Joanna Chmielińska, radca prawny, Kancelaria Kopeć Zaborowski
Maciej Wierzchowiec, aplikant adwokacki, Kancelaria Kopeć Zaborowski
W trakcie likwidacji spółka jest reprezentowana przez likwidatorów. Może nim zostać osoba fizyczna mająca pełną zdolność do czynności prawnych, która nie została skazana za określone przestępstwa gospodarcze. W spółce kapitałowej likwidatorami zostają dotychczasowi członkowie zarządu. W spółce osobowej likwidatorami są wszyscy wspólnicy. Wyjątkiem w tym zakresie jest spółka komandytowo-akcyjna, w której likwidatorami są co do zasady komplementariusze mający prawo prowadzenia spraw spółki. Wyżej wymienione zasady mogą zostać oczywiście odpowiednio zmodyfikowane w umowie lub statucie spółki albo uchwale wspólników lub walnego zgromadzenia. W wyjątkowych przypadkach likwidatorzy mogą zostać ustanowieni również przez sąd.
Ustanowienie likwidatorów powoduje wygaśnięcie praw wspólników spółki osobowej oraz praw zarządu spółki kapitałowej do reprezentowania spółki. Dane likwidatorów zostają ujawnione w KRS wraz ze wskazaniem sposobu reprezentacji. Zakres uprawnień likwidatora jest zawsze taki sam, bez względu na sposób jego ustanowienia. Wraz z otwarciem likwidacji z mocy prawa wygasają prokury, zaś w trakcie likwidacji nowe prokury nie mogą być udzielane. Nawet jeżeli w rejestrze ujawnione są dane prokurenta, nie ma on prawa do reprezentowania spółki. Pełnomocnictwa udzielone przed otwarciem likwidacji pozostają w mocy. Likwidatorzy mogą ustanawiać nowych pełnomocników w zakresie przysługującego im prawa do reprezentowania spółki.
Podstawową różnicą w zakresie prawa reprezentacji spółki przez likwidatorów jest ograniczone prawo do zaciągania nowych zobowiązań, czy też - inaczej mówiąc - do prowadzenia interesów spółki. Głównym zadaniem likwidatorów jest upłynnienie majątku spółki i zakończenie jej działalności operacyjnej i biznesowej. Likwidatorzy powinni ograniczyć się tylko do podejmowania czynności likwidacyjnych. Nowe przedsięwzięcia biznesowe mogą zmierzać jedynie do zakończenia tych już trwających. W związku z tym to czynności likwidacyjne wyznaczają ustawowy zakres reprezentacji spółki przez likwidatorów. Czynności wykraczające poza ten zakres są nieważne. Jednocześnie KSH wprowadza domniemanie, że czynności podejmowane przez likwidatorów są czynnościami likwidacyjnym. Wobec tego czynności przekraczające prawo likwidatora do reprezentowania spółki, ale podjęte wobec osoby trzeciej działającej w dobrej wierze, pozostaną ważne.
Należy przy tym pamiętać, że likwidatorzy obowiązani są do stosowania uchwał wspólników i regulacji wewnętrznych spółki, ale tylko w jej stosunkach wewnętrznych. Wspólnicy nie mogą ograniczyć prawa likwidatorów do reprezentowania spółki ze skutkiem wobec osób trzecich. Ponadto, jeżeli likwidator został ustanowiony przez sąd, musi stosować się jedynie do jednomyślnych uchwał wspólników oraz postanowień sądu.