Pierwsza giełda rolna w kraju wdrożyła system bezpieczeństwa żywności HACCP.
Wielkopolska Gildia Rolno-Ogrodnicza (WGRO) to pierwszy w Polsce rynek hurtowy, który wdrożył i dodatkowo certyfikował system bezpieczeństwa żywności HACCP (Analiza Zagrożeń i Krytyczny Punkt Kontroli). Wdrożenie jest o tyle ciekawe, że obejmuje nie tylko jedną firmę, ale także współpracujące z nią podmioty.
Minicertyfikaty
— Pod względem merytorycznym projekt wdrożenia HACCP na rynku hurtowym nie różni się niczym od implementacji tego systemu w sklepie typu market. Natomiast problem pojawia się, gdy system jest zarządzany przez jedną spółkę (WGRO), a podmiotami wykonującymi zadania są niezależne firmy — mówi Patryk Grzelak, starszy konsultant departamentu zarządzania poznańskiego Doradztwa Gospodarczego DGA.
W celu rozwiązania tego problemu podpisano więc umowę między hurtownikami a WGRO, z której wynika, że w zakresie HACCP WGRO jest pracodawcą, a firmy handlujące — pracownikami. Oznacza to, że w wyniku wdrożenia każdy hurtownik, który podpisał umowę ma wdrożony i scertyfikowany system HACCP. Takie podejście do wdrażania pozwoliło rozłożyć jego koszty pomiędzy poszczególne podmioty, dzięki czemu zapłaciły one o wiele mniej, niż gdyby każdy z nich samodzielnie opracowywał system.
— Umowę podpisało prawie 90 proc. wszystkich podmiotów zajmujących się obrotem żywnością. Koszty związane z wdrożeniem systemu zostały rozłożone pomiędzy rynek hurtowy i uczestniczących operatorów — mówi Arkadiusz Węgielski, wiceprezes WGRO.
— Ci hurtownicy odróżniają się od pozostałych nie tylko podpisaną umową, ale i wiszącym na widocznym miejscu minicertyfikatem, który otrzymali — dodaje Patryk Grzelak.
Jednak te certyfikaty mają nieco inny termin ważności niż zwykle wydawane (3 lata), zgodnie bowiem z przyjętymi zasadami hurtownicy utracą je nie tylko w przypadku nierealizowania zadań wynikających z systemu HACCP, lecz także wówczas gdy przestaną prowadzić handel na terenie WGRO.
Realizacja projektu
Koncepcję wdrożenia HACCP na WGRO opracowano w zakresie sześciu branż, działalności Gildii związanej z obrotem artykułami spożywczymi oraz administrowaniem rynkiem hurtowym.
— W następnym etapie zorganizowano szkolenia dla operatorów hurtowników, którym przedstawiono zasady funkcjonowania systemu i warunki, jakie muszą jego uczestnicy spełniać — opowiada Arkadiusz Węgielski.
Charakterystyczną cechą projektu była konieczność prowadzenia szkoleń i audytów w trakcie pracy boksów handlowych, czyli od 4.00 do 11.00.
— O ile dla pracowników WGRO i hurtowników były to pory normalnej pracy, o tyle dla konsultantów DGA stanowiły swego rodzaju wyzwanie — śmieje się Patryk Grzelak.
Trzeci etap dotyczył prac nad dokumentacją i przygotowaniem infrastruktury boksów do prawidłowego funkcjonowania systemu HACCP. W procesie tworzenia i publikowania dokumentacji wykorzystano narzędzia informatyczne, co pozwoliło na zminimalizowanie czasu poświęconego na realizację tego etapu projektu.
Następnie odbyły się kolejne szkolenia — tym razem z zakresu opracowanego systemu. Miały na celu nauczenie wszystkich podmiotów oraz pracowników WGRO posługiwania się procedurami i instrukcjami HACCP. Potem stworzony system poddano weryfikacji.
— Weryfikację przeprowadzili zarówno nasi pracownicy jak i zewnętrzni konsultanci — mówi Arkadiusz Węgielski.
Audyt certyfikacyjny potwierdził skuteczność wdrożonego systemu.
Zapanować nad wszystkim
Zdaniem Patryka Grzelaka, w takim projekcie najważniejsze jest przekonanie podmiotów handlujących do odpowiedniego podejścia do wdrożenia oraz zmiana ich mentalności w zakresie higieny i zasad pracy (tworzenie zapisów z przyjęcia, magazynowania wydania towaru i wiele innych).
Z punktu widzenia Arkadiusza Węgielskiego, największym wyzwaniem było zapanowanie nad wszystkimi operatorami i wdrożenie jednolitego systemu dokumentacji uwzględniającego wszystkie branże oraz stworzenie odpowiedniej infrastruktury rynku — najbardziej kosztowna i pracochłonna okazała się modernizacja hali mięsnej.
— Bardzo trudne było także ustalenie standardowego systemu higienicznego dla wszystkich podmiotów. Uważam jednak, że rozwiązanie zastosowane na WGRO w kontekście wdrożenia systemu HACCP na rynku hurtowym jest przedsięwzięciem optymalnym pod względem organizacyjnym i kosztownym — twierdzi Arkadiusz Węgielski.
Na terenie rynku działają także sezonowi producenci rolni, którzy nie wzięli udziału w projekcie.
— W ich przypadku przy- gotowujemy program na wzór EUREPGAP, który przedstawimy, jak sądzę, na przełomie września i października — mówi Arkadiusz Węgielski.