Prokurent nie idzie do sądu po upadłość

opublikowano: 31-03-2016, 22:00

Kto musi szybko działać, gdy nad spółką wisi bankructwo? Przepisy — mimo zmian — nie są oczywiste dla tych, którym udzielono prokury

Prokurenci są zaniepokojeni. Mimo zmiany prawa upadłościowego nadal spotykają się z niekorzystnymi dla nich wykładniami co do tego, kto powinien kierować do sądu wniosek o upadłość osoby prawnej lub innej jednostki organizacyjnej nie posiadającej osobowości prawnej, ale mającej zdolność prawną. Sami też mają wątpliwości. Prawnicy uspokajają, że to nadinterpretacja niemająca żadnych podstaw.

— Zmiany w prawie upadłościowym wprowadzono m.in. po to, aby nie było już wątpliwości, czy prokurent ma obowiązek złożyć wniosek o upadłość spółki. Taka interpretacja wynika też z założeń do znowelizowanych przepisów — mówi Marcin Chomiuk, radca prawny, partner w Kancelarii Jara Drapała & Partners.
Zobacz więcej

SPEŁNIONE ZAŁOŻENIA:

— Zmiany w prawie upadłościowym wprowadzono m.in. po to, aby nie było już wątpliwości, czy prokurent ma obowiązek złożyć wniosek o upadłość spółki. Taka interpretacja wynika też z założeń do znowelizowanych przepisów — mówi Marcin Chomiuk, radca prawny, partner w Kancelarii Jara Drapała & Partners. ARC

— Nie tylko członkowie zarządów spółek, ale także ich prokurenci są zobowiązani zgłaszać do sądów wnioski o upadłość. Takie pojawiły się ostatnio interpretacje zmian prawa upadłościowego, obowiązujących od tego roku — mówi Marcin Chomiuk, radca prawny, partner w Kancelarii Jara Drapała & Partners.

Co zmieniono w prawie

Przed 2016 r. przepisy zobowiązywały do tego każdego, kto ma prawo reprezentować spółkę sam lub łącznie z innymi osobami. Obecnie, zgodnie z nowym brzmieniem art. 21 ust. 2 prawa upadłościowego, wniosek o ogłoszenie upadłości osób prawnych musi złożyć każdy, kto na podstawie ustawy, umowy spółki lub jej statutu ma prawo do prowadzenia spraw dłużnika i do jego reprezentowania, samodzielnie lub łącznie z innymi osobami. — Tak sformułowany przepis jest rozumiany przez wiele osób w ten sposób, że nakłada on obowiązek zgłoszenia wniosku także na prokurentów. Jednak nie taki był cel tej regulacji. Wprowadzono ją właśnie po to, aby usunąć wcześniejsze wątpliwości co do tego, czy prokurenci są do tego zobowiązani czy nie. Brak tego obowiązku wynika m. in. z tego, że prokurenci nie mają prawa do prowadzenia spraw spółki, ale jedynie uprawnienie do jej reprezentowania. Ponadto taka interpretacja wynika z założeń do ustawy — wyjaśnia Marcin Chomiuk. Jak przypomina, prokura jest szczególnym rodzajem pełnomocnictwa, a prokurent — swego rodzaju pomocnikiem zarządu i może reprezentować spółkę samodzielnie albo z innym prokurentem czy członkiem zarządu. Zależy to od rodzaju prokury. Prokurent ma wgląd w sprawy spółki tylko w takim zakresie, w jakim umożliwi mu to zarząd danej spółki. Nie posiada on ustawowych gwarancji wglądu w sprawy spółki. Dlatego zazwyczaj orientuje się w tym obszarze działalności spółki, którym się zajmuje, np. sprzedażą, marketingiem czy zakupami. Osoba pełniąca taką rolę wręcz nie ma obowiązku zajmowania się wszystkimi sprawami spółki.

