Reforma jednego okienka

Z 25 do 7 dni może się skrócić czas oczekiwania na rozpoczęcie działalności od złożenia wniosku o wpis przedsiębiorcy w Krajowym Rejestrze Sądowym (KRS) — prognozuje resort sprawiedliwości, autor zmian zapowiadających przyspieszenie procedur rejestracji. Na ich wprowadzenie trzeba będzie jednak zaczekać przynajmniej rok, gdyż nowela oznacza w praktyce modyfikację systemów teleinformatycznych. Wymusi też konieczność dostosowania rozporządzeń regulujących prowadzenie rejestrów wchodzących w skład KRS oraz szczegółową treść wpisów do niego wnoszonych. Zaproponowano, aby nowe rozwiązania weszły w życie 1 października 2014 r. Projekt zmiany ustawy o KRS został już przyjęty przez Komitet Rady Ministrów ds. Cyfryzacji. Teraz powinien zająć się nim Komitet Rady Ministrów. Michał Królikowski, wiceminister sprawiedliwości, skierował pismo w tej sprawie, prosząc o zgłaszanie uwag do 6 grudnia br. Poinformował także, że w wyniku zakończonych uzgodnień międzyresortowych i konsultacji społecznych uwzględniono część ze zgłoszonych uwag. Mogą one dodatkowo przyczynić się do usprawnienia procedury rejestrowania przedsiębiorców.

Automatyczny obieg danych

Do skrócenia czasu oczekiwania na możliwość podjęcia działalności przyczyni się zasada, że niezwłocznie po dokonaniu wpisu przedsiębiorcy do KRS zawarte tam dane będą automatycznie przekazywane przez system teleinformatyczny do krajowego rejestru urzędowego podmiotów gospodarki narodowej prowadzonego przez prezesa Głównego Urzędu Statystycznego (GUS) oraz Centralnego Rejestru Podmiotów — Krajowej Ewidencji Podatników (CRP-KEP). Tym samym automatycznie zostaną nadane przedsiębiorcom identyfikatory REGON i NIP. Bezpośrednio po tym numery te trafią, także automatycznie, do krajowego rejestru i zostaną w nim zamieszczone. Sąd rejestrowy nie będzie musiał wydawać w tej sprawie orzeczenia. Michał Królikowski ocenia, że po wprowadzeniu takich zmian już w dniu dokonania wpisu do KRS firma otrzymywałaby NIP oraz REGON i mogłaby rozpocząć prowadzenie działalności gospodarczej. Z uzasadnienia projektu wynika, że procesu tego nie zakłóci konieczność zgłaszania odpowiednim urzędom bezpośrednio przez przedsiębiorców danych uzupełniających, np. poinformowania urzędu skarbowego o miejscu prowadzenia działalności czy przechowywania ksiąg rachunkowych.

Fiasko jednego okienka

— Te dane nie są wymagane do zarejestrowania przedsiębiorcy — mówi Joanna Bułczyńska, adwokat w Kancelarii Radców Prawnych i Adwokatów Nowakowski i Wspólnicy. Automatycznym obiegiem informacji między wspomnianymi organami, niezbędnych do wpisu, a potem do uzyskania koniecznych numerów identyfikacyjnych, będą podstawowe dane wprowadzane bezpośrednio do systemu. GUS, ani CRP-KEP nie będą już musiały czekać, aż dotrą one do nich z sądu rejestrowego drogą pocztową, jak jest obecnie.

— Z tego m.in. powodu procedury przedłużają się teraz nawet o kilka tygodni — podkreśla Joanna Bułczyńska. Uważa, że projektowane zmiany idą w dobrym kierunku, a zasada tzw. jednego okienka w praktyce się nie sprawdziła się. Miała ona ułatwić postępowanie, a w rzeczywistości wydłużyła proces.

— Doprowadziły do tego także wezwania przedsiębiorców do uzupełniania braków formalnych związanych z wnioskami NIP, REGON czy ZUS — przypomina Łukasz Bernatowicz, ekspert Business Centre Club (BCC), w opinii zgłoszonej podczas konsultacji społecznych nad projektowaną nowelą. Ocenia on nowe rozwiązania z aprobatą, chociaż nie wszystkie.

10 działalności do wpisania

Z krytyką spotkała się zapowiedź ograniczenia liczby wskazywanych we wpisie przedmiotów działalności do pięciu, w tym jednego przedmiotu o przeważającej pozycji na poziomie podklasy. Według BCC, należałoby pozostawić dotychczasową regułę, wymagającą konieczności podawania wszystkich przedmiotów działalności, dla zapewnienia dostępu do pełnej informacji wynikającej z rejestru. Resort sprawiedliwości uwzględnił tę uwagę częściowo. Uznał, że przedsiębiorca powinien wskazywać dziesięć przedmiotówdziałalności. Ocenił, że ujawnianie w rejestrze kilkudziesięciu, a nawet kilkuset ich rodzajów nie spełnia obecnie żadnej roli informacyjnej co do zakresu faktycznie wykonywanej działalności.

Projektodawca ocenia, że wprowadzenie limitu urealni informacje w rejestrze, bo przedsiębiorca, zgłaszając się do KRS, poda najistotniejsze dane charakteryzujące jego działalność. Nie ograniczy to dostępu do wiedzy o pełnym zakresie rodzaju prowadzonej działalności określonego w umowie spółki lub statucie, które są dostępne dla każdego zainteresowanego przez możliwość wglądu do jawnych akt rejestrowych oraz elektronicznego katalogu dokumentów spółek.