Miliardy popłynęły, efektów może zabraknąć

opublikowano: 17-02-2021, 17:54

Cele ambitne, ale przełomowych technologii mogą nie przynieść – NIK punktuje błędy w programach finansowania innowacji NCBR.

Najwyższa Izba Kontroli (NIK) krytycznie odniosła się do realizacji strategicznych programów badań naukowych i prac rozwojowych Narodowego Centrum Badań i Rozwoju (NCBR). Kontrola dotyczyła programów o łącznej wartości 2,3 mld zł.

Wnioski z kontroli

Po raz kolejny już (podtrzymanie opinii z 2017 r.) NIK zwróciła uwagę na założenia StrategMedu, skoncentrowanego na profilaktyce i leczeniu chorób cywilizacyjnych. W opinii instytucji kontrolującej wyznaczone w programie wskaźniki i cele dotyczące „zasadniczego postępu w zwalczaniu chorób cywilizacyjnych oraz medycyny regeneracyjnej” mogą się okazać wręcz niemożliwe do zrealizowania, ponieważ... zostały nieprawidłowo wyznaczone. Rozwiązania finansowane w ramach programu cechuje ponadto niska innowacyjność.

Programom TechMatStrateg („Społeczny i gospodarczy rozwój Polski w warunkach globalizujących się rynków”) i BioStrateg („Środowisko naturalne, rolnictwo i leśnictwo”) NIK zarzuca zaś, że nie określono w nich „wszystkich wymaganych ryzyk”. Ponadto, na razie w BioStrategu nie wyłoniono żadnej przełomowej technologii.

W przypadku tychże programów, a także programu GospoStrateg, NCBR naruszyło przepisy prawa i „mogło ograniczyć obiektywizm działań dotyczących programów strategicznych” poprzez powierzenie niektórych zadań związanych z finansowaniem i zarządzaniem spółce NCBR+. Według NIK jest to ustawowe zadanie samego NCBR.

W stronę NCBR popłynęły także zarzuty dotyczące powoływania koordynatorów programów „bez przeprowadzenia otwartego konkursu“, działanie centrum ponadto „dopuszczało do konfliktu interesów poprzez niewyłączenie się członków komitetów sterujących z udziału w ocenie merytorycznej projektów i ich zmian” – czytamy w pokontrolnym komunikacie NIK.

W przypadku programu GospoStrateg „trzykrotnie wprowadzano zmiany w regulaminie konkursu, czterokrotnie przedłużano termin rekrutacji, usunięto prawidłowo złożone wnioski z systemu”. Dodatkowo, jak twierdzi NIK, „niezgodnie z ustawą o NCBR przyznano dofinansowanie w wysokości 4,84 mln zł”.

NIK podkreśla, że pełna ewaluacja programów będzie możliwa po pięciu latach od zakończenia ich realizacji. Niemniej jednak roczne sprawozdania opierają się na niezweryfikowanych deklaracjach wykonawców.

Argumentacja NCBR

W odpowiedzi na przesłane przez redakcję „PB” zapytania, centrum prasowe NCBR poinformowało, że “odniosło się do przedstawionych wniosków, formułując wobec nich szereg zastrzeżeń, popartych argumentacją prawną, wskazującą na zgodne z przepisami prawa działania, zwłaszcza w zakresie zlecania usług wsparcia podmiotom zewnętrznym“. NCBR poinformowało ponadto, że ”NIK odrzuciła większość zastrzeżeń NCBR, częściowo uwzględniając argumentację w wybranych obszarach“.

„Podtrzymując stanowisko w sprawie wniosków pokontrolnych, a także w obliczu braku kolejnych środków odwoławczych, NCBR przekazało NIK szczegółowe informacje o sposobie wykorzystania uwag i wykonania wniosków pokontrolnych oraz o działaniach służących utrzymaniu najwyższych standardów w przygotowywaniu wszystkich inicjatyw, w tym strategicznych programów badań naukowych i prac rozwojowych oraz konkursów” - informuje buro prasowe NCBR.

© ℗
Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych” i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.

Polecane