Jakie kompetencje…

— Znowelizowane przepisy uprawniają i zobowiązują do złożenia wniosku o upadłość tych, którym przysługuje jednocześnie prawo do prowadzenia i do reprezentacji dłużnika. Sformułowanie „prowadzenia spraw i reprezentacji” nawiązuje wyraźnie do nomenklatury przyjętej w kodeksie spółek handlowych przy określaniu kompetencji zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością i spółki akcyjnej. Istota prokury natomiast została określona w kodeksie cywilnym znacznie węziej, obejmując wyłącznie reprezentację przedsiębiorcy, i to w ograniczonym ustawowo zakresie — podkreśla Marta Juskowiak, prawnik w kancelarii Głowacki i Wspólnicy.

Jej zdaniem, wątpliwości co do powinności prokurentów są nieuzasadnione. Brak kompetencji i obowiązku prokurenta do złożenia wniosku o upadłość przedsiębiorcy jest obecnie bardziej jednoznaczny niż kiedyś. Zwraca przy tym uwagę, że źródłem umocowania prokury jest jednostronna czynność prawna, niewymieniona w przywołanych przez nią przepisach.

— Z jednej strony prokurent formalnie nie posiada uprawnień do kontroli i oceny finansowego stanu spółki, z drugiej jednak niejednokrotnie w rzeczywistości to on zarządza spółką — stwierdza Marta Juskowiak.

…i odpowiedzialność

Z reguły jednak prokurenci nie mają pełnego oglądu spraw spółki, odpowiadają za fragment jej działalności. Stąd duży niepokój o wymagania związane z kierowaniem wniosków o upadłość na drogę sądową. Naruszenie tego obowiązku wiąże się z osobistą odpowiedzialnością.

— Osoby, które są zobowiązane do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości, odpowiadają majątkiem osobistym za szkodę wyrządzoną wierzycielom wskutek niezłożenia wniosku w terminie. Według ustawy, w przypadku dochodzenia od nich odszkodowania istnieje domniemanie, że szkoda obejmuje wysokość niezaspokojonej wierzytelności tego wierzyciela wobec dłużnika — mówi Marcin Chomiuk.

Obrona przed tą odpowiedzialnością jest możliwa. Osoby zobowiązane do wnioskowania o upadłość mogą argumentować, że nie ponoszą winy za niezgłoszenie wniosku w terminie. Jest to jednak bardzo trudne.

— Usprawiedliwieniem może być co najwyżej ciężka choroba, a nie podział obowiązków pomiędzy członkami zarządu, np. że jeden odpowiada za finanse, a drugi za sprzedaż — podkreśla radca prawny z Kancelarii Jara Drapała & Partners. Druga możliwość uwolnienia się od odpowiedzialności to wskazanie, że mimo opóźnienia w złożeniu wniosku wierzyciel nie poniósł szkody. Czyli że pomimo niezgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości we właściwym czasie nie zmniejszył się potencjał majątkowy spółki.

Udzielenie prokury

Prokurentem może być osoba fizyczna mająca pełną zdolność do czynności prawnych. Prokura może być udzielona kilku osobom łącznie (prokura łączna) lub oddzielnie. Prokura musi być sporządzona na piśmie Zgłoszenie o udzieleniu prokury powinno określać jej rodzaj, a w przypadku prokury łącznej także sposób jej wykonywania. Prokura może być w każdym czasie odwołana. Prokura wygasa wskutek wykreślenia przedsiębiorcy z rejestru, ogłoszenia upadłości, otwarcia likwidacji oraz przekształcenia przedsiębiorcy oraz ze śmiercią prokurenta. Udzielenie i wygaśnięcie prokury przedsiębiorca powinien zgłosić do rejestru przedsiębiorców.

30 Najpóźniej tego dnia, licząc od dnia, w którym wystąpiła podstawa do ogłoszenia upadłości, należy zgłosić w sądzie wniosek w tej sprawie.
© ℗
Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych” i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.

Podpis: Iwona Jackowska

Polecane

Inspiracje Pulsu Biznesu