MF dokręca śrubę, łamiąc konstytucję

opublikowano: 23-07-2013, 00:00

Ponad 20 najważniejszych pomysłów resortu finansów może być niezgodnych z ustawą zasadniczą — wynika z analizy rządowych prawników

Przedstawiony przez Ministerstwo Finansów (MF) projekt założeń nowelizacji ordynacji podatkowej jest nafaszerowany propozycjami, które mogą być na bakier z konstytucją. Takie ostrzeżenie płynie z Rządowego Centrum Legislacji (RCL). Na 150 zmian zawartych w projekcie rządowi prawnicy mają konstytucyjne wątpliwości co najmniej wobec 21 — i to najważniejszych z punktu widzenia fiskusa. Eksperci przypominają, że dla osiągnięcia celów fiskalnych MF nie może stawiać się ponad najważniejszym polskim aktem prawnym, chroniącym prawa i wolności obywatelskie.

— Zadaniem RCL jest stanie na straży zgodności projektów rządowych z zasadami demokratycznego porządku prawnego. Konstytucja obowiązuje nie tylko obywateli, ale także organy państwa. Ministerstwo Finansów nie może lekceważyć tego typu zastrzeżeń, powinno je wziąć pod uwagę i wycofać się z konstytucyjnie kwestionowanych propozycji. Ich forsowanie i uchwalenie przez parlament rodzi poważne ryzyko, że pojawią się skargi do Trybunału Konstytucyjnego (TK). Ucierpi na tym wizerunek całego rządu — mówi prof. Piotr Winczorek, konstytucjonalista z Uniwersytetu Warszawskiego. Na razie nie wiadomo, jak resort ustosunkuje się do krytyki ze strony prawników rządu.

— Uwagi RCL są przedmiotem analizy — stwierdza Wiesława Dróżdż, rzeczniczka MF.

Jak karać, to podwójnie

Celem obszernej nowelizacji ordynacji podatkowej (jest na etapie konsultacji międzyresortowych) ma być uszczelnienie systemu podatkowego. Najdalej idącą propozycją jest wprowadzenie tzw. klauzuli obejścia prawa. Fiskus chciałby kwestionować legalne sposoby obniżania opodatkowania, a w dodatku nakładać 30-procentową sankcję liczoną od oszczędzonego podatku. MF już raz próbowało wdrożyć takie regulacje. Zablokował je TK. Teraz ponawia próbę, twierdząc, że nowe propozycje respektują uwagi trybunału. Prawnicy RCL są odmiennego zdania.

— Proponowane rozwiązania, zakładające negatywne konsekwencje dla podatnika podejmującego legalne czynności służące optymalizacji obciążeń, nie respektują zasady zaufania do państwa w sferze obowiązków podatkowych. Tym samym projekt nie wykonuje wyroku TK — uważa Jacek Krawczyk, wiceprezes RCL.

Podkreśla, że niedopuszczalne jest wprowadzenie dodatkowej sankcji 30 proc. w świetle zasady sprawiedliwości społecznej oraz zasady demokratycznego państwa prawnego.

— Wprowadzenie proponowanego rozwiązania spowoduje podwójne ukaranie podatnika. Musiałby on bowiem uiścić należny podatek, a także ponieść stosowne sankcje karne — zauważa wiceprezes RCL.

Nieobecni nie mają racji

Kolejnym uprawnieniem, którego chce fiskus, jest swobodne określanie w rozporządzeniu zasad naliczania odsetek za zwłokę od zaległości podatkowych. RCL mówi „weto”.

— To materia ustawowa i uregulowanie jej w rozporządzeniu nie jest możliwe. Naruszałoby to art. 92 Konstytucji RP — zauważa Jacek Krawczyk. MF chciałoby również poszerzyć listę przypadków, w których ulega zawieszeniu bieg terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych (by mieć więcej czasu na prowadzenie spraw podatkowych).

— Ustawodawca powinien uwzględniać nie tylko normy związane z władztwem finansowym państwa, ale także wartości służące respektowaniu praw podatników podejmujących decyzje gospodarcze w zaufaniu do państwa i prawa. Opieszałość organów podatkowych nie może prowadzić do zniesienia skutków instytucji przedawnienia — twierdzi wiceszef RCL.

Skarbówka marzy o możliwości wszczynania postępowań wobec osób nieobecnych, w każdym przypadku, a nie tylko dla dokonania czynności niecierpiących zwłoki. Ta propozycja łamie aż 5 zasad konstytucyjnych.

— Narusza zasadę zaufania do państwa oraz demokratycznego państwa prawnego, wynikające z art. 2 Konstytucji RP, a ponadto narusza art. 31 ust. 3 Konstytucji poprzez nieproporcjonalność ograniczenia prawa podatnika do celu, któremu ma służyć. Umożliwi nie tylko przeprowadzanie postępowania podatkowego bez udziału i wiedzy podatnika, ale także prowadzenie postępowania egzekucyjnego. To może czynić uzasadnionym zarzut naruszania art. 21 ust. 1 i art. 64 ust. 2 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP — wylicza Jacek Krawczyk.

— Bardzo dobrze, że RCL alarmuje. Ten projekt nie ma żadnej koncepcji poza siłowym uszczelnianiem systemu. Jest tak zainfekowany błędnymi propozycjami, że MF powinno się z niego wycofać — uważa prof. Witold Modzelewski, były wiceminister finansów.

© ℗
Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych” i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.

Podpis: Jarosław Królak

Polecane

Inspiracje Pulsu Biznesu