4 stycznia 2002 r. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, że urzędy państwowe nie mają obowiązku informowania i pouczania przedsiębiorców o zmianach prawa.
Ten wyrok NSA potwierdza zasadę, że nieznajomość prawa szkodzi. Przekonała się o tym jedna z małopolskich kopalni. Uznając, że urzędy państwowe nie są zobowiązane do pouczania przedsiębiorców o zmieniających się przepisach prawnych, NSA rozwiał dotychczasowe niejasności w relacjach firm z urzędnikami.
Zdaniem sądu, przedsiębiorcy powinni samodzielnie śledzić zmiany prawa, w szczególności regulacji mających wpływ na ich działalność. Urzędy nie muszą z własnej inicjatywy informować firm o fakcie nowelizacji przepisów.
Ukarana ignorancja
Skutki nieznajomości prawa odczuła na własnej skórze jedna z małopolskich kopalń. Dopuszczalny poziom emisji hałasu dla tej kopalni był ustalony przez Urząd Wojewódzki w Krakowie. Jednak zmieniły się przepisy w tym zakresie. Mimo że zmiana była korzystniejsza dla kopalni, to jej władze to przeoczyły i nie wystąpiły do UW o korektę dotychczasowego poziomu emisji hałasu.
Nowe przepisy potencjalnie umożliwiały więc kopalni uzyskanie wyższego poziomu emisji hałasu. Jednak nie wystąpiła ona do UW o korektę i emitowała hałas na poziomie niższym od wynikającego z nowych przepisów, ale wyższym od dotychczasowego, dozwolonego pułapu.
Do kopalni weszła kontrola Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska. Jej skutkiem było nałożenie na kopalnię tzw. dobowej kary pieniężnej. WIOŚ uznał, że nastąpiło przekroczenie dopuszczalnego poziomu emisji hałasu, wyznaczonego decyzją UW w Krakowie. Kopalnia zaskarżyła decyzję WIOŚ o nałożeniu kary do Głównego Inspektora Ochrony Środowiska.
Mądrość po szkodzie
Przedstawiciele kopalni domagali się uchylenia decyzji o karze argumentując, że WIOŚ powinien poinformować o zmianie regulacji prawnych. Niestety GIOŚ był innego zdania. Nałożenie kary pieniężnej uznał za zasadne. Kopalnia odwołała się do NSA. Jednak sąd stanął po stronie urzędników.
— Urzędy państwowe nie mają obowiązku pouczania przedsiębiorców o zmieniających się przepisach prawnych. Przedsiębiorcy powinni o taką wiedzę sami zadbać, gdyż leży to w ich interesie. Zadaniem WIOŚ jest chronienie przyrody, a nie odpowiedzialność za prawne niedoinformowanie przedsiębiorcy — mówi Bożena Walentynowicz, sędzia NSA.