Paperless, cashless Poland

opublikowano: 14-02-2016, 22:00

Resorty rozwoju i cyfryzacji chcą stworzyć e-państwo i oddać je e-społeczeństwu. Skorzystają z e-kont i pomocy banków. Zaczną od 500 zł

Wygląda na to, że wniosek o wypłatę 500 zł na drugie dziecko będzie można złożyć poprzez internetowy system transakcyjny swojego banku. Docelowe rozwiązanie ma polegać na tym, że zainteresowany loguje się na stronie ZUS czy samorządu, gdzie wpisuje ID i hasło, którymi zwykle loguje się do konta bankowego, a następnie aplikuje o pieniądze.

— Taką usługę mógłby zaoferować każdy bank, który wymaga obecności klienta w oddziale przy zakładaniu konta — mówi Anna Streżyńska, minister cyfryzacji. Chodzi o to, że bank musi zweryfikować dokumenty wnioskodawcy i odebrać podpisaną umowę. Ktoś, kto rachunek otworzył przelewem, nie będzie mógł złożyć zdalnie aplikacji.

Cała koncepcja polega na wykorzystaniu profilu zaufanego klienta banku, przypisanego do konkretnego numeru PESEL i unikatowego ID. Pomysł z wykorzystaniembankowego loginu w dystrybucji 500 zł stanowi tylko część rządowego programu roboczo nazwanego „Paperless, cashless Poland”, nadzorowanego przez ministerstwa rozwoju i cyfryzacji. Cel to budowa cyfrowej i bezgotówkowej gospodarki lub, mówiąc inaczej, stworzenie warunków do świadomego i powszechnego korzystania z narzędzi elektronicznych przez społeczeństwo w codziennym życiu.

Obywatel e-państwa będzie mógł wyrobić sobie prawo jazdy, paszport, opłacić ubezpieczenie, czesne, zrobić wpis do KRS, zapisać dziecko do żłobka, nie ruszając się z domu.

Utopia? Niekoniecznie. W kilku krajach na świecie już tak jest. Nasi rozmówcytwierdzą, że pierwsze elementy e-państwa mają być gotowe jeszcze w tym roku. Na realizację całego planu nie wystarczy jednak kadencji obecnego parlamentu.

Przez bank do urzędu

Państwowa informatyzacja w Polsce kojarzy się na razie głównie z błędami, wpadkami, żeby nie powiedzieć korupcją, a projekty cyfryzacji państwa idą jak po grudzie. W tym roku mija 15 lat od uchwalenia ustawy o podpisie elektronicznym, 5 lat od nowelizacji ustawy o informatyzacji i powstania Elektronicznej Platformy Usług Administracji Publicznej.

Pierwsza miała dać obywatelom narzędzie do sygnowania elektronicznych dokumentów, m.in. faktur, druga — ułatwić zdalny dostęp do urzędów. Efekt jest taki, że zaufanych profili w ePUAP jest pół miliona, a podpisów elektronicznych kilkaset tysięcy więcej. Oswajanie społeczeństwa z usługami cyfrowymi znacznie lepiej poszło bankom, które obsługują obecnie 24 mln internetowych kont. Do serwisów internetowej bankowości regularnie loguje się 16 mln osób.

— Mamy olbrzymi potencjał, który można znacznie szerzej wykorzystać, np. do uwierzytelniania w kontaktach z administracją — mówi osoba zaangażowana w rządowy program. Bankowa baza danych rozwiązuje problem niewielkiej liczby podpisów elektronicznych i zaufanych profili, ponieważ dzięki niej na rynek cyfrowy od razu trafi kilkanaście milionów użytkowników z potwierdzoną tożsamością.

W optymistycznym scenariuszu już w tym roku podstawowe sprawy będziemy mogli załatwić zdalnie, korzystając z loginu i hasła do konta. Docelowo program zakłada, że każdy dorosły obywatel będzie miał własną skrzynkę BankMail jednoznacznie powiązaną z jego numerem PESEL lub NIP, służącą do kontaktu z e-światem.

