Warszawa (PAP) - Przedstawiamy dziś politykę edukacyjną Unii Europejskiej. Istotne postanowienia w zakresie edukacji pojawiły się dopiero z wejściem w życie Traktatu z Maastricht, czyli od 1 listopada 1993 roku. Wśród zadań Wspólnoty dokument wymienia m.in. przyczynianie się do rozwoju oświaty i szkolenia zawodowego wysokiej jakości, a dotychczasowe zapisy Traktatu zastąpiono nowymi, dotyczącymi edukacji i kształcenia zawodowego.
Traktat Amsterdamski, który wszedł w życie 1 maja 1999 r., wprowadził zapis podkreślający konieczność popierania możliwie najwyższego rozwoju poziomu wiedzy przez szeroki dostęp do oświaty i stałe uaktualnianie wiedzy.
Prawo obywateli do edukacji oraz dostępu do kształcenia zawodowego i ustawicznego potwierdziła Karta Praw Fundamentalnych Unii Europejskiej w art. 14 (Prawo do edukacji) - przyjęta 7 grudnia 2000 r. na szczycie w Nicei. W dokumencie zwrócono także uwagę na prawo do kształcenia dzieci zgodnie z religijnymi, filozoficznymi i pedagogicznymi przekonaniami rodziców, zgodnie z ustawodawstwem krajowym, które określa zasady wykonywania tego prawa.
Unijne działania w zakresie edukacji zmierzają do: rozwoju wymiaru europejskiego w edukacji, zwłaszcza przez nauczanie i upowszechnianie języków państw członkowskich; sprzyjania wymianie studentów i nauczycieli, w tym zachęcając do uznawania dyplomów akademickich; promowania współpracy między placówkami oświatowymi; rozwoju wymiany informacji i doświadczeń w kwestiach wspólnych dla systemów kształcenia państw członkowskich; popierania rozwoju wymiany młodzieży i instruktorów społeczno-oświatowych oraz popierania rozwoju edukacji na odległość.
Dużą wagę przykłada się również do: kształcenia zawodowego poprzez ułatwianie przekwalifikowania; wymiany nauczycieli i uczniów; zwiększanie współpracy między placówkami oświatowymi lub placówkami kształcenia zawodowego i przedsiębiorstwami oraz wymianę informacji i doświadczeń w kwestiach wspólnych dla systemów kształcenia państw członkowskich.
Działania Wspólnoty mają się koncentrować na organizowaniu jak najszerszej współpracy i wymiany doświadczeń, bez ingerencji w krajowe regulacje prawne obowiązujące w zakresie polityki oświatowej poszczególnych państw członkowskich.
W polityce edukacyjnej postulaty te realizowane są przede wszystkim poprzez programy wspólnotowe, takie jak: Sokrates, Leonardo da Vinci i Młodzież. Od 1998 roku uczestniczy w nich także Polska.
Głównym celem Sokratesa jest rozszerzaniem współpracy europejskiej w dziedzinie edukacji. Uczestniczy w nim 29 państw (członkowie UE wraz z terytoriami zamorskimi oraz Lichtenstein, Islandia, Norwegia, państwa Europy Wschodniej i Środkowej, Malta i Cypr).
Program ten składa się z kilku części, najważniejsze z nich to: Comenius - przeznaczony dla przedszkoli, uczniów szkół podstawowych i średnich; Erasmus - obejmuje szkolnictwo wyższe; Gruntvidg - promuje innowacyjne metody kształcenia dorosłych i Lingua - wspierający naukę języków poprzez działania ukierunkowane na utrzymanie i rozwój różnorodności językowej w całej Unii Europejskiej.
Drugi z programów - Leonardo da Vinci - ma służyć efektywnemu przygotowaniu zawodowemu i stworzeniu lepszych szans zatrudnienia absolwentów szkół różnych typów. Program jest przeznaczony dla instytucji i organizacji mających osobowość prawną, zaangażowanych w rozwój kształcenia zawodowego - instytucji szkoleniowych, szkół zawodowych, uczelni, przedsiębiorstw, partnerów społecznych oraz władz publicznych.
Natomiast program Młodzież jest skierowany do młodych ludzi w wieku 15 - 25 lat, uczestniczących w kształceniu pozaszkolnym, czyli edukacji nieformalnej. Jego celem jest przygotowanie młodzieży do aktywnego uczestnictwa w życiu społecznym państw europejskich, rozwijanie ich osobowości oraz zwiększenie udziału młodzieży w życiu społecznym. W ramach programu działają cztery akcje: wymiany międzynarodowe, wolontariat europejski, inicjatywy młodzieżowe oraz działania wspierające.