"P"

Urszula Chojnacka, Katarzyna Ostrowska, Tadeusz Stasiuk, Łukasz Świerżewski, Beata Tomaszkiewicz, Paweł Zielewski
14-10-2002, 00:00

Pacman Defense

Strategia obrony przed wrogim przejęciem. Polega ona na próbie (rzeczywistej lub pozornej) przejęcia firmy atakującej.

Pakiet socjalny (pakiet gwarancji pracowniczych)

Zwyczajowo przyjęta forma porozumienia między inwestorem nabywającym akcje lub udziały przedsiębiorstwa a reprezentacją załogi. Porozumienie ma zapewnić bezpieczeństwo socjalne pracowników. Najczęściej spotykane elementy pakietu to m.in. gwarancje zatrudnienia, gwarancje płacowe, udział reprezentacji pracowniczej we władzach spółki.

Pakiet ubezpieczeń

Równoczesne ubezpieczenie kilku różnych ryzyk, z których każde może być asekurowane indywidualnie, w ramach jednej polisy. Towarzystwa łączą produkty w pakiety, by zaoferować bardziej kompleksowe ubezpieczenia, a klienci korzystają, ponieważ składka za pakiet jest niższa niżby wynikało z sumowania cen polis składowych.

Pasek magnetyczny

Czarny pasek na karcie, na którym zapisano wiele danych, m.in. o banku wydawcy, limicie karty itp.

Pasywa

Pozycja w bilansie przedsiębiorstwa pokazująca źródła finansowania jego majątku.

PIN (ang. personal identification number)

Osobisty kod identyfikacyjny znany jedynie posiadaczowi karty. Pozwala zweryfikować posiadacza karty w bankomatach i POS-ach z PIN-padami.

Płynność aktywów

Łatwość, z jaką aktywa przedsiębiorstwa mogą być zamienione na gotówkę. Płynność aktywów ma miejsce wtedy, gdy aktywa występują w postaci walorów pieniężnych lub mogą zostać szybko, przy stosunkowo małych kosztach, zamienione na gotówkę. Aktywa przedsiębiorstwa mają różny stopień płynności, najwyższą płynnością charakteryzują się aktywa pieniężne (gotówka), niektóre lokaty bankowe, bony skarbowe, weksle, czeki, krótkoterminowe papiery wartościowe. Najniższą płynność mają składniki majątku trwałego przedsiębiorstwa.

Podaż pieniądza

Całkowita wartość znajdujących się w obiegu zasobów pieniądza, traktowanego jako środek wymiany. Obejmuje ona wartość gotówki (banknotów i bilonu) znajdującej się w obiegu pozabankowym oraz wkładów bankowych płatnych na każde żądanie. Podaż pieniądza powinna być dostosowana do potrzeb gospodarki — zarówno nadmierna, jak i niedostateczna podaż pieniądza wpływa niekorzystnie na przebieg procesów gospodarczych. Kontrola podaży pieniądza jest zadaniem banku centralnego, realizującego politykę pieniężną państwa.

Podpis elektroniczny

Od października 2002 roku będzie równy prawnie podpisowi odręcznemu. Ogólnie jest to nazwa rozmaitych technik potwierdzania autentyczności dokumentu i tożsamości jego nadawcy, przy wymianie informacji drogą elektroniczną. Podpis elektroniczny musi spełniać te same warunki co podpis zwykły, tzn. powinien być trudny lub niemożliwy do podrobienia, stwarzać możliwość weryfikacji i na trwałe łączyć się z dokumentem. Jest kombinacją np. cyfr i liter, który w przyszłości będzie wstukiwany na klawiaturze przy dokonywaniu operacji bankowych czy transakcji kartą w Internecie.

Podwyższenie kapitału

Następuje w drodze emisji akcji/udziałów spółki kapitałowej. Akcjonariusze lub udziałowcy spółki wnoszą do niej środki finansowe albo inne składniki majątkowe, w zamian za co otrzymują akcje lub udziały z podwyższenia kapitału. Podwyższenie kapitału wpływa na wartość księgową spółki, gdyż zwiększa wartość jej kapitałów własnych.