Karta wielofunkcyjna

Realizacja pozostałych celów zajmie więcej czasu. Autorzy programu uważają, że w pierwszej kolejności trzeba zabrać się za następujące obszary: e-sądownictwo, e-ZUS, przyspieszenie ściągalności podatków, e-faktury, minimalizację obrotu bezgotówkowego i krajowy schemat płatniczy. Tu znowu forpocztę zmian stanowią banki, które mogą wykorzystać infrastrukturę i know-how do budowy e-państwa.

Ważnym elementem ma być karta krajowa. Dotychczas mówiło się głównie o jej funkcji płatniczej. Obecnie jest pomyślana jako narzędzie, zawierając w sobie m.in. książeczkę pacjenta (wraz z kartą chorobową i receptami), bilety komunikacji miejskiej, kartę opłat za autostrady, prawo jazdy, legitymację, kartę biblioteczną i wiele innych. Funkcje można mnożyć. Karta nie musi być plastikowa, bo informacje można zapisać np. w aplikacji mobilnej, co znakomicie powiększa jej możliwości. Już 12 banków i Krajowa Izba Rozliczeniowa zgłosiły wstępny akces do projektu krajowego schematu kartowego.

Walka z gotówką

Jest też szansa, że po wielu latach teoretycznych rozważań zabierzemy się na serio za realizację planu eliminowana gotówki z obiegu. Problem i cele zostały już drobiazgowo opisane w raportach przez specjalny zespół roboczy działający od dawna przy NBP. Dotychczas były to postulaty. Teraz rząd zapowiada, że zabierze się za ich realizację. Ma sporą motywację, żeby potraktować sprawę poważnie. Po pierwsze — gotówka kosztuje, po drugie — tuczy szarą strefę.

Nie chodzi tylko o zwiększenie ściągalności podatków, ale upowszechnienie obrotu bezgotówkowego przy obniżeniu kosztów infrastruktury do obsługi płatności elektronicznych. Program odwołuje się do pomysłu fiskalizacji chmurowej, integracji systemu fiskalnego z terminalami płatniczymi czy innymi urządzeniami akceptującymi transakcje bezgotówkowe. Wszędzie tam, gdzie to możliwe, będzie można zapłacić kartą lub aplikacją — w administracji, w urzędach skarbowych itd. Brzmi groźnie dla drobnych usługodawców i handlowców, jednak autorzy programu zakładają, że podatnicy uzyskają dostęp do tanich urządzeń akceptujących.

— Stworzenie centralnej bazy danych pozwoli obniżyć koszt całej infrastruktury płatniczej. Dzięki archiwizacji informacji w chmurze będzie można używać tańszych kas. Możliwość wydawania elektronicznych paragonów sprawi, że nie trzeba będzie kupować drukarek. Kolejna korzyść jest taka, że fiskus, mając rejestr wszystkich transakcji, będzie rozsądniej wysyłał kontrole skarbowe, kierując je tam, gdzie obroty są podejrzane, a nie nachodząc drobnego sklepikarza — mówi przedstawiciel branży rozliczeniowej. Infrastruktura bankowa mogłaby zostać również wykorzystana do zwiększenia obiegu e-faktur w gospodarce.

Zamysł jest taki, żeby płatności trafiały bezpośrednio na rachunek bankowy. Do weryfikacji faktur można też wykorzystać system Krajowej Izby Rozliczeniowej, który poprzez udostępnianie statusów transakcji blokowałby zwroty za faktury nieopłacone.

Zaproszenie dla rynku

Program stworzenia e-państwo został po raz pierwszy zaprezentowany pod koniec stycznia na zamkniętym spotkaniu. Obecnie jest już komitet sterujący, powołano pierwsze zespoły robocze i zarysowano 11 „strumieni” tematycznych obejmujących cyfryzację różnych obszarów, m.in. zdrowia, edukacji, budownictwa, prawa, usług socjalnych, płatności i podatków.

Grupy robocze już działają. Jutro spotyka się zespół specjalistów od obrotu bezgotówkowego. Zamysł autorów jest taki, żeby jak najwięcej pomysłów, koncepcji i rozwiązań dotyczących cyfryzacji państwa pochodziło z rynku. Stąd duże zaangażowanie w prace środowiska bankowego. Do udziału w projekcie będą zapraszani przedstawiciele innych branż.

