Największy bank II RP

Dzięki współpracy portalu Puls Historii i Stowarzyszenia Kolekcjonerów Historycznych Papierów Wartościowych mamy przyjemność przedstawić historię emitenta - słynnego Banku Gospodarstwa Krajowego - oraz jego papierów wartościowych.

W okresie międzywojennym kluczowym bankiem wspierającym rozwój gospodarki poprzez jej finansowanie, a przede wszystkim realizującym politykę Państwa wobec przemysłu był Bank Gospodarstwa Krajowego. Powstanie banku było następstwem ustabilizowania sytuacji po reformie walutowej Władysława Grabskiego (kapitały funkcjonujących banków w następstwie inflacji znacząco się zmniejszyły) i decyzji o silniejszym zaangażowaniu Państwa na rynku kredytowym. Utworzenie Banku Gospodarstwa Krajowego było poprzedzone dyskusją odbytą na posiedzeniu Rady Ministrów w dniu 16 kwietnia 1924 roku, natomiast rozporządzenie Prezydenta RP o połączeniu państwowych instytucji kredytowych w Bank Gospodarstwa Krajowego ukazało się 17 kwietnia 1924 roku (sic!, to nazywa się tempo prac). Powstał on z połączenia Polskiego Banku Krajowego (dawniej Bank Krajowy Królestwa Galicyi i Lodomeryi w W. Ks. Krakowskiem – „centralny bank” na terenie Galicji), Państwowego Banku Odbudowy oraz Zakładu Kredytowego Miast Małopolskich.

Obligacja o wartości 1000 zł. Warto zwrócić uwagę na piękną ornamentykę w stylu art deco.
Wyświetl galerię [1/5]

Obligacja o wartości 1000 zł. Warto zwrócić uwagę na piękną ornamentykę w stylu art deco.

SKHPW

Bank Gospodarstwa Krajowego znany jest przede wszystkim ze swojego silnego angażowania się w finansowanie instytucji kluczowych z punktu widzenia interesów Państwa. Jednakże w pierwszym okresie jego funkcjonowania wewnątrz banku toczyły się spory o rolę i zadania banku. Tuż po powstaniu kontynuował bowiem politykę swojego największego poprzednika, czyli Polskiego Banku Krajowego finansując także działalność osób i podmiotów niepublicznych. Stanowisko banku odnośnie finansowania osób prywatnych zmieniało się w okresie do 1927 roku, ale o zdecydowanym odejściu od takiej praktyki możemy mówić od momentu, gdy na czele banku stanął gen. Roman Górecki (nota bene, jest to jedyny przypadek, aby prezesem polskiego banku został generał). Funkcję swoją pełnił do 1939 roku i w tym czasie bank odszedł od kredytowania osób prywatnych, a stopniowo zwiększał swój udział w finansowaniu podmiotów komunalnych oraz wspierał etatystyczną politykę Państwa. Szczególnie intensywnie zaczął angażować się w projekty o istotnym znaczeniu z punktu widzenia obronności Państwa. Wiele z tych projektów związane było z ratowaniem przedsiębiorstw zagrożonych upadłością. 

Interesujące, że przedsiębiorstwa wymagające dofinansowania często jednocześnie przyczyniały się do zwiększania kapitałów własnych Banku Gospodarstwa Krajowego, gdyż ich akcje były przekazywane przez Skarb Państwa do banku na podwyższenie tychże. W ten sposób pod skrzydła banku trafiły takie przedsiębiorstwa jak Spółka Akcyjna Soli Potasowych (właściciel największych złóż soli potasowych w Stebniku i Kałuszu), Towarzystwo Starachowickich Zakładów Górniczych S.A., Zakłady Mechaniczne „Ursus” S.A., czy „Azot” S.A. (zakłady azotowe w Jaworznie, w których odbudowie po I wojnie światowej brał udział prezydent Ignacy Mościcki). 

Kapitał zakładowy Banku Gospodarstwa Krajowego czynił z tego banku największą instytucję kredytową w kraju, gdyż osiągnął wartość 150 mln złotych i przejściowo tylko dorównał mu pod tym względem Bank Polski S.A. (bank emisyjny), którego jednak kapitały przed 1939 rokiem zostały zmniejszone do 100 mln złotych.

© ℗
Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych” i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.

Podpis: Marcin Dobrowolski, SKHPW

Być może zainteresuje Cię też:

Polecane

Inspiracje Pulsu Biznesu

Puls Biznesu

Puls Historii / Największy bank II RP