Poison pill

Strategia obrony przed wrogim przejęciem. Polega ona na podjęciu działań zmierzających do obniżenia wartości i atrakcyjności spółki przejmowanej dla kupującego. Do działań takich należy m.in. nabycie/sprzedaż aktywów czy zmiana struktury finansowania.

PolCard

Polska organizacja oferująca bankom członkowskim różnego typu karty płatnicze PolCard, a także rozliczająca transakcje. PolCard obsługuje największą w naszym kraju sieć terminali POS. Spółka stanowi własność m.in. kilku polskich banków.

Polecenie zapłaty (przelew)

Zlecenie, które klient składa bankowi, by ten obciążył jego rachunek płatnością na rzecz określonego beneficjenta.

Polisa ubezpieczeniowa

Dokument wystawiany przez towarzystwo ubezpieczeniowe, potwierdzający zawarcie umowy ubezpieczenia. Zawiera wszystkie podstawowe dane dotyczące tej umowy, m.in. czas trwania, wysokość składki, nazwisko lub nazwę ubezpieczonego, sumę ubezpieczenia itp.

Polityka pieniężna

Polityka monetarna, część ekonomicznej polityki państwa, obejmująca decyzje dotyczące kształtowania ř podaży pieniądza, w celu dostosowania jej do potrzeb gospodarki. Ponieważ podaż pieniądza uzależniona jest od jego emisji oraz od wartości udzielonych przez banki komercyjne kredytów, sterowanie nią polega na utrzymywaniu określonego, możliwie stabilnego tempa emisji pieniądza oraz regulowaniu aktywności kredytowej banków komercyjnych. Polityka pieniężna może mieć charakter ekspansywny (łagodny) — państwo zwiększa podaż pieniądza w celu pobudzenia popytu globalnego, wzrostu dochodu narodowego i zatrudnienia (powstaje tu jednak realna groźba inflacji), albo restrykcyjny (twardy) — państwo ogranicza podaż pieniądza, dążąc do zmniejszenia nadmiernego popytu i związanego z tym wzrostu cen (ten typ polityki pieniężnej wykorzystywany jest w walce z inflacją).

Poręczenie

Zobowiązanie poręczyciela do spłaty bankowi należności w przypadku, gdyby klient z jakiegoś powodu przestał spłacać kredyt.

Poręczyciel

Zobowiązany wobec wierzyciela do pokrycia płatności dłużnika w razie gdyby ten nie mógł się z nich wywiązać.

Portfel inwestycyjny

Zawiera zbiór dostępnych i przewidzianych ustawą instrumentów inwestycyjnych.

Portfel ubezpieczeniowy

Wszystkie umowy ubezpieczenia obsługiwane w danym okresie przez towarzystwo ubezpieczeniowe.

POS

Terminal służący do autoryzacji transakcji kartami.

Pośrednicy kredytowi

Firmy specjalizujące się w obsłudze różnego rodzaju kredytów — ratalnych, gotówkowych, hipotecznych, celowych — i współpracujące w tym zakresie z bankami.

Powszechne towarzystwo emerytalne (PTE)

Działa jako spółka akcyjna, organ tworzący, reprezentujący wobec osób trzecich i zarządzający otwartym funduszem emerytalnym (odpłatnie). PTE zarządza tylko jednym funduszem, od 2005 roku będzie mieć możliwość utworzenia drugiego funduszu typu B, dla osób przekraczających 50 rok życia.

Pożyczka hipoteczna

W odróżnieniu od kredytu hipotecznego można ją przeznaczyć na inny cel niż budowlany. Zabezpieczeniem jest hipoteka.

Pracownicze towarzystwo emerytalne (PTE)

Organ reprezentujący i zarządzający pracowniczym funduszem emerytalnym (nieodpłatnie).

Pracowniczy fundusz emerytalny (PFE)

Fundusz utworzony przez pracodawcę w ramach pracowniczego programu emerytalnego, gromadzący i lokujący składki opłacone przez uczestników, z przeznaczeniem na ich wypłatę po osiągnięciu przez nich wieku emerytalnego.