— Po stronie administracji jest do wykonania duża praca związana z przygotowaniem przyjaznego interfejsu dla e-petentów — mówi jeden z naszych rozmówców. Zadanie nie jest łatwe, bo w administracji centralnej, lokalnej i samorządowej działa ponad 600 różnych platform, które trzeba będzie ujednolicić.

Jak to robią inni:

Dania

Od 2011 r. agencja Ministerstwa Finansów koordynuje prace z zakresu cyfryzacji

Osiągnięcia:

Poczta cyfrowa obowiązkowa w komunikacji z administracją publiczną Cyfrowy podpis, „NemID” „NemKonto” — rachunek bankowy do płatności na rzecz państwa

Estonia

Za cyfryzację odpowiada Ministerstwo Spraw Gospodarczych i Komunikacji

Osiągnięcia:

2000 r. e-Podpis (podpisywanie dokumentów wiążących prawnie przez internet) oraz e-PITy 2002: e-Dowody 2005: i-Wybory, e-Dokumenty 2007: e-Policja 2008: e-Zdrowie 2010: e-Recepty 2014: e-Obywatelstwo

Finlandia

W 2014 r. w Ministerstwie Finansów powstała jednostka odpowiedzialna za rozwój rządowych usług cyfrowych

Osiągnięcia:

Bezpieczna korespondencja cyfrowa za pomocą „Konta obywatela” Cyfrowe skrzynki pocztowe „Netposti” oferowane przez fińską pocztę Jeden portal oferujący dostęp do różnych sektorów rządowych

Korea Południowa

Za cyfryzację odpowiada Biuro Administracji Publicznej w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych

Osiągnięcia:

Centralny portal usług rządowych, znaczne upowszechnienie usługi w kanale mobilnym Cyfrowy budżet i system księgowy integruje rządowe systemy finansowe 51 agencji centralnych, umożliwiając dzielenie się informacją „Smartwork Centre” — umożliwia wykonywanie pracy zdalnej 30 procentom urzędników w niektórych regionach kraju Internetowy Numer Identyfikacji Osobistej (i-PIN), który do 2014 r. zarejestrowało 12 mln osób

Singapur

Za program cyfryzacji odpowiada Ministerstwo Komunikacji

Osiągnięcia:

Portal eCitizen — bramka do usług rządowych Bezpieczna identyfikacja „SingPass” umożliwia dostęp do usług państwa przez internet, powiązana z numerami dowodów osobistych National Environmental Agency: użycie inteligentnych technologii w celu stworzenia i dzielenia się danymi dotyczących np. jakości powietrza, zdrowia publicznego, pogody Skrzynka elektroniczna „OneInbox” do komunikacji z państwem Portal otwartych danych rządowych i portal crowdsourcingowy (eCitizen Ideas!) 9 na 10 obywateli jest zadowolonych z jakości usługi dostępnych w internecie

USA

Za cyfryzację odpowiedzialne są dwie jednostki US Digital Service i 18F. Pierwsza zajmuje się pracami koncepcyjnymi, druga wykonawstwem

Osiągnięcia:

Rządowy portal internetowy usa.gov Aplikacje mobilne dla społeczeństwa, np. SaferBus dotycząca bezpieczeństwa poszczególnych przewoźników Internetowy system weryfikacji zatrudnionych pracowników (umożliwia m.in. sprawdzenia statusu wizowego) Platforma z informacjami o rządowych przetargach

Wielka Brytania

W 2011 r. powstał Government Digital Service jako oddzielne ministerstwo

Osiągnięcia:

Konsolidacja stron rządowych w jednym miejscu: gov.uk Opracowanie ram regulacyjnych G-Cloud 6: program rządowy zachęcający do korzystania z chmury w administracji publicznej Rejestracja wyborcy on-line (5 mln rejestracji rocznie); odnawianie patentów (około 400 tys. rocznie); podania o kredyty studenckie oraz stypendia (1,3 mln wspieranych studentów); roszczenia cywilnoprawne; pełnomocnictwa (około 300 tys. podań rocznie) Ogólnodostępny portal z danymi.

© ℗
Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych” i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.

Podpis: Eugeniusz Twaróg

Polecane

Inspiracje Pulsu Biznesu