Przybywa ofert dla emerytów

  • Jagoda Fryc
22-05-2012, 00:00

Odwrócona hipoteka to sposób na zwiększenie dochodu na emeryturze. Produkt, choć bardzo popularny za granicą, budzi wiele kontrowersji

Towarzystwo Ubezpieczeniowe (TU) Europa wprowadziło do oferty ubezpieczenie o charakterze odwróconej hipoteki, które ma zapewnić seniorom dożywotnie świadczenie w zamian za prawo do ich domu lub mieszkania.

To kolejne tego typu rozwiązanie na polskim rynku, ale pierwsze w ofercie ubezpieczyciela. Podobne produkty można znaleźć m.in. w Funduszu Hipotecznym Dom oraz Funduszu Hipotecznym Familia.

— Fundusz Pewne Jutro to ubezpieczenie na życie w formie dożywotniej renty, umożliwiające zapłacenie składki poprzez przeniesienie prawa własności mieszkania lub domu na ubezpieczyciela. Unikatowość naszego rozwiązania na polskim rynku polega na tym, że można wskazać uposażonych do świadczenia po śmierci ubezpieczonego — mówi Krzysztof Mędrala, wiceprezes TUnŻ Europa.

Demografia nie sprzyja

Przejście na emeryturę wiąże się ze znacznym obniżeniem dochodów. Jak wynika z danych Polskiej Izby Ubezpieczeń z ubiegłego roku, stopa zastąpienia, czyli relacja pierwszej emerytury do ostatniego wynagrodzenia, wynosi w Polsce ok. 30 proc.

Według szacunków demograficznych za kilkadziesiąt lat emeryci i renciści mogą stanowić w Polsce nawet 30 proc. społeczeństwa. Główny Urząd Statystyczny podaje, że w 2010 r. przeciętny Polak żył 72,1 lat, a Polka 80,6 lat.

Z prognoz GUS wynika, że w 2035 r. aż co piąty Polak będzie miał ponad 65 lat. Średnia długość życia mężczyzn wydłuży się do 77,6 lat, a kobiet do 83,3 lat.

Na skutek starzenia się społeczeństwa i jednocześnie wydłużenia długości życia nadal będzie spadała wysokość emerytury. W takiej sytuacji zapewnienie właściwego poziomu życia staje się dużym wyzwaniem. Jedną z możliwości zwiększenia dochodu na emeryturze są produkty o charakterze odwróconej hipoteki, które mogą powiększyć budżet domowy seniorów nawet od 20 do 50 proc. Jednak nie ma róży bez kolców…

Polska nisza

Produkty o charakterze odwróconej hipoteki dostępne są od wielu lat w USA, Australii, Wielkiej Brytanii czy Irlandii. W naszym regionie liderem są Węgry. Wartość rynku w Unii Europejskiej w 2009 r. szacowana była na 4,7 mld EUR.

W każdym z krajów tego rodzaju produkty mają inne regulacje prawne. W USA odwrócona hipoteka jest wspomagana dodatkowymi rozwiązaniami lub programami rządowymi, zapewniającymi gwarancje dla pożyczkobiorców, oraz nakładającymi określone ograniczenia na instytucje kredytujące, np. w zakresie maksymalnych kosztów.

W polskim prawie typowa odwrócona hipoteka funkcjonuje obecnie na podstawie kodeksu cywilnego i dostępna jest w tzw. wariancie sprzedażowym. Oferują ją fundusze hipoteczne, które kuszą emerytów rentami hipotecznymi opartymi na tzw. umowie dożywocia.

Przenosi ona natychmiastowo prawo własności do nieruchomości na instytucję w zamian za dożywotnią rentę i możliwość mieszkania w lokalu do końca życia. Nad drugim — wariantem kredytowym pracuje Ministerstwo Finansów.

Ustawa zakłada, że banki będą mogły zaoferować odwrócony kredyt hipoteczny, w którym to nieruchomość bierze kredyt, a właściciel jest jego beneficjentem. Jakie są różnice? W obu przypadkach senior zbywający dom lub mieszkanie otrzymuje dodatkowe świadczenie.

Jednak oferta funduszy hipotecznych gwarantuje wypłatę dożywotniej, waloryzowanej renty, z kolei w bankach okres wypłaty świadczeń i ich wysokość ma być z góry określona. Oba warianty różnią się też w kwestii przeniesienia prawa własności do nieruchomości. W funduszach prawo do lokalu od razu przechodzi na instytucję oferującą produkt.

W bankach po podpisaniu umowy właścicielem nieruchomości pozostaje senior — nieruchomość zostaje obciążona zaciągniętym kredytem, a własność zostanie przeniesiona dopiero po śmierci beneficjenta, pod warunkiem, że jego spadkobiercy nie skorzystają z prawa do wykupienia nieruchomości, na co mają 12 miesięcy.

Mieszkanie za jedną czwartą

Emeryt w wieku 75 lat, który wykupi polisę w TU Europa i opłaci ją przeniesieniem własności mieszkania (położonego w Warszawie o powierzchni 50 mkw. o wartości 400 tys. zł i opłatach czynszowych wynoszących 200 zł miesięcznie), otrzyma miesięczną rentę dożywotnią w wysokości 770 zł (przy założeniu, że wybrał 36-miesięczny gwarantowany okres wypłaty renty dla uposażonego).

Dodatkowo towarzystwo będzie pokrywało co miesiąc opłaty czynszowe w wysokości 200 zł. Zakładając, że fundusz wypłaci 132 świadczenia (około 11 lat) korygowane o inflacje (4 proc. rocznie), emeryt przez ten okres otrzyma około 100 tys. zł.

Oznacza to, że oddał mieszkanie warte 400 tys. zł za jedną czwartą ceny. Podobnie wygląda oferta w większości funduszy hipotecznych. Każda instytucja oferująca tego rodzaju produkty bierze na siebie ryzyko, że klient może żyć dłużej, niż zakładano, co obniży zysk funduszy.

A jeśli emeryt dożyłby setki, jest duże prawdopodobieństwo, że firma byłaby na tym stratna. Jednak statystycznie na dożywotniej rencie hipotecznej senior traci 50 proc. wartości nieruchomości.

Istnieje co prawda możliwość odstąpienia od umowy, ale wtedy uczestnik zobowiązany jest do zwrócenia świadczeń powiększonych o odsetki. Możliwość wykupienia nieruchomości ma również spadkobierca, jednak zanim to nastąpi, lokal poddany zostanie ponownej wycenie.

Dla kogo odwrócona hipoteka? Na pewno nie dla seniorów, którzy posiadają spadkobierców, bo może to doprowadzić do poważnych konfliktów w rodzinie.

W Polskim społeczeństwie utarło się bowiem, że nieruchomość jest jednym z najcenniejszych dóbr materialnych, które należy przekazać młodszym pokoleniom. Dlatego instytucje oferujące takie produkty polują szczególnie na samotnych emerytów. Kuszą ich gwarancją lepszego standardu życia w zamian za prawo do ich domu czy mieszkania.

© ℗
Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych” i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.

Podpis: Jagoda Fryc

Polecane

Inspiracje Pulsu Biznesu

Puls Biznesu

Puls Inwestora / Przybywa ofert dla emerytów