Rok 2006 to okres przyspieszenia w wykorzystaniu pieniędzy przyznanych Polsce z unijnego budżetu na lata 2004-2006. Był to również rok wzmożonej pracy nad programami określającymi wykorzystanie unijnych dotacji w latach 2007-2013.
Na realizację Narodowego Planu Rozwoju (NPR) w latach 2004-2006 Polska otrzymała z budżetu UE 12,8 mld euro. Jak wynika z raportu Ministerstwa Rozwoju Regionalnego (MRR), od października 2005 r. do końca września 2006 r. odsetek unijnych dotacji wypłaconych odbiorcom zwiększył się z 4,3 proc. tej kwoty - do ponad 23 proc. Pieniądze z lat 2004-2006 Polska może wykorzystywać do końca 2008 r.
Przyspieszenie w wykorzystywaniu unijnych dotacji to zasługa wdrożonego przez resort rozwoju tzw. programu naprawczego. Polegał on m.in. na upraszczaniu procedur związanych z ubieganiem się o unijne pieniądze. Jak wielokrotnie podkreślała szefowa resortu Grażyna Gęsicka, znaczenie miała też nowelizacja ustawy o NPR 2004- 2006 i zmiany w Prawie zamówień publicznych.
Resort zadbał też o skoordynowanie wszelkich planów rozwojowych kraju, opracowując ustawę o zasadach prowadzenia polityki rozwoju. W ustawę wpisują się dokumenty: Strategia Rozwoju Kraju na lata 2007-2015, Narodowe Strategiczne Ramy Odniesienia na lata 2007- 2013 oraz siatka programów operacyjnych, które regulują wykorzystanie funduszy unijnych z lata 2007-2013.
Programy wdrażane przy wykorzystaniu unijnych pieniędzy w latach 2007-2013 (ok. 67 mld euro z funduszy strukturalnych i spójności UE) realizowane będą na szczeblu krajowym przez ministerstwo i regionalnym - przez 16 województw.
Poniżej przypominamy najważniejsze wydarzenia w 2006 r.
STYCZEŃ
16.1. - Ministerstwo Rozwoju Regionalnego (MRR), chcąc przyspieszyć wykorzystanie przez przedsiębiorców dotacji z UE na lata 2004-2006, ogłosiło przetarg na usługi doradcze przy kampanii informacyjnej o Sektorowym Programie Operacyjnym Wzrost Konkurencyjności Przedsiębiorstw (SPO WKP). To największy program pod względem kwoty unijnego wsparcia dla polskich firm w latach 2004-2006; jego budżet wynosi ok. 1,7 mld euro.
LUTY
14.2. - MRR prezentuje program aktywizacji województw wschodnich, obejmujący lata 2007-2013. To jeden z programów krajowych korzystających z dotacji unijnych po 2007 r. Przewiduje on wsparcie o wartości ok. 2,2 mld euro dla pięciu woj. wschodnich: woj. lubelskie otrzyma ok. 235 mln euro, podkarpackie - ok. 225 mln euro, podlaskie - ok. 129 mln euro, świętokrzyskie - ok. 138 mln euro, warmińsko-mazurskie - ok. 153 mln euro.
14.2. - Rząd przyjął wstępny projekt Narodowych Strategicznych Ram Odniesienia (NSRO) - dokumentu określającego priorytety, na które będą przeznaczane środki unijne i krajowe w latach 2007-2013.
Resort rozwoju szacował, że łączna wielkość środków na realizację NSRO (liczonych po kursie bieżącym euro) wyniesie około 85,6 mld euro, z czego ok. 59,5 mld euro będzie pochodzić ze środków wspólnotowych (kwota wynegocjowana przez Polskę na szczycie UE w grudniu 2005 r.), ok. 9,7 mld euro stanowił będzie publiczny wkład krajowy, a ok. 16,3 mld euro pochodzić będzie ze środków prywatnych.
MARZEC
10.3. - Sejm uchwalił nowelizację ustawy o zamówieniach publicznych. Jej podstawowym celem było uproszczenie przetargów przy zamówieniach publicznych, a w konsekwencji lepsza absorpcja pieniędzy z funduszy unijnych.
16.3. - Rząd przyjął projekt nowelizacji ustawy o Narodowym Planie Rozwoju (NPR) 2004-2006 r. Nowelizacja ma usprawnić wykorzystanie unijnych dotacji.
KWIECIEŃ
25.4. - MRR przygotowało projekt ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju. Zgodnie z projektem, polityka rozwoju ma być określana w strategiach rozwoju, a następnie uszczegółowiona w tzw. programach operacyjnych. Strategiami rozwoju będą: strategia rozwoju kraju, strategie sektorowe (na szczeblu krajowym) oraz odrębne strategie rozwoju województw.
MAJ
2.5. - Resort rozwoju oszacował, że dzięki funduszom strukturalnym polski PKB w 2005 r. był wyższy o blisko 8,3 mld zł, a w 2006 r. wpływ funduszy strukturalnych UE na PKB Polski wyniesie około 2,8 pkt proc.
3.5. - MRR podsumowało dwa lata członkostwa Polski w UE: podpisano umowy na 65,6 proc. środków przyznanych Polsce na lata 2004-2006 (ok.12,8 mld euro z funduszy strukturalnych i spójności UE).
