Nowe zasady dotyczące przedawnienia roszczeń

MICHAŁ SOWA, radca prawny, Kancelaria AXELO
22-02-2018, 22:00

Sejm pracuje obecnie nad projektem ustawy z 31 maja 2017 r. o zmianie ustawy — Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw, który w istotny sposób zmienia przyjęte dotychczas zasady przedawnienia roszczeń. Co to oznacza dla uczestników obrotu gospodarczego?

Na czym polega przedawnienie? Instytucja przedawnienia zapewnia ochronę dłużnika przed wierzycielem, który w odpowiednim czasie nie podejmie działań mających na celu wyegzekwowanie długu, a ponadto sprzyja stabilizacji stosunków cywilnoprawnych poprzez eliminowanie stanu niepewności, który powstaje, gdy wierzyciel przez długi czas nie korzysta z uprawnień względem dłużnika. Po upływie terminu przedawnienia dłużnik może uchylić się od spełnienia roszczenia, chyba że zrzeka się korzystania z zarzutu przedawnienia.

Co istotne, takie roszczenie nie wygasa, ale staje się tzw. zobowiązaniem naturalnym, którego spełnienie zależy wyłącznie od woli dłużnika. Jakie są obowiązujące terminy? Ogólny termin przedawnienia wynosi 10 lat, a dla roszczeń o świadczenia okresowe i roszczeń związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej — 3 lata. Wiele przepisów szczególnych wskazuje odrębne od wyżej wymienionych terminy przedawnienia, np. roszczenia z tytułu sprzedaży dokonanej w zakresie działalności przedsiębiorstwa sprzedawcy przedawniają się z upływem 2 lat.

Rewolucyjną zmianą będzie brak możliwości domagania się zaspokojenia roszczenia po upływie terminu przedawnienia. Podkreślić należy, że dotyczy to wyłącznie stosunków gospodarczych

między firmą a konsumentem i ma za zadanie zapewnienie konsumentowi — jako słabszej stronie stosunku prawnego — niezbędnej ochrony. Nie będzie on zatem musiał w toku procesu sądowego podnosić i udowadniać zarzutu przedawnienia roszczenia. Wraz z upływem terminu przedawnienia roszczenie z mocy prawa przekształci się w zobowiązanie naturalne. Wniesienie przez wierzyciela pozwu obejmującego takie roszczenie będzie skutkowało jego oddaleniem przez sąd.

To na wierzycielu spoczywać będzie ciężar udowodnienia, że roszczenie nie jest przedawnione, a okoliczność tę sąd badać będzie z urzędu. Ustawodawca złagodził nieco opisany wyżej reżim, wprowadzając przepis, na podstawie którego sąd w wyjątkowych przypadkach może nie uwzględnić upływu terminu przedawnienia roszczenia przysługującego przeciwko konsumentowi, jeżeli przemawiają za tym względy słuszności. Co ważne, skróceniu

ulegną terminy przedawnienia roszczeń. Ogólny 10-letni termin przedawnienia ulegnie skróceniu do lat 6. Identycznemu skróceniu ulegnie termin przedawnienia roszczeń stwierdzonych tytułem wykonawczym (wyrokiem, nakazem zapłaty) lub ugodą sądową. Wymusi to na wierzycielach szybsze niż dotychczas wszczynanie procesów sądowych i egzekucyjnych.

Problematyczne dla przedsiębiorców mogą okazać się przepisy wprowadzające nowe regulacje. Trwające w dniu wejścia w życie ustawy postępowania przeciw konsumentom dotyczące roszczeń przedawnionych, w których toku nie podniesiono zarzutu przedawnienia, podlegać będą nowym przepisom. To oznacza, że w takich sprawach sądy będą oddalać powództwa. Istotna jest zatem wzmożona aktywność wierzycieli w celu jak najszybszego zakończenia takich spraw i uzyskania tytułu do egzekucji.

© ℗
Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych” i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.

Podpis: MICHAŁ SOWA, radca prawny, Kancelaria AXELO

Polecane

Inspiracje Pulsu Biznesu

Puls Biznesu

Puls Firmy / Nowe zasady dotyczące przedawnienia roszczeń