Pracowniczy program emerytalny (PPE)

Uruchomiany przez pracodawcę dobrowolny program oszczędnościowy, służący gromadzeniu pieniędzy na emeryturę. Działa w ramach tzw. III filaru. Program taki, wprowadzony na zasadzie porozumienia załogi z pracodawcą i z inicjatywy pracodawcy, może utworzyć jeden lub kilka zakładów, jedna lub kilka branż albo przedsiębiorstwa z jednej gminy czy dzielnicy. Do uruchomienia programu niezbędna jest chęć przystąpienia co najmniej 50 proc. załogi przedsiębiorstwa. Wysokość składki podstawowej nie może przekroczyć 7 proc. podstawy wynagrodzenia, świadczenie nie może być wypłacone przed 60 rokiem życia. Składka może być przekazana w zarządzanie wyspecjalizowanym instytucjom, które uruchamiają specjalne programy III-filarowe, np. towarzystwa ubezpieczeń na życie, towarzystwa ubezpieczeń wzajemnych lub otwartych funduszy inwestycyjnych. PPE to porozumienie, w skład którego wchodzą: zakładowa umowa emerytalna, pracownicza umowa emerytalna, umowa z instytucją inwestującą składki pracowników bądź statut pracowniczego funduszu emerytalnego, określające warunki gospodarowania środkami ze składek pracowników w celu dokonania późniejszych wypłat po osiągnięciu przez nich wieku emerytalnego lub w przypadku uzyskania uprawnień do świadczeń rentowych. Zgromadzone środki lokowane są zgodnie z polityką inwestycyjną funduszu, przy jednoczesnym przestrzeganiu zasady ograniczania ryzyka inwestycyjnego (ustawa o funduszach precyzyjnie określa rodzaj dopuszczonych inwestycji oraz ich procentowe progi). Działalność funduszu jest regulowana przez prawo i podlega ścisłej kontroli Komisji Papierów Wartościowych i Giełd. Dodatkowym zabezpieczeniem jest ustawowa rozdzielność masy majątkowej funduszu inwestycyjnego od majątku towarzystwa, które nim zarządza. W praktyce oznacza to, że składki wpłacane są do funduszu — a nie do towarzystwa. Towarzystwo jest jedynie usługodawcą — zarządza, w zakresie określonym ustawą i statutem funduszu, powierzonymi pieniędzmi. Nad pracowniczymi programami emerytalnymi nadzór sprawuje Komisja Nadzoru Ubezpieczeń i Funduszy Emerytalnych.

Prawo pierwokupu

Prawo obecnych akcjonariuszy lub udziałowców spółki do pierwszeństwa w nabywaniu jej akcji lub udziałów sprzedawanych przez innych akcjonariuszy lub udziałowców.

Prawo poboru

Prawo obecnych akcjonariuszy lub udziałowców spółki do pierwszeństwa w nabywaniu jej akcji lub udziałów przy podwyższeniu kapitału w drodze nowych emisji.

Premia za kontrolę

Opłata, którą właściciel przejmowanej firmy może zażądać od inwestora w zamian za uzyskanie kontroli zarządczej w firmie. Wysokość tej opłaty nie wynika bezpośrednio z wyceny przejmowanego przedsiębiorstwa.

Private equity

Nie mający jeszcze odpowiednika w języku polskim angielski termin oznaczający działalność inwestycyjną na rynku niepublicznym. Przedmiotem inwestycji są spółki prywatne, które jednak przeszły już fazę wstępną i szukają kapitałów na dalszy rozwój. Wysokie zyski funduszy typu private equity biorą się z wyższego ryzyka inwestycyjnego (w porównaniu z rynkiem publicznym).

Private placement

Emisja lub sprzedaż papierów wartościowych w trybie niepublicznym. Potencjalnymi adresatami takiego trybu emisji/sprzedaży papierów wartościowych są inwestorzy kwalifikowani — np. fundusze inwestycyjne typu private equity, venture capital lub inwestorzy branżowi.

Produkt bankowy

Każda usługa oferowana klientowi przez bank.

Promesa

Przyrzeczenie dokonania czynności lub spełnienia świadczenia. Zobowiązanie organu państwa do wydania decyzji po dopełnieniu przez zainteresowanego odpowiednich formalności (np. promesa kredytowa — przyrzeczenie udzielenia kredytu).

