W poprzednich dwóch latach deweloperzy ograniczyli aktywność, podobnie jak przedsiębiorcy wynajmujący biura. Rezultatem był spadek liczby budowanych biurowców i wzrost niewynajętych powierzchni. Dziś, zdaniem ekspertów, sytuacja powoli się poprawia.
Więcej poza centrum
Z najnowszego raportu firmy Colliers International wynika, że ożywienie na biurowym rynku widoczne jest zarówno wśród deweloperów, jak i najemców. Na razie, mimo wzrostu popytu, powierzchnia niewynajętych biur nie spada, a do użytku oddano ich tyle samo co w roku poprzednim. Niestety, do końca 2010 r. nie należy spodziewać się radykalnej poprawy sytuacji, co oznacza, że w 2011 r. nowych biur może być za mało w stosunku do potrzeb. Problem dotyczy całego kraju, w tym również stolicy. W Warszawie, w 2010 r. oddano do użytku zaledwie dziewięć budynków o łącznej powierzchni biurowej 134 tys. mkw. W rezultacie całkowite zasoby biurowe stolicy wynoszą 3,38 mln mkw.
Wśród oddanych ostatnio biurowców są m.in. pierwsza faza kompleksu Poleczki Business Park, a także New City i Crown Square. Dużo nowych inwestycji znajduje się poza centrum miasta. Potwierdza to raport firmy Coliers, z którego wynika, że w ciągu pierwszych sześciu miesięcy 2010 r. wynajęto 223 tys. mkw., z czego ponad 60 proc. poza centrum.
Pod względem rodzaju zawartych transakcji przeważały renegocjacje i przedłużenie umów, które stanowiły ponad 36 proc. Do największych należała: renegocjacja przez firmę Orange umowy najmu 17,4 tys. mkw. w budynku Renaissance Tower. Prawie 12,5 tys. mkw. wynajęło PZU w kompleksie Empark, a Deutsche Bank przedłużył najem w budynku Focus i powiększył zajmowaną powierzchnię do 10 tys. mkw.
Od początku 2010 r. liczba biurowych pustostanów w Warszawie rośnie. Blisko 8 proc. biur w stolicy nie ma najemców. Najgorzej sytuacja przestawia się w biurowcach zlokalizowanych w południowej części Warszawy, gdzie odsetek pustostanów sięga 17 proc.
Co na to eksperci? Zdaniem Colliers jeszcze w tym roku sytuacja będzie sprzyjać najemcom. Za to w przyszłym z powodu niewystarczającej liczby nowych powierzchni zmieni się na korzyść wynajmujących, czyli właścicieli biurowców.
Będzie to skutek wzrostu popytu na powierzchnie biurowe i małej liczby nowych inwestycji. W tym roku w Warszawie przybędzie tylko 52 tys. mkw. nowych biur, a w przyszłym roku deweloperzy ukończą 237 tys. mkw. W trakcie budowy są biurowce, których łączna powierzchnia wynosi około 69 tys. mkw.
Deweloperzy aktywniejsi
Zdaniem Colliers ożywienie obserwuje się również poza stolicą. Według ekspertów zainteresowanie wynajmem biur wzrosło w większości miast. Za to podaż jest na podobnym poziomie, jak rok temu.
Pomimo oznak ożywienia deweloperzy ostrożnie podchodzą do nowych projektów, a rozpoczęcie prac uzależniają od podpisania umów przedwstępnych. Oznaką poprawy sytuacji jest jednak pojawienie się pierwszych projektów spekulacyjnych. Ich budowa ruszyła m.in. we Wrocławiu i w Trójmieście.
W pierwszej połowie tego roku w stolicach regionów pojawiło się 120 tys. mkw. nowych biur. Poza Warszawą znajduje się łącznie 1,4 mln mkw. powierzchni biurowej.
Najwięcej, bo przeszło 30 proc. nowych obiektów przybyło w Katowicach, gdzie oddano do użytku biurowce Francuska Office Center i Katowice Business Point. Na drugim miejscu jest Kraków, gdzie wybudowano blisko 26 proc. wszystkich nowych biur w kraju. Na kolejnych miejscach znajdują się Łódź i Wrocław.
W pierwszym półroczu w Łodzi oddano m.in. pierwszy etap kompleksu University Business Park o powierzchni ponad 18 tys. mkw. Z kolei w stolicy Dolnego Śląska oddano dwa biurowce w ramach kompleksu Wojdyła Business Park o łącznej powierzchni 17 tys. mkw.
Według analityków Colliers w ciągu najbliższych miesięcy czynsze w regionach raczej nie ulegną zmianie. A w przyszłości? W budowie znajduje się 65 tys. mkw. nowych biur. Ta podaż może okazać się jednak niewystarczająca w stosunku do zapowiadanego przez ekspertów popytu. Na razie więc to najemcy dyktują warunki, ale powoli dobry czas dla nich się kończy.