTA
Kredyt prosty i uniwersalny
PAWEŁ SMAGA
zastępca dyrektora regionu ds. MŚP w BNP Paribas Banku Polska
Kredyt w rachunku bieżącym, tzw. overdraft, jest chyba najbardziej popularnym produktem kredytowym w ofercie banków. Jego największą zaletą jest prosty sposób wykorzystania — funkcjonuje na zasadzie udostępnionego limitu do rachunku podstawowego, a uruchomienie środków z kredytu następuje automatycznie, w zasadzie niezauważalnie dla firmy, w momencie przekroczenia wykorzystania posiadanej w danym momencie na koncie kwoty. Poza technicznie łatwą dostępnością, niewątpliwą zaletą tej formy kredytowania jest przeznaczenie — ogólnie bieżąca działalność, tj. wszystkie bieżące wydatki firmy, których nie trzeba przed bankiem dokumentować. Z punktu widzenia przedsiębiorcy, ważna jest również optymalizacja kosztów kredytu wynikająca z faktu, iż każdy bieżący wpływ na rachunek zmniejsza jego kwotę, a co za tym idzie podstawę do naliczania odsetek.
Z overdraftu skorzystać mogą praktycznie wszystkie firmy, których przychody charakteryzują się dającą się określić regularnością i stałością. Jest to istotne, gdyż wysokość przyznawanej kwoty limitu uzależniana jest od wielkości przychodów i w konsekwencji wpływów na rachunek. Równocześnie jednym z kluczowych warunków udostępnienia i utrzymania limitu w rachunku bieżącym jest zobowiązanie kredytobiorcy do przeprowadzania obrotów w określonej wysokości przez rachunek w banku kredytującym.
Kredyt w rachunku bieżącym staje się szczególnie cenioną formą finansowania w okresie spowolnienia gospodarczego. Z jednej strony umożliwia regulowanie płynnością przedsiębiorstwa w sytuacji opóźniających się spływów należności, z drugiej daje szanse do uzyskania lepszej pozycji przetargowej, wykorzystania tzw. okazji rynkowych, np. podczas negocjowania warunków cenowych dostaw towarów, w zamian za płatność z góry można otrzymać atrakcyjny rabat. W ostatnim czasie można zaobserwować zwiększone zapotrzebowanie na kredyt w rachunku bieżącym — jest to naturalna reakcja ze strony rynku w czasie nadchodzącej dekoniunktury, kiedy równocześnie spada zainteresowanie kredytami inwestycyjnymi. Wynika to z koncentracji przedsiębiorców na utrzymaniu bieżącej działalności i zachowaniu płynności, często kosztem odłożenia w czasie planowanych inwestycji rozwojowych.
Oczywiście przyznanie kredytu uzależnione jest od posiadania zdolności kredytowej oraz prawidłowej kondycji finansowej. Zasadniczo jednak overdraft to kredyt, który stosunkowo łatwo uzyskać. Rolą banku jest właściwe dopasowanie do indywidualnej sytuacji kredytobiorcy parametrów kredytu, takich jak kwota, okres udostępnienia, zobowiązania umowne, zabezpieczenia, tak aby udzielone finansowanie stanowiło wsparcie dla firmy i przynosiło wymierne korzyści ekonomiczne.