Prospekt emisyjny

Dokument udostępniany opinii publicznej przed emisją akcji lub innych instrumentów finansowych. Prospekt zawiera szczegółowe informacje dotyczące sytuacji prawnej i finansowej emitenta. Sporządzany jest i poddawany analizie przez niezależną firmę księgową bądź audytorską. Główną treścią prospektu jest zaprezentowanie informacji o emisji i emitencie.

Prospekt informacyjny

Dokument, którego przygotowanie jest obowiązkiem funduszy inwestycyjnych i emerytalnych. Zawiera statut funduszu oraz wszelkie informacje niezbędne do oceny ryzyka inwestycyjnego.

Prowizja

Określona kwota płacona bankowi przez klienta w zamian za rozpatrzenie wniosku kredytowego i uruchomienie kredytu. Jej wysokość zależy od wiarygodności klienta i stanowi procent wartości kredytu — zwykle 0,5 do 4 proc. Klient płaci ją niezależnie od konieczności spłaty oprocentowania kredytu. Zwykle jest ona jednorazowa i pobierana w momencie uruchomienia kredytu. Szerzej: procentowe wynagrodzenie od wartości za pośrednictwo przy zawieraniu transakcji.

Przedmiot leasingu

Środek trwały, wartość niematerialna i prawna w rozumieniu przepisów o rachunkowości, zgodnie z którymi przedmiotem leasingu może być środek trwały o minimalnej wartości 3500 PLN.

Przejęcie

Nabycie pakietu akcji/udziałów spółki, który zapewnia uzyskanie nad nią kontroli.

Przejęcie przyjazne

Odbywa się przy akceptacji właścicieli i dotychczasowego zarządu spółki. Warunki ostateczne przejęcia przyjaznego są wynikiem uzgodnień zarządów firmy przejmującej i przejmowanej.

Przejęcie wrogie

Przeniesienie własności i kontroli nad spółką następuje wbrew woli jej dotychczasowego zarządu. Wrogie przejęcie następuje najczęściej ze strony dotychczasowych inwestorów mniejszościowych, ale także ze strony firm niezwiązanych dotychczas kapitałowo ze spółką. Często przedmiotem próby wrogiego przejęcia stają się spółki notowane na giełdzie.

Przejęcie wrogie — obrona

Zadaniem firmy w procesie obrony przed wrogim przejęciem jest przygotowanie planu obrony i nadzorowanie jego późniejszej realizacji. Plan obrony — zwykle opracowywany przez wyspecjalizowaną firmę doradczą — zawiera symulację działań, jakie może przedsięwziąć potencjalny raider (podmiot dokonujący wrogiego przejęcia) oraz metody i konkretne działania, jakie powinny zostać wykorzystane dla skutecznej obrony dotychczasowych właścicieli przed wrogim przejęciem. Metody, jakie mają do dyspozycji broniący się przed przejęciem, można podzielić na: prawne, finansowe (inżynieria finansowa) oraz strategiczne (patrz: inkorporacja, podwyższenie kapitału, prawo poboru, wycena metodą DCF).

Przewłaszczenie

Jest formą zabezpieczenia kredytu, polegającą na przeniesieniu na bank określonego majątku.

P/BV

Jeden ze wskaźników używanych przy wycenie spółek. Jego wartość stanowi iloraz wartości rynkowej spółki i wartości księgowej jej kapitałów własnych (P — od price, czyli cena; BV — book value, czyli wartość księgowa).

P/E

Jeden ze wskaźników używanych przy wycenie spółek. Jego wartość stanowi iloraz wartości rynkowej spółki i wartości zysku netto wypracowanego za okres ostatnich 12 miesięcy lub ostatni rok obrachunkowy (P — od price, czyli cena; E — earnings, czyli zyski).

© ℗
Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych” i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.

Podpis: Urszula Chojnacka, Katarzyna Ostrowska, Tadeusz Stasiuk, Łukasz Świerżewski, Beata Tomaszkiewicz, Paweł Zielewski

Polecane

Inspiracje Pulsu Biznesu

Puls Biznesu

/ "P"