CZERWIEC
26.6. - Resort rozwoju regionalnego zaprezentował plany wykorzystania 9,5 mld euro dotacji z UE, przeznaczonych na inwestycje w tzw. kapitał ludzki w latach 2007-2013. Program "Kapitał Ludzki" to kolejny krajowy program rozwoju po 2007 r., dotowany z UE. Program zakłada m.in. szkolenie pracowników i doskonalenie zawodowe. Polskie regiony mają otrzymać ok. 70 proc. pieniędzy z programu, a pozostałe 30 proc. ma trafić na projekty koordynowane na szczeblu centralnym.
LIPIEC
3.7. - MRR prezentuje projekt następnego krajowego programu rozwoju na lata 2007-2013 - "Innowacyjnej Gospodarki". To program wsparcia przedsięwzięć innowacyjnych. Początkowo przewidywano, że do firm i otoczenia biznesu trafi na realizację projektów innowacyjnych ok. 8 mld euro, pod koniec br. budżet programu zwiększono do 9,3 mld euro.
17.7. - MRR rozpoczęło nabór projektów do programu rozwoju dla Polski Wschodniej na lata 2007-2013. W programie tym województwa wschodnie otrzymają ok. 2,2 mld euro dotacji na projekty rozwoju społeczno-gospodarczego.
SIERPIEŃ
4.8. - Premier Jarosław Kaczyński opowiedział się za proponowanym przez resort rozwoju zaliczkowaniem z budżetu przedsiębiorców realizujących projekty dotowane z UE. Zdaniem minister Gęsickiej, wielu przedsiębiorców nie jest w stanie zapewnić wymaganego przez UE wkładu własnego w ramach realizowanych przez nie inwestycji dotowanych z Unii.
25.8. - MRR podsumowało nabór projektów inwestycyjnych do programu rozwoju dla Polski Wschodniej w latach 2007-2013: do resortu wpłynęło 366 projektów inwestycji, które mogą uzyskać unijne dotacje w programie.
WRZESIEŃ
5.9. - Ministerstwo rozwoju zaprezentowało projekt kolejnego, opartego w większości na dotacjach z UE, krajowego programu "Infrastruktura i Środowisko" na lata 2007- 2013. Program przewidywał 15,15 mld euro wsparcia inwestycji w transport, 4,25 mld euro na ochronę środowiska oraz ponad 1 mld euro na energetykę. Głównym celem programu jest podniesienie atrakcyjności inwestycyjnej, a także turystycznej Polski poprzez rozwój infrastruktury technicznej, poprawę stanu środowiska, ochronę tożsamości kulturowej i zmniejszanie różnic w rozwoju regionów.
PAŹDZIERNIK
9.10. - Rząd zatwierdził projekt nowelizacji ustawy o finansach publicznych, który przewiduje włączenie środków unijnych do budżetu państwa. Oznacza to, że programy dotowane z UE będą od 2007 r. zaliczkowane i refundowane (w części przewidzianej w danym programie) z budżetu państwa.
18.10. - Sejm przyjął ustawę o zasadach prowadzenia polityki rozwoju. Zatwierdził m.in. kontrowersyjny zapis, uprawniający wojewodę do zastosowania prawa weta wobec projektów dotowanych z pieniędzy UE i budżetu państwa, realizowanych w regionalnych programach rozwoju. Przeciwnicy tego rozwiązania uważali, że to zbytnia ingerencja wojewodów - jako przedstawicieli rządu - w kompetencje samorządów.
31.10. - MRR podsumowało aktualne wykorzystanie dotacji z funduszy strukturalnych i spójności UE, przyznanych Polsce na lata 2004- 2006: od początku realizacji unijnych programów do końca września 2006 r. odbiorcom unijnych dotacji przekazano łącznie 7,7 mld zł. Stanowiło to ok. 22,54 proc. środków dla Polski z funduszy strukturalnych i spójności UE na lata 2004-2006.
LISTOPAD
29.11. - Rząd przyjął opracowane w resorcie rozwoju trzy pierwsze programy rozwoju Polski po 2007 r., które będą współfinansowane przez UE. Programy te to: "Kapitał ludzki", "Infrastruktura i Środowisko" oraz "Pomoc techniczna" (program dla administracji).
GRUDZIEŃ
5.12. - Senat w poprawkach do ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju odebrał wojewodom prawo weta wobec projektów rozwoju regionów dofinansowanych z UE od 2007 r., a wyłanianych w drodze konkursu przez samorządy województw.
6.12. - Sejm przywrócił prawo weta wojewodom w ostatnim głosowaniu nad ustawą o zasadach prowadzenia polityki rozwoju. Prezydent podpisał ustawę 8 grudnia.
19.12. - Rząd przyjął kolejny program unijny na lata 2007-2013 - "Innowacyjna Gospodarka". To program wsparcia nowoczesnych rozwiązań w gospodarce, w tym technologii. Ma on służyć głównie podnoszeniu innowacyjności biznesu w projektach realizowanych przez firmy. Przewidziano w nim także środki na komercjalizację patentów sektora badań i nauki oraz lepsze wykorzystanie technologii informatycznej w administracji. (DI, PAP)